Avrupa Otomobil Üreticileri Birliği (ACEA) tarafından yayımlanan resmi görüş belgesi, Avrupa Birliği'nin (AB) devreye almaya hazırlandığı korumacı "Sanayi Hızlandırma Yasası" ve bu kapsamdaki "Made in EU" (Avrupa'da Üretim) şartlarının, BYD’nin Türkiye planlarını tamamen baltaladığını ortaya koydu. Çinli şirketin Türkiye’den çekilerek rotayı değiştirmesindeki en büyük makro gerekçe, AB pazarındaki teşviklerden mahrum kalma riski olarak kayıtlara geçti.
AB ÜLKELERİNDE PARÇA ÜRETİMİ YAPMAK ZORUNLU
Küresel tedarik zincirindeki bağımlılığını azaltmak isteyen AB, üzerinde çalıştığı yeni yasa kapsamında kamu alımları, devlet destekleri ve yeşil teşvik programlarından yararlanabilmek için araç montajı ile parça üretiminin resmi üye olan 27 ülkenin sınırları içinde yapılmasını zorunlu kılıyor.
Avrupa otomotiv sektörünün çatı kuruluşu ACEA ise yayımladığı belgede AB sanayisini koruma hamlesini desteklerken, Türkiye ve Fas gibi Gümrük Birliği ortağı komşu ülkelerde zaten yıllardır üretim yapan Avrupalı devlerin zarar görmemesi için sınırlı bir muafiyet talep etti. Birlik, bu ağır kurallardan yalnızca yasa teklifinden önce kurulmuş olan mevcut fabrikaların ve Avrupalı üreticilerin ortak olduğu yerleşik tesislerin muaf tutulmasını istedi.
İşte bu ince işlenmiş muafiyet maddesi, BYD'nin Manisa’da kuracağı yeni fabrikayı tamamen savunmasız bıraktı. Çin menşeli elektrikli araçlara uygulanan ağır ek gümrük vergilerinden kaçmak için Türkiye’nin Gümrük Birliği avantajını kullanmayı hedefleyen BYD, Manisa tesisi henüz inşaat aşamasında bile olmadığı için koruma kalkanının dışında kaldı.
Türkiye’de üreteceği araçların AB genelindeki devlet desteklerinden ve milyarlarca dolarlık yeşil teşviklerden yararlanamayacağını, dolayısıyla projenin ekonomik cazibesini kaybettiğini gören Çinli dev, Türkiye yatırımını resmi olarak askıya aldı. Küresel stratejisini tamamen revize eden şirket yönetimi, birinci önceliğini doğrudan AB üyesi olan Macaristan'daki fabrikasına ve tamamen Birlik sınırları içerisindeki diğer yeni üretim tesisi alternatiflerine kaydırdı.
