Endonezya'da İslami bir yatılı okulda bir öğrenciye cinsel saldırıda bulunmaktan hüküm giyen öğretmen Moch Subchi Azal Tsani'nin, cezaevinden erken ve gizlice tahliye edildiği ortaya çıktı.
BBC'nin araştırmacı gazetecilik birimi BBC Eye'ın soruşturmasına göre, "Bechi" olarak da bilinen 46 yaşındaki Tsani, babasının Doğu Java'daki okulunda öğretmenlik yaptığı sırada bir öğrencinin cinsel saldırıya uğramasıyla ilgili davada 2022'de 7 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
Nüfuzlu bir tarikat liderinin oğlu olan Bechi'nin yargılanması, milyonlarca ailenin çocuklarını İslami yatılı okullara gönderdiği Endonezya'da geniş yankı uyandırdı.
Bechi, 2022 yılında yaklaşık 1000 çevik kuvvet polisinin katıldığı 15 saatlik kuşatmanın ardından tutuklandı. Ailesinin destekçileri, tutuklanmasını engellemek amacıyla okulun çevresinde toplanmıştı.
Savcılar Bechi hakkında tecavüz suçundan 16 yıl hapis cezası talep etti. Ancak mahkeme, sanığı tecavüz suçundan beraat ettirerek daha hafif bir suç olan cinsel saldırıdan 7 yıl hapis cezasına mahkum etti.
CEZAEVİNDEN NE ZAMAN ÇIKTIĞI ORTAYA ÇIKTI
BBC'nin gizli kamera görüntüleri, Bechi'nin cezasının yarısından azını çektikten sonra serbest bırakıldığını ortaya koydu.
Bechi'nin Mart 2027 civarında şartlı tahliye hakkı kazanması veya cezasının tamamlanmasıyla 2029'da serbest kalması bekleniyordu.
Ancak Endonezya Göç ve Cezaevleri Bakanlığı, BBC'ye Bechi'nin Ağustos 2025'te "düzenlemelere uygun olarak verilen ceza indirimleri" sayesinde tahliye edildiğini açıkladı. Bakanlık, cezasının neden bu şekilde azaltıldığına ilişkin ayrıntı vermedi.
Bechi'nin serbest bırakıldığı, BBC muhabirlerinin bu yılın başlarında Doğu Java'daki Şiddikiyye tarikatına ait okulda düzenlenen etkinliklerde yaptığı gizli çekimlerle ortaya çıktı.
Ocak ayında düzenlenen yıllık dua etkinliğine kimliklerini gizleyerek katılan BBC muhabirleri, Bechi'yi maske takmış şekilde babasının yanında otururken görüntüledi.
Etkinlikte, Bechi sahneye çıkmadan hemen önce önceki yıllardan farklı olarak fotoğraf ve video çekilmesi yasaklandı.
BBC muhabirleri Mart ayında ise Bechi'yi, okulun bulunduğu yerleşkede ailesinin evinde düzenlenen bayram namazında gizli kamerayla yeniden görüntüledi.
"SANKİ HİÇBİR ŞEY OLMAMIŞ GİBİ"
Bechi'nin erken tahliye edildiğini öğrenen ve daha önce davada ifade veren Ira Puspitasari, görüntüleri izledikten sonra gözyaşlarına hakim olamadı.
"Sanki hiçbir şey olmamış gibi" diyen Puspitasari, yaşadıklarını şöyle anlattı:
"Bana köle gibi davranıldı. Esir tutuldum, tecavüze uğradım, dövüldüm.
"Bana söylediği şu sözü asla unutamam: 'Benim kölem olduğunun farkında değil misin?"
Ira, duruşmada ifade veren dört öğrenciden biriydi ancak iddialarıyla ilgili ayrı bir suçlama yöneltilmedi. İlk kez kamuoyuna konuşabilmek için yasal anonimlik hakkından vazgeçti.
Ira, BBC'ye yaptığı açıklamada, 15 yaşından itibaren dört yıldan uzun süre boyunca Bechi tarafından tecavüze ve cinsel istismara uğradığını söyledi.
