Ahmet Takan
4 Haziran 2022

Seçim güvenliği ve TÜİK’de kopan kelleler…


Bugün gündemin en önemli konusu; dün açıklanan Mayıs ayı enflasyon rakamları… Ancak, onun kadar hayati olan bir konuyu yazının ilk sırasına alıyorum.  O canavardan kurtulmamızın temel reçetesi:

SEÇİM GÜVENLİĞİ…

Altılı masada oluşturulan seçim güvenliği komisyonu 6 Haziran Pazartesi günü, basın açıklaması yaparak yol haritasını ilan edecek. Komisyonun gündeminde çok önemli maddeler var. Seçim sandığının konulacağı yerlerde avukatların görevlendirilmesi, yapılacak itirazların boşa çıkarılmaması için profesyonel kalemler tarafından dilekçelerin yazılması ve takibi için. Ayrıca, seçim sandığı verileri ortak bir havuzda toplanacak ve her parti birbirinin eksiğini tamamlayacak.  Komisyonun gündeminde olan yol haritasını kısaca şöyle özetleyebilirim:

-Partilerin seçim günü hem bireysel hem ortak örtüşen çalışmaların oluşturulması.

-Seçim günü sandık başı görev yapacak olan görevlilerin tespiti, eğitimleri, müşahitlerin tespiti ve oluşturulması.

-Seçmen kütüklerinin askıda liste öncesi sağlıklı incelenmesi, seçmen değişimi, yabancı seçmenin anormal artışı, vefat eden ama düşmemiş seçmenler üzerinde inceleme yapılması.

-Seçim günü gerekli hukukçuların görev alması.

-Her partinin seçim öncesi, günü ve sonrası bireysel hazırlıklarıyla birlikte ortaklaşa bilgi paylaşımı.

★★★

Bunlar iyi, güzel, hoş da!.. AKP’nin seçim hileleri ile başa çıkmak için yeterli mi?.. Bana sorarsanız; hayır. Komisyonun gündeminde olmalı ve yapılacak basın açıklamasında mutlaka ve mutlaka parmak boyasının üzerinde ısrarla durulmalı. Hatırlanacağı üzere, seçimlerde parmak boyası uygulaması AKP iktidarı tarafından kaldırılmıştı. Parmak boyasının tekrar gündeme getirilmesi için kamuoyu bilinçlendirilmeli.

Haa!.. Her şeyi de siyasi partilerden beklememeliyiz. Hilesiz, hurdasız bir seçim istiyorsak, sandığa sahip çıkmak için vatandaşın görev talep etmesi de şart. Bir de; önümüzdeki seçimde yüksek katılım rekoru kırmak…

★★★

Mayıs ayı enflasyon rakamları… Tekrar edip de sinirlerinizi hoplatıp sizi üstüme sıçratmayı istemiyorum!.. TÜİK’in saraya uydurulmuş rakamları ortada… ENAG’ın  rakamları ortada… Bırakın onları bir tarafa, ahalinin mutfağı alev alev yanıyor…TÜİK, Mayıs ayının inceltilmiş rakamlarını açıklarken  ne yaptı?.. İki skandal karara daha damga vurdu:

-Her ay 400’ün üzerinde maddenin fiyatlarını yayımlayan TÜİK, son değişiklikle 290 harcama grubu belirledi.

-TÜİK ayrıca, “İstatistiki bölgelere göre tüketici fiyat endeksi ve değişim oranları” tablosunu yayımlamadı.

Ne demek oluyor bu?..

Madde bazında ay ay karşılaştırma yapılması engellenmiş oldu. Örneğin, çayın kırdığı rekoru ve enflasyona olan katkısını akılları sıra gözden kaçırıyorlar. Bir TÜİK yetkilisi ile konuştum, şöyle bir örnek verdi:

“Çay örneği; fiyatı 39 TL den 54 TL… 54-39/39=0’38 yüzde 38 zam gelmiş… Bu maddenin ağırlığı sepette yüzde 25 ve çayın da madde sepetinde ağırlığı 0,054… Bu hesapla yaklaşık yaparsak yüzde 1,75 çay fiyatları enflasyona katkısı var.”

