NATO liderleri tek tek Ankara'ya iniyor

NATO'YA SORUN EN ZOR SORU ANKARA'DA YANIT BULACAK

NATO, 'ittifakın savunma yükünü geride bırakmak isteyen ABD'nin ittifaktan elini çekmesinden sonra hayatta kalabilir mi?' sorusu, Ankara'da yanıt bulacak.
 
Avrupalı NATO müttefikleri, Trump yönetiminin askeri güçlerini Orta Doğu ve Hint-Pasifik bölgelerine kaydırma politikası karşısında, NATO'nun tarihinde sorulan en zor soruya bir yanıt arıyor.
 
Zirve, Çin'in pazartesi günü gerçekleştirdiği uzun menzilli balistik füze testi ve Rusya'nın Kiev'e yönelik son füze ve İHA saldırılarının yarattığı güvenlik endişeleriyle başladı.
 
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Avrupalı üye devletleri güvenlik harcamalarını artırmaya teşvik ederken, ABD Başkanı Donald Trump'ın ittifaktan kopmamasını sağlama yönünde hassas bir denge yürütmeye çalışıyor. 
 
Bu hususta NATO, eski NATO'yu geride bırakarak "NATO 3.0" dönemine adım atmak üzere hazırlık yapıyor

NATO 3.0

Polonya Dışişleri Bakanı Radoslaw Sikorski, NATO'nun tarihsel dönüşümünü açıklayarak; NATO 1.0'ın Sovyet tehdidine, NATO 2.0'ın Soğuk Savaş sonrası terörle mücadeleye odaklandığını, NATO 3.0'ın ise Avrupa'nın konvansiyonel savunmada daha fazla yük taşıyacağı, ABD'nin ise destekleyici bir müttefik olacağı bir yapıyı temsil ettiğini belirtti.
 
Ancak üst düzey Avrupalı yetkililer, önümüzdeki birkaç yıl boyunca gerçekliğin "zayıf bir NATO içinde kademeli olarak güçlenen bir Avrupa" olacağını öngörüyor.
 

Almanya ve birçok NATO yetkilisine göre, Rusya'nın 2029 yılına kadar NATO ile bir savaşa hazır hale gelebileceği tahmini, Avrupa üzerindeki askeri hazırlık baskısını artırıyor.
 
Zirvede, müttefiklerin geçen yıl onaylanan ve 2035 yılına kadar gayri safi milli hasılanın yüzde 5'ini savunmaya ayırma taahhüdüne sadık kalmaları yönünde ABD baskısının sürmesi bekleniyor.
 

ABD'nin NATO Büyükelçisi Matthew Whitaker, yükümlülüklerini yerine getiren müttefiklerin avantajlar göreceğini, geride kalanların ise zorluklar yaşayabileceğini ifade etti.
 
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ise ittifaka yönelik eleştirilerini sürdürerek, ülkesinin Avrupa'daki askeri varlığına ilişkin altı aylık yeni bir inceleme başlatıldığını duyurdu.
 
ÖNEMLİ KONU UKRAYNA

Zirve kapsamında Ukrayna'ya yönelik desteklerin de onaylanması beklenirken, ABD dışındaki üyeler bu yıl ve gelecek yıl için toplam 80 milyar dolar taahhüt ediyor.
 
Toplantıya katılan Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, hava savunma sistemlerinin artırılması talebini dile getirecek.
 
Öte yandan, arka planda Avrupa ordularının personel eksikliği ve bütçe sınırları ciddi endişe yaratıyor.
 
Almanya ve Polonya dışındaki büyük Avrupa ülkelerinin, bütçelerinin yüzde 3,5'ini temel askeri ihtiyaçlara, yüzde 1,5'ini ise savaş durumunda demiryolu taşımacılığı ve acil durum hizmetlerini iyileştirmek gibi alanlara ayırma hedefine ne zaman ulaşabileceği belirsizliğini koruyor.
 
ABD sonrasaı NATO müttefiklerinin gücünü pekiştirmesi sadece finansal değil, aynı zamanda uzun menzilli füzeler, hava savunması, uydular ve istihbarat gibi stratejik yeteneklerin geliştirilmesini de gerektiriyor.
 
Uzmanlar, nükleer caydırıcılık için hâlâ ABD'nin liderliğine ihtiyaç duyulduğunu vurguladı
 
Ayrıca, NATO'nun geleneksel olarak bir Amerikalı yüksek komutan tarafından yönetilmesi nedeniyle, ABD askeri varlığının azalması durumunda Avrupa ülkelerinin kriz anlarında nasıl ortak hareket edeceği ve komuta kontrol mekanizmasının nasıl şekilleneceği sorusu müttefiklerin önündeki en önemli siyasi meselelerden biri olarak öne çıkıyor.
 
