Emeklilerin ocak ayında alacağı zam ve ek ödemelere ilişkin çalışmalar sürüyor. Seyyanen zam ve refah payı seçenekleri değerlendirilirken, refah payı üzerinden ilave ödeme yapılması formülünün öne çıktığı bildirildi. İktidara yakın Sabah gazetesinin haberine göre, planlanan düzenlemede önce enflasyon farkından kaynaklanan normal zam uygulanacak, ardından belirlenen kriterlere göre ek ödeme yapılması değerlendirilecek.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın emeklilere yönelik ek ödeme açıklamasının ardından başlatılan çalışmalarda seyyanen zam ve refah payı formülleri üzerinde duruluyor. Hazırlanan etki analizlerinde ek ödeme için gerekli kaynak ile emeklilere yapılabilecek ilave artışın miktarı hesaplanıyor.

ÖNCE ENFLASYON ZAMMI UYGULANACAK

Emekli maaşlarına yönelik çalışmada ilk aşamada temmuz-aralık dönemindeki enflasyon farkının aylıklara yansıtılması planlanıyor. Orta Vadeli Program ve bütçe hedefleri başta olmak üzere yıl sonu enflasyon tahminleri dikkate alındığında, SSK ve BAĞ-KUR emeklilerine yüzde 10, memur emeklilerine ise yaklaşık yüzde 8 zam yapılabileceği öngörülüyor.

Yüzde 10 zam senaryosuna göre 25 bin TL maaş alan bir SSK veya BAĞ-KUR emeklisinin aylığı 27 bin 500 TL'ye yükselecek. 30 bin TL maaş alanların aylığı 33 bin TL'ye, 40 bin TL maaş alanların aylığı ise 44 bin TL'ye çıkacak.

EN DÜŞÜK EMEKLİ MAAŞI 26 BİN TL'YE ÇIKABİLİR

En düşük emekli aylığına yapılacak artış, hükümet tarafından hazırlanacak yasal düzenlemeyle belirlenecek. Mevcut 23 bin 552 TL'lik taban aylığa yüzde 10 zam uygulanması hâlinde tutarın yaklaşık 25 bin 907 TL'ye yükselmesi bekleniyor. Bu miktarın 26 bin TL seviyesine yuvarlanması da seçenekler arasında bulunuyor.

En düşük emekli aylığına ilişkin düzenlemenin aralık ayı sonunda veya Ocak 2027'de Meclis gündemine gelmesi bekleniyor.

MEMUR EMEKLİSİNİN ZAM HESABI

Memur emeklilerinin maaş artışı, toplu sözleşme zammı ve enflasyon farkı üzerinden hesaplanıyor. 2027 yılının ilk altı ayı için uygulanacak toplu sözleşme zammı yüzde 5 olarak belirlendi.

Yüzde 8 zam senaryosuna göre 31 bin 528 TL olan en düşük memur emekli aylığının yaklaşık 34 bin 50 TL'ye yükselmesi öngörülüyor.

EK ÖDEMEDE ÜÇ TEMEL KRİTER GÜNDEMDE

Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yürütülen çalışmalarda, refah payı üzerinden ek ödeme yapılması seçeneği öne çıkıyor.

Ek ödeme miktarının belirlenmesinde üç temel kriterin esas alınması planlanıyor. Bunlar emeklinin ödediği prim miktarı, prim gün sayısı ve yaşı olarak sıralanıyor.

Bunların yanı sıra emeklinin Emekli Sandığı, SSK veya BAĞ-KUR kapsamında bulunması, yurt dışından emekli olması ve çalışmaya devam edip etmemesi gibi özelliklerin de hesaplamada dikkate alınması değerlendiriliyor.

PRİM GÜN SAYISINA GÖRE ÖDEME BASAMAKLARI OLUŞTURULABİLİR

Refah payı kapsamında yapılması planlanan ek ödemeler için prim gün sayısına göre farklı basamaklar oluşturulması üzerinde duruluyor. İlk basamağın 3 bin 600 prim gününden başlaması, diğer basamakların ise 4 bin 700, 9 bin ve üzerindeki prim günlerine göre farklı aralıklara ayrılması gündemde.

Üç veya dört ayrı basamak oluşturulması değerlendiriliyor. Bu modele göre emeklinin ödediği prim miktarı ve prim gün sayısı arttıkça alacağı ek ödemenin de yükselmesi öngörülüyor. Her basamak için ayrı bir ödeme tutarı belirlenmesi planlanıyor.

