Vasiyetname, kişinin ölümünden sonra mal varlığının nasıl paylaşılmasını istediğini açıkladığı hukuki işlemlerden biri. Ancak vasiyetnamenin bulunması, miras bırakanın bütün mal varlığını hiçbir sınırlama olmadan dilediği kişiye bırakabileceği anlamına gelmiyor.
Türk hukukunda saklı paylı mirasçılar bulunuyor. Altsoy, anne ve baba ile sağ kalan eş, kanunda belirtilen koşullarda saklı pay sahibi olabiliyor. Miras bırakanın tasarruf özgürlüğü bu kişilerin saklı paylarıyla sınırlanabiliyor.
Bu nedenle vasiyetnamede bir çocuğa veya eşe hiç pay bırakılmaması, her durumda diğer mirasçıların tüm haklarını kaybettiği anlamına gelmiyor. Saklı payın ihlal edildiği durumlarda tenkis davası gündeme gelebiliyor.
VASİYETNAME HANGİ DURUMLARDA İPTAL EDİLEBİLİR?
Vasiyetnamenin hazırlanması sırasında miras bırakanın ayırt etme gücüne sahip olmaması, yanılma, aldatma, korkutma veya baskı altında işlem yapması iptal nedenleri arasında değerlendirilebiliyor. Ayrıca belgenin kanunda aranan şekil şartlarına uygun düzenlenmemesi de hukuki uyuşmazlığa yol açabiliyor.
Vasiyetnamenin iptali ile saklı payın korunması için açılan tenkis davası birbirinden farklı hukuki yollardır. İptal davasında vasiyetnamenin geçerliliği tartışılırken tenkis davasında geçerli bir vasiyetname bulunsa bile saklı payı aşan tasarrufların azaltılması talep ediliyor.
Vasiyetnamenin iptali için kanunda belirlenen hak düşürücü süreler bulunuyor. Sürelerin başlangıcı, iptal nedeninin ve vasiyetnamenin öğrenilmesine göre değişebildiğinden mirasçıların belgeyi öğrendikten sonra gecikmeden hukuki değerlendirme yaptırması önem taşıyor.
SAKLI PAY HESABI HER MİRASÇI İÇİN AYNI DEĞİL
Saklı pay oranları mirasçının kim olduğuna göre değişiyor. Altsoy için yasal miras payının yarısı, anne ve baba için yasal miras payının dörtte biri saklı pay olarak korunuyor. Sağ kalan eşin saklı payı ise birlikte mirasçı olduğu gruba göre farklılık gösteriyor.
Bu nedenle vasiyetnameye itiraz etmek isteyen kişinin öncelikle yasal miras payını ve saklı payını hesaplatması gerekiyor. Terekenin borçları, daha önce yapılan karşılıksız kazandırmalar ve diğer mal varlığı değerleri de hesaplamayı etkileyebiliyor.
Mirasçılar, vasiyetnamenin yalnızca kendilerine az pay bıraktığı gerekçesiyle otomatik olarak iptal edileceğini düşünmemeli. İptal ve tenkis taleplerinin ayrı şartları bulunuyor. Belgenin düzenlenme şekli ve miras bırakanın tasarruf yetkisi birlikte incelenmeli.
