Türkiye’de uzun yıllardır uygulanan, gerçek değeri yüksek olan konutların tapuda daha düşük rayiç bedel üzerinden gösterilmesi uygulaması hem ciddi vergi kaybına hem de kayıt dışı ekonomiye yol açıyordu. Örneğin gerçek değeri 10 milyon lira olan bir konut, tapuda 3 milyon lira olarak gösteriliyor, bu sayede 400 bin lira tapu harcı ödenmesi gerekirken yalnızca 120 bin lira harç yatırılıyordu. Bu durum devlete yaklaşık 280 bin lira vergi kaybı oluşturuyordu.

Mali Suçları Araştırma Kurulu’nun (MASAK) para hareketlerine yönelik yeni ve sıkı denetimleriyle bu uygulamanın tamamen sona erdirilmesi hedefleniyor.

TAPUDA NE BEYAN EDİLİRSE BANKADA DA AYNI TUTAR GÖRÜLECEK

Belediyelerin belirlediği rayiç bedellerin 2026 yılında da piyasa satış fiyatlarının altında kalması beklenirken, banka üzerinden yapılacak para transferleri sayesinde gerçek satış bedelinin gizlenmesi mümkün olmayacak.

2 Ocak 2026’dan itibaren yapılacak gayrimenkul satışlarında, alıcı ile satıcı tapuda beyan edilen gerçek satış bedelinin tamamını banka aracılığıyla transfer etmek zorunda olacak. Bankalar, hesaba gelen paranın hangi işlem karşılığında gönderildiğine dair açıklama ve gerektiğinde belge talep edecek. Böylece tapuda düşük bedel gösterilerek yapılan satışların önüne geçilecek.

“Nakit veririz, kimsenin haberi olmaz” anlayışı da yeni dönemde geçerliliğini yitirecek. Yüksek tutarlı nakit çekimlerinde paranın kullanım amacı sorulacak. Satıcının bu nakdi yeniden sisteme sokmak istemesi halinde, banka paranın kaynağına ilişkin açıklama ve belge isteyecek. MASAK, bu işlemleri düzenli olarak denetleyecek.

“KİMSE SORMUYORDU, AMA ARTIK SORACAKLAR”

NTV’de yer alan habere göre, İstanbul Emlakçılar Odası Başkanı Nizameddin Aşa, sektörde yıllardır süren uygulamaların artık sona erdiğini vurguladı. Aşa, şu ifadeleri kullandı:

“5 milyonluk satışı 1 milyon gösterip kalanını başka hesaplara aktarıyorlardı. Kimse ‘Bu para sana niye geldi?’ demiyordu ama şimdi diyecekler. Para transferlerinde izahat ve belge sunma dönemi başladı”

Aşa’ya göre vatandaşların düşük bedel beyan etmesinin en önemli nedeni, tapu harçlarının yüksekliği ve satıştan doğabilecek gelir vergisi yükü. Bu nedenle bir defaya mahsus beyan affı çağrısını yineledi.

RAYİÇ BEDEL SİSTEMİ KALKIYOR, DEĞERLEME RAPORU GELİYOR

Tüm Emlak Danışmanları Birliği Başkanı Hakan Akçam ise rayiç bedel sisteminin yakın zamanda tamamen kaldırılacağını belirtti. Akçam, konuyla ilgili şu bilgileri paylaştı:

“Gayrimenkullerin değerleme raporuyla satılması yönünde çalışmalar devam ediyor. Bunlar bir araya geldiğinde tapular artık reel fiyat üzerinden düzenlenecek”

Akçam ayrıca tapu harçlarında yüzde 50 oranında indirim yapılmasının gündemde olduğunu söyledi. Mevcut yüzde 4’lük tapu harcının yüzde 2’ye düşürülmesi halinde alıcı ve satıcının maliyetlerinin önemli ölçüde azalacağını ifade etti.

“10 milyon liralık evde 400 bin lira tapu harcı çıkıyor. Genelde alıcı tüm masrafı ödüyor ve bu büyük bir yük. Yeni düzenlemeler ile 2026’nın ikinci yarısından itibaren reel fiyatlarla tapu işlemleri standart hale gelecek”