Kira artışları yeniden gündemin önemli başlıklarından biri olurken, piyasada yalnızca yasal artış oranları değil, ev sahiplerinin birbirlerinden aldığı fiyat referansları da belirleyici oluyor.
Özellikle kiracının evden çıkmasının ardından konutun yeniden kiraya verilmesi sürecinde bazı ev sahipleri, aynı binadaki veya yakın çevredeki ilanları dikkate alarak yeni kira bedelini belirliyor. “Yan binadaki ev bu fiyata kiralanıyorsa benim evim de eder” düşüncesiyle başlayan fiyatlama, başka bir ev sahibinin de daha yüksek bir kira talep etmesine yol açabiliyor. Böylece başlangıçta yüksek belirlenen bir kira bedeli, kısa süre içerisinde yeni bir emsal hâline geliyor.
EMSAL FİYATLAMA KİRALARI YUKARI ÇEKİYOR
Emlak sektöründe “emsal üzerinden fiyatlama” olarak değerlendirilen bu durumun, özellikle kiralık konut arzının sınırlı olduğu bölgelerde daha belirgin şekilde görüldüğü belirtiliyor.
Sektör temsilcileri, bu zincirin özellikle boşalan konutlarda daha hızlı işlediğine dikkat çekiyor. Mevcut kiracılar açısından yasal kira artış mekanizması devam ederken, konutun yeni kiracıya hangi bedelle verileceği konusunda piyasadaki güncel ilanlar önemli bir referans oluşturuyor.
Eski kiracı ile yeni kiracı arasındaki kira farkının açılması da diğer ev sahiplerinin beklentilerini yükseltebiliyor.
“BENİM DE GİDERİM ARTTI”
Bazı ev sahipleri ise kira beklentilerindeki artışı kendi giderlerindeki yükselişle gerekçelendiriyor.
Son dönemde akaryakıt fiyatlarının artmasıyla “ulaşım ve diğer giderler yükseldi” diyerek kira bedelini artırmak isteyenlerin bulunduğu belirtiliyor. Aidat ve bakım maliyetlerindeki artış da benzer şekilde gerekçe olarak gösteriliyor.
Uzmanlara göre ise bir konutun kira değerini belirleyen temel unsurlar, ev sahibinin kişisel giderlerinden çok bölgedeki arz-talep dengesi, taşınmazın özellikleri ve benzer konutların gerçek kira değerleri.
Bu nedenle maliyetlerdeki her artışın aynı oranda kira bedeline yansıtılmasının piyasa açısından doğrudan bir ölçüt oluşturmadığı ifade ediliyor.
YÜKSEK KİRALAR ENFLASYON BASKISINI ARTIRIYOR
Türkiye genelinde ortalama kira 28 bin 40 liraya yükselirken, İstanbul’da bu rakam 45 bin 510 liraya ulaştı. İstanbul’u 40 bin 940 lirayla Muğla, 34 bin 440 lirayla Ankara, 33 bin 369 lirayla İzmir ve 29 bin 306 lirayla Antalya izledi.
Sektör araştırmalarında İstanbul’da son bir yıldaki kira artışının yüzde 62 seviyesine çıktığı görülüyor.
Özellikle işe, okula ve toplu taşımaya yakın konutlara yönelik talebin güçlü kaldığı bölgelerde arzın yetersiz olması, fiyatların yüksek seyretmesine neden oluyor.
