Vatikan Şehir Devleti, vatandaşlık hukukunda dünyadaki yaygın uygulamalardan farklı bir sistem uyguluyor. Ülke sınırları içinde doğmak ya da soy bağıyla Vatikan vatandaşlığı kazanmak mümkün olmazken, vatandaşlık hakkı yalnızca Katolik Kilisesi ve Vatikan’ın idari yapısında aktif görev üstlenen belirli kişilere veriliyor.
VATİKAN VATANDAŞLIĞI GÖREVE BAĞLI OLARAK SONA ERİYOR
Vatikan vatandaşlığı; başta İsviçreli Muhafızlar olmak üzere, üst düzey din adamları ve resmi görevlilere görev süreleri boyunca tanınıyor. Söz konusu görevlerin sona ermesiyle birlikte Vatikan pasaportu ve vatandaşlık statüsü de hukuken geçerliliğini yitiriyor.
DÜNYADA KALICI OLMAYAN NADİR VATANDAŞLIK SİSTEMLERİNDEN BİRİ
Görevlerinin tamamlanmasıyla Vatikan kimliğini kaybeden bireyler, yasal statü gereği otomatik olarak geldikleri eski ülkelerinin (İtalya, İsviçre veya diğer menşe ülkeler) vatandaşlığına geri dönüyor. Bu uygulama sebebiyle Vatikan, dünya genelinde "ömür boyu sürmeyen ve kalıcı hak tanımayan tek geçici vatandaşlık modeli" olarak literatürde yer alıyor.