Tezgahı da ustaca kuruyorlar!.. Kelime oyunları yaparak… Enflasyon rakamları açıklanmadan önce TÜİK’den yapılan basın açıklamasını (26 Mayıs) hatırlayalım:

“TÜFE kapsamında yayımlanmakta olan ayrıntılı tabloların sunum şekli ve içeriği konusunda kamuoyunda gündeme gelen yapıcı eleştiriler de dikkate alınarak, piyasadaki fiyat hareketlerinin kullanıcılar tarafından daha doğru okunması ve takip edilmesine imkan verecek bazı düzenlemeler yapılacaktır.

Bu amaçla Eurostat’ın TÜFE verileri konusundaki dağıtım politikası ve şeffaflık kriterleri de değerlendirilerek, ilerleyen süreçte TÜFE kapsamında yayımlanmakta olan ve Eurostat tarafından talep edilmeyen tabloların kaldırılarak, aynı şekilde talep edilen yeni tabloların da eklenmesine karar verilmiştir.”

★★★

Kamuoyundan gelen eleştirilerin dikkate alındığı falan hepsi masal!.. Boşa zahmet edip beni bir daha mahkemeye vermemeleri için kendi genel merkezlerindeki bilgisayar ekran görüntüsünden kılıfı nasıl hazırladıklarını göstereyim:

İlgili makam başkanlık makamına arz ve teklif ediyor.

“-Halihazırda COICOP 4’lü düzeyde yayınlanan indekslerin, Eurastat tarafından talep edilen 5’li düzeye çekilmesi,

-Eurastat ülkelerinin genelinde olduğu üzere ‘seçili ürün fiyatlarının’ yayınlanmasına geçilmesi,

-En fazla fiyatı artan ve azalan ilk  yirmi ürüne ait COICOP 7’li düzeyde yayınlanan değişim oranlarının COICOP 5’li  ürün grubu düzeyinde yayınlanması,

-Bölgesel fiyatların (COICOP 7) ve indekslerin (COICOP 3) yayınlanmasının durdurulması.”

★★★

TÜİK’de Mayıs ayı enflasyon rakamları açıklanmadan önce patlayan bir bomba daha var!..

Merkezde görev yapan Fiyat İstatistikleri Grup  Başkanı Mustafa Teke, olup bitenlere karşı çıkınca görevden alındı. Yerine, Yelda Ayaz atandı. Şimdi, “Kendisi görevden affını istedi” deyip çeşitli bahaneler üretecekler ama yemezler!.. TÜİK çalkalanıyor..

Hatırlanacağı üzere, TÜİK’te enflasyon hesaplamasını yapan Fiyat İstatistikleri Daire Başkanı Cem Baş, geçen ay görevinden istifa etmiş yerine TÜİK Dijital Dönüşüm Dairesi Başkanı Dr. Furkan Metin getirilmişti. TÜİK Başkanlığı tarafından yapılan açıklamada, enflasyonu hesaplayan daire başkanı Cem Baş’ın sağlık sorunları sebebiyle görevden affını talep ettiği, makam tarafından bu talebin uygun görüldüğü ifade edilmişti. Açıklamada, Baş’ın yöneticilik yaptığı aynı dairede ‘uzman’ olarak çalışmaya devam edeceği de aktarılmıştı. Kurumdaki söylentilere göre, “Cem Baş aynı dairede kalarak, Furkan Metin’e işi öğretiyor.”

Görünen o ki; Furkan Metin işi çabuk kapmış!..

★★★

Ulu Tanrı, tüm şehitlerimizle birlikte Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal ATATÜRK ve onun kahraman silah arkadaşlarına rahmet etsin. Nur içinde yatsınlar. Mekanları cennet olsun.

 

Yazarlar

Seçim güvenliği ve TÜİK’de kopan kelleler…
Ahmet Takan