Hal Yasası taslağıyla zincir marketlerin sattıkları ürünlerin yüzde 20’sini doğrudan üreticiden alması zorunluluğunun getirilmesi planlanıyor. Üretici ve kooperatiflerin desteklenmesi, tedarik zincirinin kısaltılması ve kayıt dışılıkla mücadele için denetimlerin sıkılaştırılması da taslakta öne çıkan düzenlemeler arasında yer alıyor.
Türkiye Halciler Federasyonu (TÜRKHAL) Başkanı Yüksel Tavşan, zincir marketlere yönelik öngörülen alım şartını, “Büyük marketlere sattığı ürünün yüzde 20'sini doğrudan üreticiden alma zorunluluğu gelecek” sözleriyle anlattı. Tavşan, üreticiyi korumaya yönelik hükümleri olumlu değerlendirdiklerini ve düzenlemenin piyasada şeffaflığın artırılmasına katkı sağlayabileceğini belirtti.
ÜRETİCİ BİRLİKLERİNE ÜCRETSİZ ARAZİ DESTEĞİ
Taslaktaki desteklerin ürün alım şartıyla sınırlı olmadığı belirtiliyor. Üreticilere kira, depolama, nakliye ve vergi alanlarında çeşitli kolaylıklar sağlanması öngörülüyor. Üretici birliklerinin hal benzeri tesisler kurması durumunda ise ücretsiz arazi tahsisi ve maddi destek verilmesine yönelik düzenlemeler de taslakta bulunuyor.
Tedarik zincirindeki işlemlerin daha şeffaf hale getirilmesinin hedeflendiğini belirten Tavşan, sebze ve meyve ticaretinde kayıt dışılığın yaygın olduğuna dikkat çekti.
Tavşan, konuya ilişkin değerlendirmesinde, “Kayıt dışılık bizim meslekte çok fazla. Bunun azalması ve şeffaf bir piyasa için yeni maddeler getiriliyor” dedi.
KOOPERATİF SAYISININ İKİ KATINA ÇIKARILMASI HEDEFLENİYOR
Hal Yasası taslağıyla üreticilerin ürünlerini doğrudan pazarlayabilmesi, pazarlık gücünün artırılması ve haksız fiyat oluşumunun önlenmesi amaçlanıyor. Kooperatif sayısının kısa vadede iki katına çıkarılması da hedefler arasında yer alıyor.
Yerli ürün satışını destekleyen teşviklerin artırılması, kayıt dışılığın önüne geçilmesi ve vergi kayıplarının azaltılması da taslakta öne çıkan başlıklar arasında bulunuyor.
Düzenlemelerin yürürlüğe girmesi halinde zincir marketlerin tedarik süreçlerinde ve üreticilerin pazara erişiminde değişiklikler yaşanması bekleniyor. Ancak öngörülen şartların kesin kapsamı ve uygulama ayrıntıları, taslağın nihai haline ve yasama sürecine bağlı olacak.