Kaçmaya çalıştığını belirten Ira, Bechi'nin özel güvenlik görevlilerinin kendisini bulduğunu, kaçırarak tenha bir kulübeye götürdüğünü ve burada kendisine işkence edip tecavüz ettiğini öne sürdü. Ardından okuldan atıldığını söyledi.
İddialarının tamamını polise bildirdiğini ancak daha sonra verdiği ifadeyi geri çekmesi için tehdit edildiğini belirtti.
Ira ayrıca Bechi'nin annesinin kendisinden "hiçbir şey olmadığını" söylemesini istediği bir ses kaydını da BBC ile paylaştı.
MAĞDURLARA TAHLİYE BİLGİSİ VERİLMEDİ
Cinsel saldırı suçundan hüküm giydiği kız öğrenci de dahil olmak üzere davada ifade veren öğrenciler tanık koruma programına alındı.
Endonezya yasalarına göre mağdurların Bechi'nin serbest bırakılması konusunda bilgilendirilmesi gerekiyor. Ancak Ira ve davada ifade veren bir başka eski öğrenci, BBC'ye tahliye konusunda kendilerine bilgi verilmediğini söyledi.
İki kadın, Bechi'nin gizli kamera görüntülerini gördüklerinde büyük şaşkınlık yaşadıklarını ve onun hâlâ cezaevinde olduğunu düşündüklerini belirtti.
Bakanlık, Bechi'nin şartlı tahliye kapsamında serbest bırakılması nedeniyle mağdurların bilgilendirilmesine gerek olmadığını savunurken, tanık koruma kurumu mağdurların yine de bilgilendirilmesi gerektiğini açıkladı.
EN AZ 10 KADIN ÖĞRENCİ DAHA KONUŞTU
Bechi tarafından hiçbir zaman istismara uğramadığını belirten Ayu Masuroh ise okul arkadaşlarından duyduğu istismar iddialarını araştırmaya başladı.
Okula yakın bir yerde yaşayan Ayu, Bechi'nin cezaevinden çıkmış olmasından korktuğunu söyledi.
"Benden nefret ediyor. Destekçileri beni defalarca öldürmekle tehdit etti. Burada asla güvende hissetmeyeceğim. Endonezya'da yaşarken kendimi güvende hissetmiyorum."
Ayu, ilk kez kamuoyuna konuşarak Bechi tarafından cinsel saldırıya veya tecavüze uğradığını öne süren en az 10 kadın öğrencinin daha ifadesini topladığını söyledi.
Bu kadınlardan bazılarının Bechi'nin kendilerine "seçilmiş" olduklarını söylediğini anlattı. Öğrencilerden biri ise Bechi'nin kendisini "kişisel bir görüşme" için çağırmasının ardından tecavüze uğradığını iddia etti.
BBC'nin incelediği mahkeme kayıtlarına göre bu ifadeler, okulda yıllarca devam ettiği öne sürülen istismarların ele alındığı kapalı duruşmalarda verildi.
ESKİ AVUKAT: "DERİN HAYAL KIRIKLIĞINA UĞRADIM"
Okulun eski avukatı olan ve daha sonra okuldan ayrılarak öğrencileri desteklemeye başlayan Nun Sayuti, Bechi'nin erken tahliye edilmesine "derin hayal kırıklığına uğradığını" söyledi.
Sayuti, bunun "mağdurların haklarının ihlali" olduğunu belirtti.
"Yaşanaları gün yüzüne çıkarmak için uzun ve zorlu bir hukuki süreçten geçtiler"
Nun Sayuti de duruşmada ifade veren isimler arasındaydı. Mahkemeye, tecavüz iddiaları ilk ortaya çıktığında Bechi'nin kendisine bu iddiaları ortadan kaldırmasını emrettiğini anlattı.
Ancak iddiaları araştırmaya başladıktan sonra yanlış tarafı savunduğunu fark ettiğini ve "bir tavır alması gerektiğini anladığını" söyledi.
Sayuti, daha sonra delil toplamaya başladı ve okuldan ayrılmadan önce Bechi'nin kendisiyle övünmelerini gizlice kaydetti.
