Gürkan Hacır
14 Temmuz 2021

İsim Şehir


Çocukluğumuzun en eğlenceli oyunuydu.

Sinema yıldızlarının gerçek isimlerini ezberler, birbirimize sorardık.

Cüneyt Arkın’ın gerçek adı ne??

Fahrettin Cüreklibatur…

Peki Tarık Akan’ı biliyor musun?

Tahsin Üregül…

Fikret Hakan peki?

Bümin Çıtanak…

★★★

Çocuk genç…Hepimiz ezbere bilirdik yıldızların gerçek ismini…

Ama siyasilerinki pek kurcalanmamıştı.

Süleyman Demirel’in mesela…Süleyman Sami Dolaksızoğlu olduğu…

Adnan Menderes’in Adnan Ertekin olduğunu mesela…Bilmezdik…

★★★

İsim ve soyisim çoğu zaman insanın kaderini çizer.

Kariyer merdivenin ilk basamağını oluşturur.

★★★

Bundan yıllar önce Nihat abi (Genç) yazmıştı.

“En çok sevdiğimiz fıkra kahramanı Nasreddin Hoca’dır. Neden bir tek kişi çocuğuna Nasreddin koymaz. Ekmeleddin koyar, Taceddin koyar ama Nasreddin koymaz.”

Sahi… Neden ?

★★★

İsim bilimden söz edip de ondan söz etmeden olmaz.

Prof. Yalçın Küçük…

Birlikte tv programı yaptığımız yıllarda Yalçın Hoca adrese teslim iddialarda bulunuyordu.

“Türkiye’de Ergun ismi ilk kez 1937’de konmuştur. 37’den önce doğmuş Ergun bulamazsınız.”

Veya…

“Erdal İnönü Türkiye’deki ilk Erdal ismidir. Ondan önce Erdal yoktu…” gibi.

Hocam ya…

Allah şifa ve afiyet versin…

İnsanın beynini yerinden oynatırdı…

★★★

60’lı yıllar Adnan yıllarıdır.

Menderes’in uğradığı haksızlık, sessiz bir ‘Adnan devrimi’ yapmıştı.

Çevrenizdeki Adnan’lara bakın… Önemli bir kısmı 1960’dan sonra doğmuştur.

70’ler ise Deniz’lerin yıllarıdır.

Deniz… Ulaş… Az da olsa Mahir…

73’den sonra doğanlarda ise Bülent… Rahşan… Ecevit…

Binlercedir.

Barış’lar… 74 den sonra başlar…

Kıbrıs Barış Harekatı’nın şerefine insanlar çocuklarına Barış ismini koydular.

★★★

Bu arada dönemin rüzgarıyla…

Bir isim koyup, çocuğuna hayatının sorunsalını hediye eden babalar da vardı.

Cumhuriyet’le ve İsmet İnönü’yle bir ömür kavgalı olan şair İsmet Özel gibi.

Babası Sökeli bir bekçiydi.

İsmet Paşa’ya olan hayranlığından dolayı 1944’de doğan çocuğuna İsmet adını koymuştu. Ama İsmet Özel hayatı boyunca İsmet Paşa’ya savaş açtı.

★★★

Felsefeci yazar Dücane abi ise isminin ağırlığından şikayet edenlerden.

Merhum babasına sormuş…

“Dücane ne demek?”

“İki cihanda demek oğlum…”

“Babacım zaten soyadımız Cündioğlu… Tıpkı Osmanlı Beyliği gibi… Bir de ‘İki Cihanda’ manası bana biraz ağır olmaz mı?”

Dücane Cündioğlu’nun babası ne cevap verdi bilmiyorum.

★★★

Unisex isimler kalktı… Yani hem kadına hem erkeğe konan isimler…

Kıyafetten… Berbere… Herşey unisex olma yolunda… Ama isimlerde kullanılmıyor.

Oysa eskiden… Yaşar Hanım Teyzelerimiz vardı… Muzaffer Hanım Teyzeler… Veya Nuray amcalar…

Şimdi yok…

★★★

Peki günümüzde moda isimler neler…

Daha doğrusu siyasi rüzgardan etkilenip konan isimler…

2000’lerin mutlak hakimleri.