Zirve programına göre Genel Sekreter Rutte, salı gününü transatlantik savunma sanayii forumuna ve liderler akşam yemeğine ayırırken, çarşamba günü ise sabah oturumunun ardından basın toplantıları düzenlenecek. YENİDEN YAZ 

ÇEK CUMHURİYETİ BAŞBAKANI ESENBOĞA'YA İNDİ

Çek Cumhuriyeti Başbakanı Andrej Babiš, Esenboğa Havalimanı'na ulaştı. Babiš, havalimanında çiçeklerle karşılandı.

Öte yandan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, zirve kapsamındaki ikili temaslarını sürdürerek Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb ile bir araya geldi. Görüşme basına kapalı gerçekleştirildi.

YUNANİSTAN DIŞİŞLERİ BAKANI VE FİNLADİYA CUMHURBAŞKANI ESENBOĞA'YA İNDİ

NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi kapsamında Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgos Yerapetritis, Esenboğa Havalimanı'na geldi.

Yerapetritis'in ardından Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb da Ankara'ya ulaştı.

Cumhurbaşkanı Stubb, Esenboğa Havalimanı'nda Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş tarafından karşılandı.

TRUMP ANITKABİR'E GİTMEDİ, GENELKURMAY BAŞKANI'NI GÖNDERDİ

ABD Başkanı Donald Trump'ın Anıtkabir ziyareti resmi programda yer almadı. Trump'ın yerine ABD Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine, Anıtkabir'i ziyaret etti.
Caine, Anıtkabir'de düzenlenen törende Atatürk'ün mozolesine çelenk bıraktı ve saygı duruşunda bulundu.

Öte yandan, Trump'ın Anıtkabir ziyaretinin programda yer almaması kamuoyunda tartışmalara neden oldu. 

UKRAYNA DEVLET BAŞKANI ZELENSKİ ANKARA'YA VARDI 

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'yi taşıyan uçak, 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi için Ankara'ya indi. Ukrayna'daki savaşın ana gündem maddeleri arasında yer aldığı zirvede, Zelenski'nin yarın ABD Başkanı Donald Trump ile bir araya gelmesi bekleniyor.

Öte yandan Cumhurbaşkanı Erdoğan, NATO Ankara Zirvesi kapsamında Kanada Başbakanı Carney'i kabul etti. İkili, kapalı bir görüşme gerçekleştirdi.

ZİRVE BAŞLADI

Türkiye'nin ev sahipliğinde düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi, ATO Congresium'da gerçekleştirilen Savunma Sanayii Forumu ile başladı.

NATO tarihinin en kapsamlı sanayi etkinliği olarak değerlendirilen forum, son yıllarda zirvelerin yan etkinliği olarak düzenlenirken, ilk kez Ankara'daki zirvenin resmi programına dahil edildi.

NATO'nun paylaştığı programa göre forumda Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin konuşma yapması öngörülüyor. Etkinlik kapsamında ayrıca çeşitli oturumlar düzenlenirken, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'nin de açıklamalarda bulunması bekleniyor.

Forumda konuşan NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, müttefik ülkelerin Airbus üretimi 12 adet A400M askeri nakliye uçağı tedarik ederek hava taşımacılığı kapasitesini artıracağını açıkladı.

Savunma sanayii üretiminin artırılmasının forumun öncelikli gündem maddelerinden biri olduğunu vurgulayan Rutte, müttefiklerin geçen yıl Lahey'de düzenlenen zirvede savunmaya daha fazla yatırım yapılması ve 2035 yılına kadar savunma harcamalarının gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 5'ine çıkarılması yönünde taahhütte bulunduğunu hatırlattı. Rutte, bu hedef doğrultusunda önemli ilerlemeler kaydedildiğini belirterek, "Bugün gösterebileceğimiz çok şey var ve bununla gurur duyuyorum." dedi.

NATO LİDERLERİ ANKARA'YA İNİYOR..

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, NATO liderlerini teker teker kabul etmeye başladı.

Kanada Başbakanı Mark Carney'nin uçağı da Ankara Havalimanı'na indi. Carney'in Japon Savunma Bakanı Japonya Savunma Bakanı Koizumi Şinciro ve Letonya Cumhurbaşkanı Edgars Rinkēvič'i takiben Ankara'ya iniş yaptı.

Dün de Avustralya Başbakanı Anthony Albanese Esenboğa'ya vardı ve Bulgaristan Başbakanı Rumen Rudev Cumhurbaşkanı Erdoğan'la görüştü.

