AA- Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borçlarına yönelik milyonlarca vatandaşı ilgilendiren düzenlemede önemli bir aşama geride kaldı. AK Parti tarafından TBMM'ye sunulan ve 2 milyon 199 bin 869 kişinin toplam 5 milyar 627 milyon liralık prim borcunun silinmesini öngören torba yasa teklifi, TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu'nda kabul edildi. Düzenlemenin yasalaşması halinde 1 Ocak 2017 tarihinden önceye ait ödenmemiş GSS prim borçları ile bu borçlara bağlı gecikme cezası ve zamları silinecek.
5,6 MİLYAR LİRALIK GSS BORCU SİLİNECEK
15 maddeden oluşan kanun teklifinin en dikkat çeken düzenlemelerinden biri, geçmiş dönemlere ait GSS prim borçlarının silinmesine ilişkin madde oldu.
Teklifin 10'uncu maddesine göre, 1 Ocak 2017 tarihinden önceye ait olup ödenmemiş genel sağlık sigortası primlerinin tahsilinden vazgeçilecek. Düzenleme kapsamında söz konusu borçlara bağlı gecikme cezaları ve gecikme zamları gibi feri alacaklar da silinecek.
Bu kapsamda 2 milyon 199 bin 869 kişinin toplam 5 milyar 627 milyon lira tutarındaki GSS prim borcunun ortadan kaldırılması öngörülüyor.
GECİKME CEZASI VE ZAMLAR DA KAPSAMDA
Borç silme düzenlemesi yalnızca ödenmemiş primlerin ana parasını kapsamıyor. Biriken gecikme cezaları ve gecikme zamları da düzenlemeyle birlikte silinecek.
Böylece 1 Ocak 2017 öncesine ait kapsam dahilindeki ödenmemiş GSS borçları, bunlara bağlı ek mali yüklerle birlikte ortadan kaldırılacak.
ÖDENEN GSS PRİMLERİ GERİ İADE EDİLECEK Mİ?
Düzenlemede daha önce ödeme yapan vatandaşlara ilişkin hüküm de bulunuyor. Buna göre, kanunun yayımlandığı tarihe kadar ilgili dönemlere ait ödenmiş GSS primleri iade edilmeyecek ve başka borçlara mahsup edilmeyecek.
Dolayısıyla borç silme uygulaması, kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar ödenmemiş olan prim borçlarını kapsayacak. Daha önce ödeme yapan vatandaşlar ise ödedikleri tutarları geri alamayacak.
GÖZLER TBMM GENEL KURULU'NDA
GSS prim borçlarının silinmesini öngören düzenleme, komisyon aşamasını tamamladı. Ancak teklif henüz yasalaşmadı.
Düzenlemenin yürürlüğe girebilmesi için TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilmesi ve Resmî Gazete'de yayımlanması gerekiyor. Milyonlarca vatandaşı ilgilendiren borç silme uygulamasının ne zaman hayata geçeceği, Meclis'teki yasama sürecinin tamamlanmasının ardından netleşecek.
GSS NEDİR, KİMLERİ KAPSIYOR?
Genel Sağlık Sigortası (GSS), Türkiye'de ikamet eden ve herhangi bir sosyal güvencesi bulunmayan kişilerin sağlık hizmetlerinden yararlanmasını sağlayan sosyal güvenlik sistemidir.
2012 yılından itibaren zorunlu hale getirilen GSS; çalışanları, SGK'dan gelir veya aylık alanları, işsizlik ve kısa çalışma ödeneğinden yararlananları ve bunların bakmakla yükümlü oldukları kişileri kapsıyor. Herhangi bir sosyal güvencesi bulunmayan vatandaşlar da sistem kapsamında yer alıyor.
GSS PRİM BORCU NEDEN BİRİKİYOR?
Çalışmayan ve başka bir sosyal güvencesi bulunmayan vatandaşların GSS primlerini kendilerinin ödemesi gerekiyor. Primlerin zamanında yatırılmaması halinde ise her ay borç birikiyor.
Gelir testi yaptırmayan ve prim ödeme yükümlülüğü bulunan vatandaşlar için 2026 yılında aylık 1.981,80 TL GSS primi hesaplanıyor.
Gelir testi sonucunda aile içinde kişi başına düşen aylık gelirin brüt asgari ücretin üçte birinden az olduğunun belirlenmesi halinde ise vatandaşların GSS primleri devlet tarafından karşılanıyor.
GELİR TESTİ NEREDEN VE NASIL YAPTIRILIR?
Herhangi bir sosyal güvencesi bulunmayan vatandaşların gelir durumlarının belirlenmesi için gelir testi yaptırması gerekiyor.
Gelir testi başvuruları, kişinin ikamet ettiği yerdeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfına yapılıyor. Başvuru sonucunda aile içindeki kişi başına düşen gelir hesaplanıyor. Belirlenen gelir sınırının altında kalan vatandaşların GSS primleri devlet tarafından karşılanıyor.
Vatandaşlar gelir testi sonuçlarını e-Devlet üzerinden veya SGK tarafından gönderilen tebligatlar aracılığıyla öğrenebiliyor.
GSS PRİM BORCU NASIL ÖDENİR?
GSS prim borcu bulunan vatandaşlar ödemelerini SGK ile anlaşmalı bankaların şubeleri, ATM'leri ve internet bankacılığı üzerinden gerçekleştirebiliyor. Ödemeler e-Devlet aracılığıyla da yapılabiliyor.
e-Devlet üzerinden ödeme yapmak isteyenlerin şu adımları izlemesi gerekiyor:
-Ödemeler
-SGK Ödemeler
-GSS Prim
-T.C. Kimlik Numarası ile sorgulama ve ödeme
GEÇMİŞ YILLARDA DA MİLYARLARCA LİRALIK GSS BORCU SİLİNDİ
GSS prim borçlarına yönelik geçmiş yıllarda da çeşitli yasal düzenlemeler hayata geçirildi.
2022 yılında, 2012 yılı ve öncesinden borcu bulunan 2 milyon 39 bin 229 kişinin toplam 1 milyar 706 milyon liralık prim borcu silindi.
2023 yılında, 2013 yılından prim borcu bulunan 1 milyon 879 bin 401 kişinin 1 milyar 835 milyon liralık borcu iptal edildi.
2024 yılında ise 1 milyon 784 bin 614 kişinin toplam 2 milyar 178 milyon liralık GSS prim borcu silindi.
2025 yılında da 1 Ocak 2015 ile 1 Ocak 2016 arasındaki döneme ait ödenmemiş GSS primleri ile bunlara bağlı gecikme cezası ve zamları iptal edildi. Bu düzenlemeden 1 milyon 477 bin kişi yararlanırken toplam 3,2 milyar liralık borç silindi.