Türkiye'de birçok taşınmaz birden fazla kişinin ortak mülkiyetinde bulunuyor. Özellikle miras yoluyla edinilen arsalar, tarlalar ve evlerde hisseli tapu uygulamasına sık rastlanıyor.
Ancak hisseli tapu sahibi olmak, taşınmazın belirli bir bölümünün otomatik olarak kişiye tahsis edildiği anlamına gelmiyor. Kişinin tapudaki payı, taşınmazın tamamı üzerindeki mülkiyet oranını gösteriyor.
TAPUDAKİ HİSSE ORANI NASIL ÖĞRENİLİR?
Vatandaşlar e-Devlet üzerinden Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğüne ait taşınmaz bilgilerini inceleyebiliyor. Burada taşınmazın niteliği, hisse oranı ve kayıt bilgileri kontrol edilebiliyor.
Özellikle eski tarihli miras paylaşımı bulunan taşınmazlarda kayıtların güncel olup olmadığı araştırılmalı. Vefat eden kişilerin adına kayıtlı taşınmazların mirasçılara intikali yapılmamış olabilir.
BİR HİSSEDAR TEK BAŞINA ARSAYI SATABİLİR Mİ?
Hisseli taşınmazlarda bir kişinin kendi payını devretmesi ile taşınmazın tamamının satılması birbirinden farklı işlemler. Hissedar, kendi payı üzerinde kanuni sınırlar içinde tasarrufta bulunabilir.
Ancak bütün taşınmazın satılması için gerekli mülkiyet ve işlem şartlarının yerine getirilmesi gerekir. Ayrıca paylı mülkiyette diğer paydaşların önalım hakkı gibi hukuki konular gündeme gelebilir.
ÖNALIM HAKKI NEDEN ÖNEMLİ?
Hisseli taşınmazlarda payını üçüncü kişiye satmak isteyen bir hissedarın işlemi, diğer paydaşların yasal önalım hakkını gündeme getirebilir. Bu hak, belirli şartlar altında diğer paydaşlara satılan payı öncelikle edinme imkânı tanıyor.
Ancak önalım hakkının kullanılabilmesi için kanuni sürelerin ve usul şartlarının takip edilmesi gerekiyor. Satışın öğrenilmesi ve noter bildirimi gibi ayrıntılar önem taşıyabiliyor.
HİSSELİ TARLADA HERKES İSTEDİĞİ YERE EV YAPABİLİR Mİ?
Hisseli bir tarla veya arsa üzerinde pay sahibi olmak, kişinin istediği noktaya bağımsız yapı inşa edebileceği anlamına gelmiyor. İmar durumu, taşınmazın niteliği, diğer hissedarların hakları ve ilgili izinler birlikte değerlendiriliyor.
Özellikle tarım arazilerinde yapılaşma konusunda özel sınırlamalar bulunabiliyor. Vatandaşların yatırım yapmadan önce belediyeden ve ilgili kurumlardan taşınmazın kullanım koşullarını öğrenmesi gerekiyor.
TAPU İŞLEMLERİNDE MASRAF ÇIKABİLİR
Miras intikali, satış, bağış ve diğer tapu işlemlerinde farklı harç ve döner sermaye bedelleri söz konusu olabiliyor. İşlemin türüne göre ödenecek tutarlar değişebildiği için vatandaşların önceden hesaplama yapması önemli.
Ücretsiz olduğu söylenen bir tapu işleminin her durumda hiçbir masraf doğurmayacağı düşünülmemeli. İşlem öncesinde Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün güncel tarifesi kontrol edilmeli.
YATIRIM YAPMADAN ÖNCE TAPU KAYDINI İNCELEYİN
Arsa veya tarla satın almak isteyenlerin yalnızca fiyat ve konuma bakması yeterli değil. Taşınmazın hisseli olup olmadığı, üzerinde ipotek veya haciz bulunup bulunmadığı ve imar durumu araştırılmalı.
Bu kontroller, ileride yaşanabilecek hukuki ve mali sorunların önüne geçebilir. Özellikle yüksek tutarlı arsa yatırımlarında tapu kayıtlarının uzman desteğiyle incelenmesi faydalı olacaktır.