EK ÖDEME İÇİN 1,1 TRİLYON TL'LİK KAYNAK HESABI

Ek ödeme çalışmaları kapsamında mevcut ödeneklere ilave olarak 1,1 trilyon TL kaynak ayrılması seçeneği değerlendiriliyor. Eşel-mobil destek uygulamasından vazgeçilmesiyle yaklaşık 500 milyar TL'lik kaynak alanı oluşturulduğu belirtiliyor.

Çalışmalarda ortalama yüzde 15 oranında ilave ödeme yapılması senaryosu da hesaplanıyor. Nihai oranın ayrılacak kaynağın miktarına, düzenlemenin kapsamına ve yaş ile prim günü kriterlerinin nasıl uygulanacağına göre belirlenmesi bekleniyor.

EN DÜŞÜK EMEKLİ MAAŞI 30 BİN TL'YE ULAŞABİLİR

Yüzde 15 ek ödeme senaryosuna göre, enflasyon zammıyla yaklaşık 26 bin TL'ye yükselmesi beklenen en düşük emekli aylığının 29 bin 900 TL ile 30 bin TL seviyesine çıkabileceği hesaplanıyor.

En düşük memur emekli aylığının ise yüzde 8'lik zamla yaklaşık 34 bin 50 TL'ye yükselmesinin ardından yüzde 15 ek ödeme uygulanması hâlinde 39 bin 158 TL'ye ulaşabileceği öngörülüyor.

VATANDAŞLIK MAAŞI AYRI BİR PAKETTE ELE ALINIYOR

Kamuoyunda vatandaşlık maaşı olarak bilinen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) çalışmasının, emeklilere yönelik ek ödeme düzenlemesinden ayrı yürütüldüğü belirtiliyor.

AKP kaynaklarından aktarılan bilgilere göre, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından hazırlanan vatandaşlık maaşı çalışması sosyal destek programı kapsamında değerlendiriliyor. Bu çerçevede bölgesel farklılıklar gözetilerek il ve hane bazında gelir düzeyine ilişkin bir harita çıkarılması üzerinde duruluyor.

İlk belirlemelere göre 2,5 milyon haneye toplam 1,35 trilyon TL destek ödemesi yapılması planlanıyor.

EMEKLİLER DE VATANDAŞLIK MAAŞINDAN YARARLANABİLECEK

Vatandaşlık maaşı kapsamında, en düşük emekli aylığı olan 23 bin 552 TL ve altında maaş alan emekliler ile asgari ücretlilerin de desteklerden yararlanması öngörülüyor.

Yardım tutarının aylık asgari ücretin üçte biri olan 9 bin 358 TL seviyesinde olması planlanıyor. Desteklerin konut, elektrik, doğal gaz, barınma, yakacak, çocuk, kira, abonelik faturaları ve gıda yardımı gibi kalemlerde verilmesi değerlendiriliyor.

FARKLI ORANLARDA EK ÖDEME EŞİTLİK İLKESİ AÇISINDAN TARTIŞILIYOR

Ek ödeme tutarlarının tüm emekliler için aynı oranda belirlenmemesi durumunda eşitlik ilkesine aykırılık oluşup oluşmayacağı da gündeme geldi.

Kaynaklar, emekli aylıklarının belirlenmesinde yaş, prim miktarı ve prim süresinin esas alındığını belirterek farklı tutarlarda ek ödeme yapılmasının anayasal açıdan sorun oluşturmayacağını savunuyor.

Bu değerlendirmede, daha uzun süre prim ödeyen ve daha yüksek prim yatıran emeklilere daha fazla ek ödeme yapılmasının hakkaniyet açısından uygun olacağı ifade ediliyor.

EK ÖDEME İÇİN BÜTÇE ÇALIŞMALARI SÜRÜYOR

AKP kaynakları, ek ödeme için bütçe imkânlarının değerlendirildiğini ve ayrılabilecek yedek akçenin hesaplandığını belirtiyor.

Aktarılan bilgilere göre, öncelikle normal zam uygulanacak ve en düşük emekli aylığının yaklaşık 26 bin TL seviyesine yükselmesi seçeneği değerlendirilecek. Ardından ek ödemelerin kapsamı ve tutarı belirlenecek.

Çalışmalarda prim miktarı, prim gün sayısı ve yaş gibi temel kriterlerin yanı sıra emeklinin çalışıp çalışmadığı gibi faktörlerin de dikkate alınması planlanıyor. Ek ödeme tutarları için üç veya dört farklı basamak oluşturulması seçenekler arasında bulunuyor.