"ANKARA'DA SAHNE HAZIR"

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi öncesinde yaptığı açıklamada, Ankara'da alınacak kararların yalnızca mevcut güvenlik sorunlarını değil, Avrupa-Atlantik bölgesinin geleceğini de şekillendireceğini belirtti.

ABD merkezli X platformundaki paylaşımında zirveye ilişkin değerlendirmelerde bulunan Fidan, "Ankara'da sahne hazır. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın liderliğinde Türkiye, İttifak'ın geleceğini belirleyecek bu önemli anda NATO üyelerini ağırlamaya hazırdır." ifadelerini kullandı.

Ankara Zirvesi'nin NATO'nun değişen güvenlik ortamına uyum sağlamasında önemli bir dönüm noktası olacağını vurgulayan Fidan, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Kolektif savunma, NATO'nun özünü oluşturmaya devam ediyor; ancak stratejik ortam değişiyor. Tehditler çok alanlı, daha hızlı ve daha karmaşık hale geldi. Geleneksel ölçütler artık bu gerçeği yansıtmıyor. Artık önemli olan sonuçlardır: konuşlandırılabilir yetenek, sanayi kapasitesi ve operasyonel hazırlık. Avrupa'nın daha güçlü bir katkı sağlaması hayati önem taşıyor; ancak savunma-sanayi işbirliğine getirilen kısıtlamalar verimliliği zayıflatıyor ve müdahaleyi yavaşlatıyor. Bu kısıtlamalar stratejik bir yük haline gelmiştir. Avrupa savunma girişimleri, tüm NATO müttefiklerini tam olarak kapsayan nitelikte olmalıdır. Asıl mesele sadece nasıl tepki vereceğimiz değil, aynı zamanda işbirliğini günümüzün gerçeklerini yansıtacak şekilde nasıl organize edeceğimizdir. Ankara Zirvesi, İttifak'ın yapılarını karşı karşıya olduğu dünyaya uyumlu hale getirmesinde yol gösterici olacaktır. Türkiye'nin hedefi açıktır; daha tutarlı, daha yetenekli ve daha dayanıklı bir İttifak."

TRUMP, BİN 400 KİŞİYLE GELİYOR, DNA'SINI BİLE BIRAKMAYACAK!

36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi kapsamında Ankara, dünya liderlerini ağırlamaya hazırlanırken, ABD Başkanı Donald Trump için kapsamlı güvenlik ve protokol önlemleri alındı. Trump'ın yaklaşık 1.400 kişilik bir heyetle Türkiye'ye gelmesi bekleniyor.

ABD'nin zirveye geniş katılım sağlaması, Trump'ın daha önce dile getirdiği "NATO'dan ayrılma" yönündeki açıklamaların ardından Avrupa başkentlerinde olumlu bir işaret olarak değerlendiriliyor.

Eski NATO Sözcüsü Oana Lungescu ise zirvenin sonunda yayımlanacak bildirinin kısa ve öz olmasının beklendiğini belirtti. Lungescu, bildirinin muhtemelen tek sayfadan oluşacağını ve NATO'nun temel ilkelerini yeniden vurgulayacağını ifade etti.

Öte yandan Trump'ın Ankara ziyaretinde kendi özel taşınabilir tuvalet sistemini kullanacağı öne sürüldü. Bu uygulamanın yeni bir güvenlik protokolü olmadığı, ABD başkanlarının biyolojik örneklerinin ve DNA izlerinin yabancı ülkelerde bırakılmaması amacıyla uzun yıllardır uygulandığı belirtiliyor.

İddialara göre bu önlem, başkana ait biyolojik verilerin istihbarat amaçlı kullanılmasını ya da olası biyolojik tehditleri önlemeyi hedefliyor. ABD Gizli Servisi de bu kapsamda başkana ait hiçbir biyolojik iz bırakılmamasını sağlamak için özel ekipman kullanıyor.

Benzer bir uygulama, 2015 yılında dönemin ABD Başkanı Barack Obama'nın Türkiye ziyareti sırasında da hayata geçirilmişti.

ERDOĞAN VE TRUMP 15:00'DA GÖRÜŞECEK

ABD Başkanı Donald Trump, zirveye katılmak üzere TSİ 03.30 sıralarında ABD'den ayrılarak Ankara'ya hareket etti.

Trump'ın Ankara'ya varmasının ardından saat 15.00'te Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile bir araya gelmesi bekleniyor.

Görüşmede, NATO kapsamında atılabilecek ortak adımların yanı sıra Türkiye'nin F-35 programına yeniden dahil edilmesi başta olmak üzere ikili ilişkiler ve bölgesel güvenlik konularının ele alınması öngörülüyor.