Sigara ve diğer tütün ürünlerinin satışına ve kullanımına ilişkin yeni düzenlemeler gündemde. Sağlık Bakanlığının yaklaşık bir yıldır üzerinde çalıştığı belirtilen kanun teklifi hazırlığında, tütün kullanımını azaltmaya yönelik kapsamlı yeni sınırlamalar yer alıyor.
Kanun teklifi hazırlığında yer alan Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Toker Ergüder, düzenlemeye ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Ergüder, teklifin ekim ayında Meclis'e sunulmasının öngörüldüğünü söyledi.
Türkiye'de sigara satışlarının son yıllarda yükseldiğini belirten Ergüder, 2012'de yaklaşık 91 bin ton ve 4,5 milyar paket olan sigara satışlarının, 2025'te yaklaşık 160 bin ton ve 8 milyar pakete ulaştığını ifade etti. Ergüder, kanun teklifi konusunda akademisyenler ve sivil toplum kuruluşlarının da çeşitli saha araştırmaları yürüttüğünü belirtti.
2015 SONRASI DOĞANLARA ÖMÜR BOYU TÜTÜN YASAĞI
Taslakta özellikle çocuk ve gençlerin korunmasına yönelik düzenlemeler öne çıkıyor. Ergüder, 1 Ocak 2015'ten sonra doğanlara yönelik kapsamlı bir yasak planlandığını açıkladı.
Ergüder, “Çocukları ve özellikle kız çocuklarımızı korumak için 1 Ocak 2015 tarihinden sonra doğanlara, hayatları boyunca tütün ürünlerinin kullanımı, içimi, satışı yasaklanıyor. İngiltere de geçti. Pek çok ülkede geçiyor.” dedi.
Söz konusu düzenlemenin henüz yürürlüğe girmiş bir yasak olmadığı, mevcut durumda taslak ve kanun teklifi hazırlığı aşamasında bulunduğu belirtiliyor. Teklifin ekim ayında TBMM'ye sunulması öngörülüyor.
LOKANTALARIN AÇIK ALANLARINDA DA SİGARA YASAĞI GÜNDEMDE
Taslakta yalnızca kapalı alanlara değil, açık alanlara ilişkin de yeni düzenlemeler bulunuyor. Ergüder, lokantaların hem açık hem de kapalı alanlarında sigara içilmesine yönelik kapsamlı bir yasak planlandığını söyledi.
Parklar, bahçeler ve kamu binalarının bahçelerinde ise dışarıdan görünmeyecek şekilde sigara içme alanları oluşturulmasının planlandığını belirten Ergüder, şöyle konuştu:
“Kapalı alanlarla ilgili çok önemli düzenlemeler geliyor. Lokantaların hem açık hem kapalı alanlarında sigara içmek kökten yasaklanıyor. Parklarda, bahçelerde, kamu binalarının bahçelerinde bununla ilgili dışarıdan görünmeyecek şekilde sigara içme alanları oluşturulacak. Sigara içmek isteyenler, orada sigara içebilecek. Bence en önemlisi burada, çocuk ve gençler artık kimsenin sigara içtiğini görmeyecek.”
KADINLARIN SLİM SİGARA KULLANDIĞI ÖNE SÜRÜLDÜ
Taslakta sigara paketlerine ilişkin de yeni bir düzenleme bulunuyor. Ergüder, standart paket uygulamasının hayata geçirilmesi halinde tüm sigaraların standart tasarımla satılacağını belirtti.
Özellikle kadınlara yönelik pazarlama stratejilerine dikkat çeken Ergüder, “ince sigara” olarak bilinen “slim” sigaraların da düzenleme kapsamında piyasadan kaldırılmasının planlandığını söyledi.
Ergüder, slim sigaraların özellikle kadınlara yönelik bir pazarlama stratejisinin parçası olarak piyasaya sürüldüğünü öne sürerek, düzenlemenin kadınları korumaya yönelik olduğunu savundu.
Ergüder, şu ifadeleri kullandı:
“Standart paket düzenlemesi geliyor. Burada şöyle bir durum var. Özellikle 2012'den sonra sigara firmaları kadınlara saldırmaya başladı. Bizim ince sigara dediğimiz sigaraları piyasaya sürdüler. Standart paket uygulaması yürürlüğe girerse artık tüm sigaralar standart satılacak. İnce sigaralar, ‘slim’ sigaralar ortadan kalkacak. Bu da kadınları korumaya yönelik.”
SİGARA SATIŞINDA KİMLİK DOĞRULAMA DÖNEMİ
Taslakta çocukları ve gençleri tütün ürünlerinden korumaya yönelik bir başka düzenleme ise satışlarda kimlik doğrulama sistemi olacak.
Ergüder, özellikle elektronik ödeme yöntemleri üzerinden 18 yaş altındaki kişilerin tütün ürünlerine erişiminin engellenmesinin hedeflendiğini belirterek, “Kredi kartı ile 18 yaşından küçüklerin bu ürünleri satın almaları kesinlikle imkansız hale gelecek” dedi.
Yeni düzenlemelerin hayata geçmesi halinde tütün ürünlerinin satışından kullanım alanlarına, paket tasarımından yaş doğrulamasına kadar birçok başlıkta mevcut uygulamaların değiştirilmesi planlanıyor.
Kanun teklifinin Meclis'e sunulmasının ardından düzenlemelerin kapsamı ve yürürlük tarihleri, TBMM'deki yasama sürecinde netleşecek.
