Türkiye’de milyonlarca çalışanın en önemli gündem başlıklarından biri olan emeklilik sistemi, 2008 yılında yapılan reformlarla köklü bir değişim geçirdi. SGK Başuzmanı İsa Karakaş, özellikle 2008 sonrası sigorta girişi olanları yakından ilgilendiren yeni sisteme ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

EMEKLİLİK YAŞI 65’E SABİTLENİYOR

1 Ekim 2008 itibarıyla sistemin tamamen değiştiğini hatırlatan Karakaş, yeni düzenlemelerin özellikle genç çalışanlar açısından önemli sonuçlar doğuracağını söyledi. TGRT’ye konuşan Karakaş, "Artık öyle erken emeklilik olayı bitti. 58 yaşında kadınların, 60 yaşında erkeklerin emekliliği sona eriyor" diyerek, 2048 yılına kadar prim gününü dolduranlar için emeklilik yaşının 65’e sabitleneceğinin altını çizdi.

Karakaş, sigorta başlangıç tarihinin erkene çekilmesinin kritik bir avantaj sağladığını belirterek, prim gün sayısı uzadıkça emeklilik yaşının da yükseldiğine dikkat çekti. Bu nedenle çalışanların primlerini kesintisiz yatırmaları ya da eksik günlerini isteğe bağlı sigorta ile tamamlamaları gerektiğini söyledi.

ÇOCUKLAR İÇİN ERKEN SİGORTA ÖNERİSİ

Ailelere de önemli uyarılarda bulunan Karakaş, kendi çocuğu üzerinden verdiği örnekle erken sigorta başlangıcının önemine işaret etti:

"Çocuğum 18 yaşına geldiği gün hemen E-Devlet üzerinden isteğe bağlı sigorta yaptırdık. Böylece 18 yaşından itibaren sigortalılık süresi başlamış oldu."

Karakaş, ekonomik durumu sınırlı olan ailelerin dahi çocukları adına kısa süreli prim ödemesi yaparak sigorta başlangıcını başlatabileceğini belirtti:

"Dolayısıyla anne babalar ne yapacak çocuklarına yapacakları en büyük iyilik 18 yaşına geldiği zaman isteğe bağlı sigorta yapabilirler ama benim param yok ya ben her ay isteğe bağlı sigorta çok fazla tutuyor nasıl öderim diyorsa sadece girip iki gün ya da üç gün isteğe bağlı primini yatırıp sonra sonlandırabilir artık sigortalık süresi oradan başlıyor."

DÜŞÜK EMEKLİ MAAŞI UYARISI

İsa Karakaş, 2008 sonrası sisteme dahil olanları bekleyen en büyük risklerden birinin düşük emekli maaşları olduğunu söyledi. "Gelecekte emekli olduğunuzda şu anki 20 bin lira bile hayal olacak" diyen Karakaş, mevcut şartlarda çalışanların ileride ciddi gelir kaybı yaşayabileceğini ifade etti.

Karakaş, özellikle asgari ücretli çalışanlar için tabloyu şu sözlerle özetledi:

"İkinci boyut bu 2008 yılında yapılan az maaş olayı var. Yani şimdi gençler bunun farkına varsın. Emekli olduğunuz zaman şu andaki 20 bin lira bile hayal olacak. Bakın 20 bin lira. Şu anda 20 bin lira en az maaş düşük diyoruz ya. Evet. Zaten düşük. Şimdi izleyicilerimiz beni yanlış anlamasın. 20 bin liraya geçirmek mümkün değil. Ama şimdiki gençler diyelim ki 20 yıl çalıştılar. maaşları asgari ücretin üzerinde bile olsa diyelim ki 50 bin lira üzerinden çalıştılar, 50 bin liraysa alacakları maaş ancak o zaman 20 bin lira olur düşünüyor musun yani asgari ücretli çalışan bir kişinin alacağı emekli maaşı 13.500 - 15 bin lirayı bulmayacak yani 13.000-14.000 lira civarı olacak."

EK YATIRIM UYARISI

Karakaş, vatandaşların yalnızca SGK emekliliğine güvenmemesi gerektiğini belirterek, ek yatırım yapılmasının önemine dikkat çekti:

"E ne yapsınlar o zaman çalışanlar? İki arada bir derede kalacak. Yapmaları gereken olay bellidir. Sadece SGK emekliliği kesinlikle gerekli, lazım. Çünkü SGK emekliliği bütün emeklilerden farklı. Neden farklı? Ölene kadar çoluk çocuğunuza her zaman maaş bağlanıyor. Eşinize maaş bağlanıyor. Ama diğer emeklilik sistemi, bireysel emeklilik, hayat emekliliği ne kadar yattırdıysanız sadece onunla sınırlı. O bittiği zaman alamıyorsunuz. Bunun altını çizelim. SGK emekliliği bir de sağlık boyutuyla ilgili biliyorsunuz. Hangi hastalık olursa olsun ödeniyor. Bir kere SGK emekliliği ya maaş düşük diye es geçmesinler. Onu olsunlar. Bunun yanında da yaşlılık için şimdiden ne yapıp edip kendilerine göre bir yatırım yapmaları gerekiyor geleceklerini ki yaşlılıkta rahat edebilsinler"

ERKEN EMEKLİLİK İÇİN İSTİSNAİ DURUMLAR

Tüm bu zorluklara rağmen bazı durumlarda erken emeklilik imkânının sürdüğünü belirten Karakaş, sağlık sorunları olan sigortalılar için önemli bir kapının açık olduğunu söyledi.

"Hastalığınız sigorta girişinden sonraysa ve çalışma gücünüzde en az yüzde 40 oranında bir kayıp varsa yaşınız 30 veya 40 olsa bile yaş şartı aranmaksızın engelli emekliliğinden faydalanabilirsiniz" diyen Karakaş, SGK’nın sağlık hizmetleri ve hak sahiplerine sağladığı güvenceler nedeniyle hâlâ en güvenli sistem olduğunu vurguladı.