Emeklilik sisteminde uzun yıllardır tartışma konusu olan yaş şartı ve EYT kapsamı dışında kalan çalışanların mağduriyeti yeniden gündeme geldi. 2023 yılında yürürlüğe giren Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesiyle 8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olanlara emeklilik hakkı tanınırken, bu tarihi kısa süreyle kaçıran çalışanlar için emeklilikte yaş bekleme süreci devam ediyor. Şimdi ise kademeli emeklilik beklentisi yeniden gündemde.
Muhalefet tarafından TBMM Plan ve Bütçe Komisyonuna sunulan kanun teklifi, EYT düzenlemesinin dışında kalan çalışanlar için yeni bir emeklilik modelini gündeme taşıdı. Sosyal Güvenlik Başuzmanı İsa Karakaş, Meclis'e sunulan teklifin ayrıntılarını değerlendirerek emeklilikte yaş şartına takılan çalışanları ilgilendiren düzenlemeleri açıkladı.
EYT'Yİ KAÇIRANLARA YAŞ ŞARTI OLMADAN EMEKLİLİK ÖNERİSİ
Karakaş'ın aktardığı bilgilere göre, kanun teklifinin en dikkat çekici maddesini 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na eklenmesi öngörülen Geçici Madde 113 oluşturuyor.
Teklif kapsamında, 8 Eylül 1999 tarihinden sonra ilk kez sigortalı olan SSK, Bağ-Kur, Tarım SSK ve Emekli Sandığı kapsamındaki çalışanların emeklilik koşullarında değişiklik yapılması hedefleniyor.
Düzenlemenin kabul edilmesi hâlinde, gerekli sigortalılık süresini ve prim gün sayısını tamamlamış ancak yalnızca yaş şartı nedeniyle emekli olamayan kişilere yaş sınırı aranmaksızın emekli aylığı bağlanması öngörülüyor.
Bunun için vatandaşların yazılı başvuruda bulunması gerekecek. Teklifin temel hedefi, prim ve sigortalılık koşullarını yerine getirdiği hâlde yaş şartı nedeniyle emekliliği bekleyen çalışanların mağduriyetini gidermek.
KANUN TEKLİFİNDE YÜRÜRLÜK TARİHİ DE BELLİ
Meclis'e sunulan teklifin ikinci maddesinde düzenlemenin yürürlük tarihi ele alınıyor. Buna göre kanunun Resmî Gazete'de yayımlandığı gün yürürlüğe girmesi öngörülüyor.
Sosyal Güvenlik Başuzmanı İsa Karakaş, düzenlemenin hızlı şekilde hayata geçirilmesinin önemine dikkat çekerek "geciken adalet, adalet değildir" ifadesiyle çalışanların beklentisini vurguluyor.
Ancak teklifin henüz yasalaşmadığı ve yürürlüğe girmiş bir düzenleme olmadığı unutulmamalı. Emeklilik hakkının doğabilmesi için kanun teklifinin TBMM'deki yasama sürecini tamamlaması gerekiyor.
UYGULAMA YETKİSİ CUMHURBAŞKANI'NA VERİLİYOR
Kanun teklifinin üçüncü maddesinde ise yürütme yetkisinin Cumhurbaşkanı'na verilmesi öngörülüyor. Böylece düzenlemenin uygulanmasına ilişkin yetkinin yasal çerçevesi belirleniyor.
Karakaş'ın değerlendirmelerinde, SGK'nın aktüeryal dengelerinin korunması ve sigorta başlangıç tarihlerinin dikkate alınması da önem taşıyor. Kademeli bir sistemin oluşturulması hâlinde farklı tarihlerde sigortalı olan çalışanların emeklilik koşullarının yeniden ele alınması gündeme gelebilecek.
EYT düzenlemesinin dışında kalan ve emeklilik için yaş şartını bekleyen milyonlarca çalışan, kademeli emeklilik konusunda Meclis'ten gelecek gelişmeleri takip ediyor. Sunulan kanun teklifinin yasalaşıp yasalaşmayacağı ve kapsamının nasıl şekilleneceği ise TBMM'deki süreç sonunda netlik kazanacak.
