Hiç okumadığın bir yazıyı sırf başlığına bakıp paylaştığın oldu mu? Peki, aynı başlık seni öfkelendirseydi yine bu kadar çabuk inanır mıydın? Yoksa hemen “Kim yazmış, neye dayanarak yazmış?” diye bakar mıydın?

Bence bilgi çağında cehaletin en ilginç yanı bu. Hoşumuza gitmeyen bir haber için kaynak istiyoruz. Zaten inandığımız bir şeyi doğrulayan bir haberse kendi adımızı koyup kefil oluyoruz.

★★★

Sabah Instagram’da üç gönderiye baktın. İlki narsist birini tanımanın beş yolunu anlatıyor.

İkincisi eşinin dalgınlığını narsistliğe bağlıyor. Üçüncüsü de hayatından çıkarman gereken insanları sıralıyor. Daha kahvaltını bitirmeden eski sevgiline teşhis koydun, anahtarını neden kaybettiğini çözdün, bir arkadaşını da gözden çıkardın.

Güne ne kadar da aydınlanmış başladın!

★★★

Ya da WhatsApp grubuna bir okulun bahçesinde çekilmiş bir fotoğraf geliyor. Altında “Bu sabah İstanbul’da bir okulun bahçesindeki bütün ağaçları kestiler” yazıyor. Fotoğrafta yerde yatan ağaçları görebiliyoruz.

Ama hangi okul olduğunu, fotoğrafın ne zaman çekildiğini bilmiyoruz. Sebebi sonucu anlamadan müdürün nasıl bir insan olduğuna karar veriyoruz.

Diyelim bir toplantıda öfkeyle ayağa kalkan kadının görüntüsü dolaşıma girmiş. Kamera tam o anda kayda başlamış gibi görünüyor.

Öncesinde kadının kaç kez söz istediği, sözünün kaç kez kesildiği görüntüde yok. O on saniyeyi izleyen binlerce kişi ise kadının üslubundan ailesinden aldığı terbiyeye kadar her konuda fikir sahibi.

Videoyu birkaç saniye önce kesen kişinin bizim adımıza ne kadar önemli bir karar verdiğini fark ediyor muyuz?

Derken karşımıza eski İstanbul fotoğrafları çıkıyor. Sahil bomboş, sokaklar tertemiz, çocuklar güler yüzlü. Birkaç fotoğraf sonra o yıllarda herkesin ne kadar mutlu yaşadığına kanaat getiriyoruz.

Oysa kendi Instagram hesabımıza baksalar bizim de hayatımızı hep tatilde, partilerde geçirdiğimizi zannedebilirler.

★★★

Bir de aynı iddiayı birkaç yerde görmenin verdiği güven var. Sabah izlediğimiz video öğlen Instagram’da karşımıza çıkıyor. Akşam da aile grubuna geliyor.

Üç ayrı yerde gördüğümüz için söylenenler gözümüze daha inandırıcı görünüyor. Oysa sabahtan beri aynı kişiyi dinliyoruz.

Bütün bunları yaparken hiç kitap açmamış, gazete okumamış insanlardan söz etmiyorum. Hepimizin cebinde aynı telefon var. Beni asıl düşündüren, ekrana bakarak geçirdiğimiz bir saatin sonunda ne kadar çok şey öğrendiğimize samimiyetle inanmamız.

★★★

Hangi haberin günlerce konuşulduğu, hangisinin daha kimse duymadan gündemden düştüğü çoğunlukla birilerinin çıkarına hizmet ediyor.

Önümüze getirilen her haber doğru olsa bile bizden saklanan tek bir bilgi, varacağımız sonucu etkiliyor. Bilgi çağında insanları yönlendirmek için bazen gerçeğin ne kadarını göreceklerine karar vermek bile yeterli.

Çünkü insan, yeterince bildiğinden emin olunca kimin işine yaradığını hiç düşünmeden başkasının hesabına öfkelenebiliyor.