Kübra… Büşra… Esma… Rüveyda… Enes… Sümeyye…

Biraz 90’larda kalsa da Mücahit ve Fatih…

Ve elbette… Tayyip…

Mesela Recep Tayyip pek konulmamış… Ama Tayyip çok var…

★★★

Evladıyla birlikte Boğaz Köprüsü’nde hain kurşunlarla 15 Temmuz’da hayatını kaybeden reklamcı Erol Olçok…

Genç yaşta kendiyle birlikte toprağa düşen oğluna öyle bir isim koymuştu ki…

Abdullah Tayyip…

Abdullah Tayyip, bir daha bir araya gelmeyecek iki ismi cenazesinde buluşturmuştu.

Kadere bakın…

★★★

2020 yılında çocuklara en çok konulan isim hangisi peki?

Merak ettiniz mi?

Tam 7.540 çocuğa Yusuf ismi konmuş…

Evet birincilik Yusuf’ta…

Bir siyasi lider yok… Bir sanatçı… Bir futbolcu yok…

Durduk yere neden Yusuf akımı başlasın…

★★★

Sanırım Hz. Yusuf peygamberden geliyor.

Kardeşi tarafından kuyuya atılan Yusuf Peygamber!

İslamcı bir iktidar döneminde haksızlığa uğradığını düşünen dindar annelerin isyanı olabilir mi?

Ya da FETÖ ve benzeri davalardan yargılanan kadınların…

Çünkü kendisi veya bir yakını… Cezaevine düşenlerin hepsi demir parmaklığın ardını Yusuf’un medresesi olarak niteliyor.

İlginç değil mi?

★★★

Futbol yıldızları uzunca yıllar bizi idare etmişti oysa…

Metinler… Canlar… Cemiller…

Gene test serbest…

Bakın çevrenize… Metin’lerin pek çoğu Metin Oktay’ın gol krallığından sonradır… Aynı şekilde Cemil Turan’dan dolayı konulan Cemil’lerde…

Ama futbolun garip cilvesi hasta Fenerbahçeli Rüştü Dağlaroğlu’na vurdu.

Fenerbahçe tarihçi Rüştü Bey karısının doğum sancıları başlayınca Fener’in ilk 11’ini küçük kağıtlara yazıp bir torbaya attı.

Sancı içinde kıvranan karısına ‘Hadi çek birini… Çocuğumuzun adını koyacağız.’

Kadıncağız çekti.

Lefter !

Hahahaha…

Rüştü Bey tam ‘Olsun bu da olur’ diyecekti ki… Karısı ‘Yok artık o kadar da değil’ dedi.

Bir isim daha çektiler…Müzdat çıktı… Müzdat Dağlaroğlu’nun oğlu bir dönem Fener’in kaleciliğini yapan Oğuz Dağlaroğlu’dur.

(Lefter’e gayri müslim ismi diye itiraz ettiği için, merhum teyzemizin günahını almayın… Kendisi fanatik bir Lefter hayranıydı…)

★★★

Hayatın ne getireceği belli olmaz…

Siz siz olun… Bitmemiş hikayelerden ilham alarak çocuğunuza isim koymayın…

Erbakan’dan dolayı oğluna Necmettin Bilal koyan Cumhurbaşkanı Erdoğan sonra Hoca’sıyla köprüleri öyle bir attı ki oğlunun ön adını kullanmamayı tercih etti.

Ona sadece Bilal diye seslendi.

★★★

Neyse….

İsim oyunumuzu neşeli bitirelim…

★★★

1912’de Padişah 2. Abdülhamit’in bir torunu daha dünyaya geldi. Adını Osmanlı’nın kurucu padişahından dolayı “Ertuğrul Osman” koydular.

Şair Eşref bu duruma isyan etti:

“Ulan biz sona geldik sanıyorduk. Adam tekrar başa döndü.”

Yazarlar

İsim Şehir
Gürkan Hacır