DHA- Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın onaylanmasına ilişkin kanun teklifini görüşmek üzere toplandı. Meclis Başkanvekili Celal Adan başkanlığında gerçekleştirilen oturumda, teklifin tümü üzerindeki görüşmelerin ardından maddelere geçildi.
Yapılan görüşmeler sonucunda anlaşmanın ilk maddesi kabul edildi. Görüşmeler sırasında siyasi parti temsilcileri anlaşmanın Türkiye açısından doğurabileceği askerî, diplomatik ve ekonomik sonuçlara ilişkin farklı değerlendirmelerde bulundu.
İYİ PARTİ'DEN BELİRSİZLİK TEPKİSİ
İYİ Parti grubu adına söz alan Muğla Milletvekili Lütfü Türkkan, anlaşmanın Türkiye'ye getireceği askerî ve mali yükümlülüklerin yeterince açık olmadığını savundu.
Anlaşmanın 10 yıl boyunca geçerli olacak olmasına dikkat çeken Türkkan, bölgesel ve küresel koşulların bu süre içinde değişebileceğini belirterek Türkiye'nin hangi şartlarda sorumluluk üstleneceğinin açıklığa kavuşturulmasını istedi.
Türkkan, İYİ Parti'nin itirazının savunma iş birliğine değil, sınırları net çizilmemiş yükümlülüklere olduğunu ifade etti. Türkiye'nin askerî ve mali sorumlulukları, ortak tehdit tanımı, bölgesel çatışmalara taraf olma ihtimali ve anlaşmadan çekilme koşullarının netleştirilmesi gerektiğini söyledi.
CHP ANLAŞMAYA DESTEK VERECEĞİNİ AÇIKLADI
CHP Grup Başkanı Faik Öztrak, bölgedeki vekâlet savaşlarının büyük acılara neden olduğunu belirterek anlaşmanın doğru kullanılması halinde barış ve istikrar için fırsata dönüşebileceğini ifade etti.
İş birliğinden doğacak gücün yeni çatışmalar başlatmak yerine savaşı önlemek, caydırıcılığı artırmak, sınırları korumak ve ticareti geliştirmek amacıyla kullanılması gerektiğini vurgulayan Öztrak, Türkiye'nin gerilimin değil aklın, dengenin ve barışın tarafında olması gerektiğini söyledi.
Öztrak, CHP olarak anlaşmaya olumlu oy vereceklerini açıkladı.
MHP'DEN MEKKE ANLAŞMASI'NA AÇIK DESTEK
MHP Erzurum Milletvekili Kamil Aydın, anlaşmanın kolektif caydırıcılığı artıracağını belirtti.
Türkiye'nin uluslararası siyasette güven ve istikrarın merkezi olması gerektiğini ifade eden Aydın, anlaşmanın ülke ve milletin çıkarları doğrultusunda değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
MHP Grubu olarak anlaşmaya destek vereceklerini açıkça dile getirdi.
YENİ YOL VE DEM PARTİ'DEN İTİRAZ
Yeni Yol Partisi İstanbul Milletvekili Hasan Karal, savunma alanındaki iş birliklerini desteklediklerini ancak Türkiye'nin üstleneceği askerî sorumlulukların sınırlarının netleştirilmesi gerektiğini söyledi.
Özellikle ilk 10 yıl boyunca tek taraflı çekilme imkânı bulunmamasına dikkat çeken Karal, Meclisin denetim yetkisinin ve anlaşmanın hukuki sınırlarının açıkça belirlenmesi gerektiğini ifade etti. Bu belirsizlikler nedeniyle kanun teklifine mevcut haliyle olumlu yaklaşmadıklarını belirtti.
DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Ceylan Akça Cupolo ise anlaşmaya karşı olduklarını ve hayır oyu kullanacaklarını açıkladı. Cupolo, anlaşmanın yoksul kesimleri olası savaşların yüküyle karşı karşıya bırakabileceğini savunarak bölgesel barışın korunması gerektiğini dile getirdi.
YENİ PARTİ'DEN SUUDİ ARABİSTAN ELEŞTİRİSİ
Yeni Parti İstanbul Milletvekili Namık Tan da anlaşmaya yönelik eleştirilerini dile getirdi.
Mekke'de imzalanmış olmasının anlaşmayı tek başına olumlu hale getirmeyeceğini belirten Tan, Türk askerinin öncelikli görevinin Türkiye'nin güvenliğini sağlamak olduğunu söyledi.
Anlaşmanın Türkiye'yi sınırları belirsiz bir askerî sürece sürükleyebileceğini savunan Tan, hayır oyu vereceklerini açıklayan diğer parti temsilcilerine de teşekkür etti.
HULUSİ AKAR: NATO'YA ALTERNATİF DEĞİL
AK Parti Kayseri Milletvekili Hulusi Akar ise anlaşmanın Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasındaki mevcut askerî iş birliğini geliştirmeyi amaçladığını söyledi.
Anlaşmanın dayanışma ve caydırıcılık açısından önem taşıdığını belirten Akar, düzenlemenin NATO'ya alternatif olmadığını, tamamlayıcı nitelikte bir iş birliği olduğunu ifade etti.
Akar, anlaşma kapsamında Türkiye'nin yurt dışına asker göndermesinin söz konusu olması halinde bunun yine TBMM'nin iznine tabi olacağını vurguladı. Diğer ülkelerin anlaşmaya katılımının da Meclis izniyle mümkün olacağını kaydetti.
TBMM'DE GÖRÜŞMELER DEVAM EDECEK
Teklifin tümü üzerindeki görüşmelerin tamamlanmasının ardından maddelerin görüşülmesine geçildi. Yapılan oylama sonucunda Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın onaylanmasına ilişkin kanun teklifinin ilk maddesi kabul edildi.
Meclis Başkanvekili Celal Adan, birleşimi perşembe günü saat 14.00'te yeniden toplanmak üzere kapattı.
