Emeklilikte yaş sınırına ilişkin mağduriyetlerin giderilmesi amacıyla gündeme gelen kademeli emeklilik tartışmaları sürüyor. Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin ardından Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) sunulan yeni kanun teklifiyle yeniden gündeme taşınan kademeli emeklilik, 8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olarak çalışmaya başlayan ve yaş şartına takılan milyonlarca kişi tarafından yakından takip ediliyor.

Kademeli emeklilik düzenlemesinin yapılıp yapılmayacağı ve rafa kaldırılıp kaldırılmadığı tartışılırken, TGRT Haber ekranlarında konuşan Türkiye Gazetesi yazarı ve Sosyal Güvenlik Başuzmanı İsa Karakaş, konuya ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

“EYT'DE DE OLMAZ DENİLMİŞTİ, OLDU”

Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin gündeme geldiği dönemde de düzenlemenin hayata geçirilmeyeceğine yönelik değerlendirmeler yapıldığını ancak sonunda düzenlemenin çıktığını hatırlatan Karakaş, kademeli emeklilik beklentisine ilişkin şu ifadeleri kullandı:

“Şimdi kademeli emeklilik rafa kalkmaz. EYT sürecini hatırlayacak olursak, EYT döneminde de Sayın Cumhurbaşkanımız 'kesinlikle çıkmaz seçimi kaybetsem bile çıkmaz' demişti. Sonra da ne oldu, seçime doğru anında EYT düzenlemesi çıktı. Şimdi kademeli emeklilik ile ilgili de elbette ki beklentilerin olmaması için şimdilik bunlar söylenecek. Ancak seçim süreci yaklaştıkça emeklilikte kademe meselesi mutlaka gelecek”

“SAYILARI EYT'DEN AZ DEĞİL”

Kademeli emeklilik düzenlemesi bekleyen vatandaşların sayısının EYT'den yararlananların sayısından az olmadığını belirten Karakaş, konunun seçim öncesinde dikkate alınmasının kaçınılmaz olduğunu savundu.

Karakaş, değerlendirmesinde şu sözleri kullandı:

“Burada çok sayıda insan var. EYT'den az değil. Dolayısıyla seçim öncesi bunun dikkate alınmaması mümkün değil diyoruz. Dolayısıyla bu emeklilikte kademe meselesi mutlaka çıkacak”

Kademeli emeklilik düzenlemesi hazırlanırken sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğinin de göz önünde bulundurulması gerektiğini vurgulayan Karakaş, sürecin yalnızca emeklilik şartlarıyla sınırlı tutulmaması gerektiğine dikkat çekti.

Karakaş, konuya ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:

“Kademe sonrası için, sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliği için neler yapılması gerekiyor? İstihdam boyutu, sağlık boyutu hepsinin ele alınması lazım. Ama bakıyorsunuz ki son dakikada durup dururken dört maddelik bir kanun çıktı. Herkes böyle ne çıkacak diye beklerken”

EN DÜŞÜK EMEKLİ MAAŞI NE KADAR OLACAK?

Karakaş, emekli maaşlarına yapılması beklenen zamların yanı sıra ilave refah payı veya seyyanen zam konusunda da çalışmalar bulunduğunu söyledi.

Emekli maaşlarına yönelik olası artışlara ilişkin değerlendirmesinde Karakaş, şu ifadeleri kullandı:

“Emekli maaş güncellemesi haricinde ilave refah payı ya da seyyanen zam verilmesi konusunda çok büyük bir çaba olduğunu, çalışma olduğunu söyleyebiliriz”

Refah payının yüzde 5 olabileceğini ifade eden Karakaş, en düşük emekli maaşına yapılabilecek zam ve seyyanen artış senaryolarını da değerlendirdi.

10 BİN TL VE 15 BİN TL SEYYANEN ZAM SENARYOSU

Emekli maaşlarına 10 bin TL veya 15 bin TL seyyanen zam yapılması ihtimallerini değerlendiren Karakaş, farklı maaş seviyelerine göre oluşabilecek tutarları örneklerle anlattı.

Karakaş, konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı:

“10 bin TL ya da 15 bin TL verilmesi halinde bütün emeklilerimiz ne olacak? Örneğin maaşı 30 bin lira olan ne olacak? Yıl sonu güncellemesi benim ortalama tahminim yüzde 10 civarı. 33 bin olur. 15 bin verildiği zaman 48 bin olur. 10 bin verildiği zaman 43 bin olur. Dolayısıyla bütün emeklilerimiz maaşlarını bu şekilde hesaplayabilirler. Bu da olumlu bir gelişme olur. 15 bin rakamı seçimlere bağlı. Eğer seçim yakın bir tarihte olacaksa 15 bin rakamı gerçekleşir. Yok eğer nisan ayına sarkarsa dolayısıyla ocak ayında daha düşük bir rakam verebilirler. 5000 TL gibi bir rakam verirler. Temmuzda biraz daha verirler. Dolayısıyla seçim nisanda olduğu zaman asıl artış 2027 Ocak ayında olabilir.”

EN DÜŞÜK EMEKLİ MAAŞI İÇİN 30 BİN 608 TL HESABI

En düşük emekli maaşının mevcut durumda 23 bin 552 TL, asgari ücretin ise 28 bin 75 TL olduğunu hatırlatan Karakaş, asgari ücrete yüzde 30 zam yapılması halinde en düşük emekli aylığının hangi seviyeye yükselmesi gerektiğini hesapladı.

Karakaş, iki gelir arasındaki mevcut farkın korunması durumunda en düşük emekli maaşının 30 bin 608 TL olması gerektiğini belirterek şöyle konuştu:

“Asgari ücrete en az yüzde 30'luk bir güncelleme bekliyoruz değil mi? En az. Yüzde 30 olduğu zaman asgari ücret 36 bin 447 lira olur. Bu durumda yüzde 83'lük farkı korumamız için en düşük emekli maaşının ne olması gerekiyor burada? Hesaplamıştım ben, 30 bin 608 lira olması lazım. Yani yüzde 83'lük aradaki farkı yüzde 30'luk asgari ücrete kıyasladığımız zaman en düşük emekli maaşının 30 bin 608 lira olması gerekiyor”

ASGARİ ÜCRET İÇİN 49 BİN TL DEĞERLENDİRMESİ

Karakaş, asgari ücretin mevcut tutarının çalışanların yaşam maliyetlerini karşılamakta yetersiz kaldığını savunarak, ücretin 49 bin 124 TL seviyesinde olması gerektiğini ifade etti.

Asgari ücretin yüzde 30 artırılması halinde dahi yaşam maliyetiyle arasında önemli bir fark oluşacağını belirten Karakaş, değerlendirmesinde şu sözlere yer verdi:

“Şimdi asgari ücret ne kadar? 28 bin 75 TL. Şimdi bu 28 bin 75 TL bunu karşılıyor mu? Yıl sonuna geldiğimiz zaman, şubatta girdiği zaman bu bekar işçinin hayat maliyeti 49.000 lira, en az 55.000 TL olacak. Bu durumda yüzde 30 yapsanız bile 36.497 TL yine arada bir uçurum var”

 

Not: Kademeli emeklilik, seyyanen zam, refah payı ve asgari ücret artışına ilişkin açıklamalar Karakaş'ın değerlendirme ve öngörüleridir. Bu başlıklarda kesinleşmiş bir düzenleme veya açıklanmış yeni bir zam kararı bulunduğu anlamına gelmemektedir.