Kira artışları nedeniyle ev sahibi ve kiracılar arasında yaşanan uyuşmazlıklara ilişkin Yargıtay’dan emsal niteliğinde bir karar geldi. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 3 Mart 2026 tarihli (2025/3450 Esas, 2026/1141 Karar) ilamında, aynı konut veya iş yerinde uzun yıllardır oturan kiracıların sonradan imzaladığı sözleşmelerin 5 yıllık kira tespit süresine etkisini değerlendirdi.

Yüksek Mahkeme, mevcut kira ilişkisini sürdürmek veya yazılı hâle getirmek amacıyla imzalanan ve güncel piyasa değerini yansıtmayan yeni sözleşmelerin, 5 yıllık süreyi kendiliğinden sıfırlamayacağına hükmetti.

22 BİN TL’LİK KİRANIN 39 BİN TL’YE ÇIKARILMASI İSTENDİ

Uyuşmazlık, İstanbul’da 2005 yılında kiralanan ve aynı kiracı tarafından kullanılmaya devam edilen bir iş yerinde yaşandı. Ev sahibi, kiracının 2021 yılında aylık 22 bin TL kira ödediğini, bu tutarın bölgedeki benzer iş yerlerinin kira bedellerinin altında kaldığını belirterek kiranın 39 bin TL’ye yükseltilmesi talebiyle mahkemeye başvurdu.

Ancak tarafların 2018 yılında yeni bir kira sözleşmesi imzalamış olması ve dava tarihinde bu sözleşmenin üzerinden henüz 5 yıl geçmemesi, kira tespitinde hangi tarihin esas alınacağı konusunda uyuşmazlığa yol açtı.

YEREL MAHKEME VE İSTİNAF KİRACIYI HAKLI BULDU

Davaya bakan sulh hukuk mahkemesi, 2018 tarihli yeni sözleşmenin üzerinden 5 yıl geçmediğini dikkate aldı. Mahkeme, bu nedenle kiranın hakkaniyet esasına göre yeniden belirlenemeyeceğine, yalnızca sözleşmede yer alan artış şartının uygulanabileceğine karar verdi.

Ev sahibinin itirazı üzerine dosyayı inceleyen İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi de yerel mahkemenin kararını hukuka uygun bularak başvuruyu reddetti.

YARGITAY YEREL MAHKEMENİN KARARINI BOZDU

Dosyanın temyiz incelemesini yapan Yargıtay 3. Hukuk Dairesi ise yerel mahkemenin kararını bozdu. Kararda, kiracının taşınmazı 2005 yılından bu yana kullandığına dikkat çekildi. Yargıtay, 2018 yılında imzalanan sözleşmenin yeni bir kira ilişkisi kurmak yerine mevcut ilişkiyi yazılı hâle getirme amacı taşıyabileceğini belirtti.

Yüksek Mahkeme, değerlendirmede yalnızca son sözleşmenin imzalandığı tarihin esas alınamayacağını vurguladı. Kira ilişkisinin ilk başlangıç tarihi ile yeni sözleşmede belirlenen bedelin imza tarihindeki piyasa koşullarına uygun olup olmadığının birlikte incelenmesi gerektiğine işaret etti.

BİLİRKİŞİ İNCELEMESİNE GÖRE İKİ FARKLI İHTİMAL DEĞERLENDİRİLECEK

Yargıtay, 2018 tarihli sözleşmede belirlenen kira bedelinin o dönemin piyasa rayicine uygun olup olmadığının tespiti için bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına hükmetti. Bu incelemenin sonucuna göre iki ihtimal gündeme gelecek:

Kira bedeli o günün rayicine uygunsa: Sözleşmedeki tutarın imza tarihindeki piyasa koşullarını yansıttığı belirlenirse, yeni sözleşmenin tarihi esas alınacak. Talep edilen dönem için sözleşmedeki artış şartı ve yasal endeks artışı uygulanacak.

Kira bedeli piyasa rayicinin altındaysa: Sözleşmedeki tutarın o dönemin piyasa koşullarını yansıtmadığı ve belgenin mevcut kira ilişkisini sürdürmek amacıyla imzalandığı anlaşılırsa, 2005 yılındaki ilk kira başlangıç tarihi dikkate alınarak hakkaniyete uygun kira tespiti yapılabilecek.

39 BİN TL’LİK KİRA TALEBİ DOĞRUDAN KABUL EDİLMEDİ

Yargıtay’ın bozma kararı, dava konusu iş yerinin kirasının doğrudan 39 bin TL’ye çıkarıldığı anlamına gelmiyor. Kira bedelinin piyasa değerinin altında kalması, ev sahibine talep ettiği tutarda otomatik artış yapma hakkı tanımıyor. Nihai kira bedeli, bilirkişi incelemesi ve kanuni şartlar doğrultusunda mahkeme tarafından belirlenecek.

5 YILLIK KİRA TESPİT SÜRESİ ORTADAN KALKMIYOR

Kararı değerlendiren hukukçular ve avukatlar, hükmün kanundaki 5 yıllık kira tespit süresini ortadan kaldırmadığına dikkat çekti. Değerlendirmelerde, yeni sözleşme imzalanmasının bu süreyi her durumda yeniden başlatmayacağı, sözleşmenin hangi amaçla yapıldığının ve belirlenen kira bedelinin o dönemin piyasa koşullarını yansıtıp yansıtmadığının önem taşıdığı vurgulandı.

Avukatlar, yeni sözleşmedeki bedelin imza tarihindeki piyasa rayicine uygun olması hâlinde 5 yıllık sürenin yeni sözleşme tarihinden başlayacağını, bu süre dolmadan kira artışında sözleşmedeki hükümler ile yasal sınırların esas alınacağını belirtti.

Uyuşmazlıklarda belirleyici olacak temel noktanın ise "Yenilenen sözleşmedeki rakam o günün gerçeğini yansıtıyor muydu?" sorusu olacağına dikkat çekildi.

EV SAHİPLERİ VE KİRACILAR HANGİ BELGELERİ SAKLAMALI?

Karar, uzun süreli kira ilişkilerinde sözleşmelerin ve ödeme kayıtlarının önemini bir kez daha gündeme getirdi. Avukatlar, olası uyuşmazlıklarda hak kaybı yaşanmaması için tarafların kira ilişkisine ilişkin belgeleri saklamalarını öneriyor.

Ev sahipleri: Kira ilişkisinin ilk başlangıç tarihini kanıtlamak için eski kira sözleşmelerini ve kira ödemelerine ilişkin banka dekontlarını muhafaza etmeli.

Kiracılar: Yalnızca son sözleşmenin tarihine güvenmek yerine, yeni sözleşmenin imzalandığı dönemdeki kira bedelinin piyasa rayicine uygun olduğunu gösterebilecek emsal ilanları ve varsa bilirkişi raporlarını saklamalı.