Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), kayıt dışı istihdam ve sahte sigortalılıkla mücadelede denetim mekanizmalarını güçlendirdi. Kurum, milyonlarca veriyi yapay zekâ destekli sistemler ve gelişmiş algoritmalarla analiz ederek, fiilen çalışmadığı halde sigortalı gösterilen kişileri bir bir tespit ediyor.
“HATIR SİGORTASI” YAPANLAR AĞIR SONUÇLARLA KARŞILAŞIYOR
Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş, köşe yazısında konuya ilişkin son verileri paylaştı ve özellikle “hatır sigortası” olarak bilinen uygulamaların ciddi sonuçlar doğurduğunu açıkladı:
“Vatandaşlardan gelen şikâyetlerde ortak tablo, birçok kişinin sigortalı gösterildiği iş yerinin adını, adresini ya da faaliyet alanını bilmeden işlem yaptırmasıdır. SGK mevzuatına göre sigortalılık, fiili çalışma ve işverene bağlılık şartlarına dayanıyor. Bu şartlardan biri eksik olursa sigortalılık geçersiz sayılıyor.”
100 PARAMETRELİ DİJİTAL TAKİP SİSTEMİ
SGK, 2016 yılından bu yana yürüttüğü “Sahte İş Yeri ve Sahte Sigortalılık Tespit Projesi” kapsamında geniş çaplı analizler gerçekleştiriyor. 2011-2016 yılları arasında tescil edilen 4,6 milyon iş yeri incelemeye alındı.
Sistem, prim ödeme alışkanlıkları, çalışan sayısı ve iş kolu uyumu gibi yaklaşık 100 farklı parametreyi değerlendirerek riskli iş yerlerini belirliyor. Dijital takip sayesinde tespit süreleri önemli ölçüde kısaldı.
245 BİN 740 KİŞİNİN SİGORTASI VE EMEKLİLİĞİ İPTAL EDİLDİ
Projenin 16 aşamasında dikkat çeken sonuçlar elde edildi:
·15’inci fazda: 128 iş yerinde 18 bin 191 sahte sigortalı tespit edildi, 487,5 milyon liralık borç ortaya çıktı.
·16’ncı fazda: 195 iş yerinde 20 bin 578 sahte sigortalı belirlendi, 1,27 milyar liralık kamu zararı hesaplandı.
Toplamda 3 bin 273 sahte iş yeri üzerinden bildirilen 245 bin 740 kişinin sigortası ve emekliliği iptal edildi.
MAAŞLAR FAİZİYLE GERİ ALINIYOR
SGK, sahte sigortalılık tespit edilen durumlarda sadece sigortayı iptal etmekle kalmıyor. Emekli olan kişilerin maaşlarını kesiyor ve bugüne kadar yapılan ödemeleri faiziyle geri talep ediyor. Ayrıca bu kişilerin sağlık harcamaları da tahsil ediliyor. Süreçte, hem sigortalı görünen kişiler hem de sistemi kuranlar hakkında adli işlem başlatılıyor.
