Bilim dünyasında dikkat çeken araştırma, bazı ağaç türlerinin atmosferden aldıkları karbondioksiti toprağın altında mineral forma dönüştürebildiğini ortaya koydu. Kenya’da gerçekleştirilen çalışmalar, belirli incir türlerinin karbon döngüsünde sanılandan çok daha önemli bir rol oynayabileceğine işaret etti.
İsviçre, Avusturya, ABD ve Kenya’dan araştırmacıların yer aldığı çalışma, Prag’da düzenlenen Goldschmidt Jeokimya Konferansı’nda sunuldu. Araştırmada, bazı ağaçların bünyelerinde gerçekleşen kimyasal süreçler sonucunda karbonun kalsiyum karbonat, yani kireç taşı formunda toprakta depolanabildiği belirlendi.
KARBONUN TAŞA DÖNÜŞTÜĞÜ DOĞAL DÖNGÜ
Ağaçlandırma çalışmalarında depolanan organik karbonun önemli bir bölümü, ağaçların ölmesi ve çürümesiyle yeniden atmosfere karışabiliyor. Ancak bilim insanlarının incelediği oksalat-karbonat döngüsü, karbonun daha kalıcı bir biçimde depolanmasını mümkün kılabilecek farklı bir mekanizma sunuyor.
Araştırmaya göre süreç genel olarak şöyle işliyor:
-Ağaç, fotosentez sırasında atmosferden aldığı karbondioksiti bünyesinde kalsiyum oksalat kristallerine dönüştürüyor.
-Dökülen yaprak ve dallardaki oksalatlar, topraktaki mantar ve bakterilerin etkisiyle parçalanıyor.
-Bu süreç sonunda karbon, kalsiyum karbonata dönüşerek kireç taşı formunda toprakta birikebiliyor.
-Karbonun organik yapıdan mineral forma geçmesi, uzun süreli depolanmasına imkân sağlayabiliyor.
Zürih Üniversitesi’nden Dr. Mike Rowley, tarımsal ormancılık çalışmalarında yalnızca organik karbon depolayan değil, aynı zamanda inorganik karbon depolayabilen ağaç türlerinin de değerlendirilmesinin önemine dikkat çekti.
AFRİKA'DA DİKKAT ÇEKEN BAŞKA BİR TÜR
Karbonun mineral formda depolanmasını sağlayabilen ağaçlar yalnızca incir türleriyle sınırlı değil. Batı ve Orta Afrika’nın tropikal bölgelerinde yetişen iroko ağacı da bu mekanizmayla ilişkilendirilen türler arasında bulunuyor.
Bazı araştırmalar, iroko ağaçlarının kök çevresinde kalsiyum karbonat birikimine katkı sağlayabildiğini ortaya koyuyor. Oluşan mineral yapı, toprağın kimyasal özelliklerini etkileyerek çevredeki toprakların pH dengesine de katkıda bulunabiliyor.
Bu özellik, söz konusu ağaçların hem ekosistem açısından hem de uzun süreli karbon depolama potansiyeli bakımından araştırılmasını önemli hale getiriyor.
KUR'AN-I KERİM'DE İNCİRE YAPILAN VURGU
Araştırmada öne çıkan incir ağacı, Kur’an-ı Kerim’de de adı geçen ağaçlardan biri olarak biliniyor. Tin Suresi’nin ilk ayetinde incir ve zeytin üzerine yemin ediliyor.
Ayette, “İncire ve zeytine andolsun.” ifadesi yer alıyor.
Bilimsel araştırmaların ortaya koyduğu karbon depolama mekanizması ile kutsal metinlerdeki incir vurgusu arasında doğrudan bilimsel bir bağlantı kurmak mümkün olmasa da, incir ağacının doğadaki biyolojik ve jeokimyasal rolü araştırmacıların dikkatini çekmeye devam ediyor.
