Çoğumuz, birinin bize parmak sallayıp “Şunu şöyle yapmalısın” demesinden hoşlanmayız. Hatta bazen, sırf özgürlüğümüzü korumak adına, söylenenin tam aksini yapmak isteriz.
Yani insan ruhu biraz tuhaftır. Ona ne yapması gerektiğini direkt söylediğinizde genellikle ters teper.
Oysa birinin davranışını onu kırmadan, savunmaya geçirmeden, hatta ruhu bile duymadan değiştirmek mümkün.
Çünkü insanlar çoğu zaman direkt olandan değil, dolaylı yollardan etkilenir.
Örneğin övgü, eleştiriden daha etkili olabilir. Çünkü eleştiri direnç üretir ve insan savunmaya geçer. Çünkü eleştiri insanı olduğu yere hapseder ve sınırlarını sertleştirir.
Övgü ise tam tersine, kimliği okşar ve tüm kalkanları indirir.
★★★
İnsanlara doğrudan emir vermek yerine bir özellik atfedildiğinde, kendilerine yakıştırılan bu rollere uyum sağlama eğiliminde oldukları için genellikle bu beklentiyi karşılayacak şekilde hareket ederler.
Çoğu zaman birine “Senin ne kadar dürüst biri olduğunu biliyorum,” demek, ona dürüstlük dersi vermekten çok daha kalıcı sonuçlar doğurur.
Kişi, kendisine yakıştırılan bu sıfatın ağırlığını taşımak ister. Ona hangi kimliği giydirirseniz, adımlarını o kimliğin sınırları içinde atmaya başlar.
Çünkü insanlar sadece mantıklarıyla değil, başkalarının kendileri hakkında ne düşündükleriyle ve onları nasıl gördüğüyle hareket ederler.
★★★
Aslında her birimiz, çevremizdekilerin bize tuttuğu aynada gördüğümüz kişiye dönüşme eğilimi taşırız.
Bu yüzden birine sürekli güvenilmez biriymiş gibi yaklaşırsanız, bir süre sonra o kişinin gerçekten bu beklentiyi doğruladığını görürsünüz.
Ama ona zaten sağduyulu ve başarılı biriymiş gibi davranırsanız, zihni bu imaja uyum sağlamak için çaba sarf edecektir.
★★★
Tabii her şeyde olduğu gibi, burada da ölçüyü kaçırmamak önemlidir.
Bunu yaparken çok dikkatli ve samimi olmak gerekir. Çünkü birine bir kimlik yakıştırmak, aslında ince bir yönlendirme sanatıdır.
Eğer karşınızdaki kişiye hak etmediği bir sıfatı sırf bir işinizi yaptırmak için aşırı övgüyle, diğer bir deyişle yağ çekerek atfederseniz, kaş yapayım derken göz çıkarabilirsiniz.
Ayrıca hak edilmemiş sahte sıfatlar, kişide yersiz bir kibre yol açabilir. Onun gerçek hatalarını görmesine de engel olabilir.
★★★
Uzun lafın kısası, birinin hatasını düzeltmeye çalışırken onu eleştirmek yerine, içindeki o gizli iyiliği öne çıkarmak çok daha etkili bir yoldur.
Kötü özellikleri yüzüne vurmak kapıları kapatır, ancak iyi özellikleri hatırlatmak yepyeni yollar açar.
İnsanlara hatalarını birer yük gibi omuzlarına yüklemektense, onlara taşıyabilecekleri en güzel sıfatları hediye edin.
Karşınızdakini zorlayarak değiştiremezsiniz ama ona kim olduğunu hatırlatarak nazikçe yön verebilirsiniz.