BBC'nin dinlediği kayıtta Bechi'nin şu ifadeleri kullandığı duyuldu:
"Benim konumumda, istediğim herkese istediğim gibi davranabilirim"
"BUZDAĞININ GÖRÜNEN KISMI OLABİLİR"
Kadınlara yönelik şiddetle mücadele komisyonu Komnas Perempuan, mayıs ayında yaptığı açıklamada son yıllarda ortaya çıkan vakaların "buzdağının görünen kısmı" olabileceği uyarısında bulundu.
Komisyon, birçok okulda öğrencilerin yetersiz koruma mekanizmaları nedeniyle istismarı bildiremediğini belirterek hükümete dini liderlerin sınırsız güç kullanmasını engellemek için denetimleri güçlendirme ve daha ağır cezalar uygulama çağrısında bulundu.
TARİKAT LİDERİNİN SİYASİ BAĞLANTILARI
Bechi'nin davası, babası Kiai Muchtar Mu'thi'nin sahip olduğu dini ve siyasi nüfuz nedeniyle Endonezya'nın en çok ses getiren cinsel istismar davalarından biri oldu.
Muchtar, İslami öğretilerini Endonezya milliyetçiliğiyle birleştiriyor. Doğu Java'daki okulu ise binlerce müridi bulunan büyük bir tarikatın parçası.
Bechi, 2022'de tutuklandığında en az 10 yıldır okulda öğretmenlik yapıyordu.
Tutuklama sırasında yüzlerce öğrenci ve destekçisi, polisin okula girmesini engellemek amacıyla okul kapılarının arkasında toplandı.
Destekçiler omuz omuza durarak yumruklarını havaya kaldırdı ve okulu "bedenleri ve ruhlarıyla" savunmaya hazır olduklarını söyledi.
Yıllar içinde Muchtar ve Şiddikiyye kompleksi, Doğu Java'da siyasi destek arayan isimlerin de ilgisini çekti.
2014'te dönemin cumhurbaşkanı adayı Joko Widodo seçim kampanyası sırasında okulu ziyaret etti. Beş yıl sonra halefi Prabowo Subianto da aynı ziyareti gerçekleştirdi.
Endonezya Emniyet Genel Müdürü de geçen yıl ağustos ayında okulu ziyaret ederek Muchtar ile görüştü ve Şiddikiyye ile daha yakın ilişkiler kurmak istediğini belirtti.
"SANKİ O KAZANMIŞ, BEN KAYBETMİŞİM GİBİ"
Ira, Bechi hakkındaki iddialarını geri çekmesinde ailenin bağlantıları ve nüfuzunun etkili olduğunu söyledi.
"Çok korkmuştum"
Bechi'nin destekçilerinin ölüm tehditleri savurmaya başlamasının ardından durumun daha da kötüleştiğini belirtti.
Ira, Haziran 2018'de babasıyla birlikte okulun yakınındaki bir otele çağrıldığını ve burada Bechi'nin annesi Nyai Shofwatul Ummah ile görüştüğünü söyledi.
Görüşmeyi gizlice kaydeden Ira, kaydı BBC ile paylaştı. Kayıtta Bechi'nin annesinin, oğlunun "belki de Ira ile olan ilişkisinde hatalar yaptığını, bu yüzden özür dilediğini" söylediği duyuluyor.
Ardından Ira'yı polise yaptığı şikayeti geri çekmeye ikna etmeye çalışarak "Hiçbir şey olmadı, sadece aile meselesi" dediği belirtiliyor.
Ira, güvenliğinden endişe ettiği için iddialarını geri çektiğini belirten bir ifade imzaladığını ve bundan pişmanlık duyduğunu söyledi.
Dava mahkemeye taşındığında saatlerce sorgulandığını belirten Ira, kendisine "çok detaylı, çok acı verici sorular sorulduğunu" söyledi.
"Mahkemeye her şeyi anlattım."
Bechi'nin cezaevinden çıktıktan sonraki görüntülerini izleyen Ira, yaşadığı duyguyu şöyle anlattı:
"Sanki o kazanmış, ben kaybetmişim gibi hissediyorum"
Kadın, yaşadıklarının kamuoyunca bilinmesinin önemli olduğunu belirterek sözlerini şöyle tamamladı:
"Dünyanın bunu bilmesi çok önemli. Bu doğru, o özgür. Bu, tam anlamıyla hukukla alay etmek."
