Türkiye'nin ekonomi gündeminde milyonlarca emekliyi ilgilendiren maaş zamları tartışılmaya devam ediyor. Temmuz ayında yapılan maaş artışlarının ardından birçok emekli, beklediği zammı hesabında göremedi. Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, kaleme aldığı köşe yazısında bu durumun temel nedenini oluşturan "kök aylık" ve "taban aylık" sistemini değerlendirerek çözüm önerilerini paylaştı.
ZAMLAR MAAŞA DEĞİL, KÖK AYLIĞA UYGULANIYOR
Temmuz ayında emekli aylıklarına uygulanan yüzde 17,56 oranındaki enflasyon farkı, emeklilerin banka hesabına yatan maaşa değil, doğrudan kök aylığa yansıtılıyor.
Hesaplanan zamlı kök aylık, 23 bin 552 TL olarak belirlenen yeni en düşük emekli maaşının altında kalıyorsa, aradaki fark Hazine desteğiyle tamamlanıyor. Bu nedenle kök aylığı 23.552 TL'nin altında kalan emeklilerin hesaplarına yatan tutar değişmiyor.
TABAN AYLIK ARTIŞI DAHA FAZLA KİŞİYİ KAPSADI
En düşük emekli maaşının 20 bin TL'den 23 bin 552 TL'ye yükseltilmesi, sistemde dikkat çeken bir tablo ortaya çıkardı.
Daha önce taban aylık desteği almayan birçok emeklinin zamlı kök aylığı, yeni belirlenen sınırın altında kaldı. Bu düzenleme sonucunda en düşük emekli maaşı alan kişi sayısı 4,7 milyondan 5,5 milyona yükseldi.
ADALET ZAYIFLIYOR
Ortalama emekli aylığının yaklaşık 27 bin TL seviyesine ulaştığı Türkiye'de, sistem giderek taban aylık alan emeklilerde yoğunlaşıyor.
Özgür Erdursun'un dikkat çektiği en önemli nokta ise, uzun yıllar çalışıp yüksek kazanç üzerinden fazla prim ödeyen sigortalılar ile daha az prim ödeyen kişilerin aynı taban aylık olan 23.552 TL'de buluşması. Erdursun'a göre bu durum, sosyal güvenlik sisteminin temelini oluşturan "ödenen prim kadar aylık" ilkesini zayıflatıyor.
ERDURSUN'DAN ÇÖZÜM ÖNERİSİ
Devletin taban aylık garantisi vermesinin önemli olduğunu belirten Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, sistemin daha adil hale gelmesi için yeni bir formül önerdi.
Erdursun'a göre garanti edilen taban aylığın üzerine, emeklinin prim ödeme gün sayısı, sigortalılık süresi, ödediği prim miktarı ve emeklilik yaşı gibi kriterler dikkate alınarak kademeli maaş artışı uygulanmalı.
Uzman isim, bu yöntem sayesinde sosyal güvenlik sistemine daha fazla katkı sağlayan emeklilerin, ödedikleri primlerin karşılığını daha adil şekilde alabileceğinin altını çizdi.
