Borsa İstanbul, savaş, deprem, belirgin bir siyasi gelişme ya da piyasaları doğrudan etkileyebilecek önemli bir iç veya dış gelişme olmamasına rağmen son dönemin en sert satışlarından birine sahne oldu. Birçok endekste kayıplar yüzde 7'nin üzerine çıkarken, 60'ın üzerinde hisse senedi taban seviyeyi gördü.

BIST 100 endeksi günü yüzde 5,54'lük düşüşle 13 bin 122,5 puandan tamamladı. Gün içinde yaşanan sert satışların ardından endekse bağlı devre kesici de saat 16.04'te devreye girdi. İşlemler 16.24'te yeniden başladı.

Yaşanan sert hareketliliğin ardından Hazine ve Maliye Bakanlığı, Finansal İstikrar Komitesi'nin toplanacağını açıkladı. Komite, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek başkanlığında toplandı. Toplantıda alınacak kararlar ve yapılacak açıklamalar piyasa tarafından yakından takip ediliyor.

Toplantıya Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in yanı sıra TCMB Başkanı Fatih Karahan, BDDK Başkanı Şahap Kavcıoğlu, SPK Başkanı Mahmut Sütçü ve TMSF Başkanı Fatim Rüştü Karakaş katılıyor.

BORSADA SATIŞLAR ENDEKSLERİ SARDI

Bankacılık endeksindeki günlük kayıp yüzde 8,5'i aşarken, halka arz endeksi yüzde 9'un üzerinde geriledi. Sanayi, BIST 30 ve BIST 100 endekslerinde de yüzde 7,5'i aşan sert düşüşler görüldü.

BIST 100'de 95 hisse değer kaybederken, 40 hisse gün içinde taban fiyatı gördü. Borsa İstanbul genelinde ise 586 hisse günü düşüşle tamamladı.

Piyasalardaki sert hareketin ardından yatırımcıların gündeminde "Ne oldu da böylesine büyük bir panik satışı yaşandı?" sorusu öne çıktı.

PİYASADA DEDİKODULAR SATIŞ BASKISINI ARTIRDI

Piyasadaki hareketliliğin nedenlerini anlamak için son dönemde yatırım fonları ile bazı hisseler arasındaki ilişki ve yeni fon düzenlemelerinin etkisine bakılıyor.

Piyasa uzmanlarının aktardığı iddialardan biri, BIST 30'da yer alan Destek Finans Faktoring'in yeni endeks düzenlemeleri kapsamında BIST 30'dan çıkarılabileceği yönündeydi. Şirket hissesi, bazı para piyasası fonlarının teminat yapısında kullandığı bir varlık olarak öne çıkıyordu.

Bu nedenle söz konusu hissenin endeksten çıkarılmasının bazı fonların teminat yapısı üzerinde baskı oluşturabileceği değerlendirildi. Ancak bu konuya ilişkin piyasada dolaşan iddialar, yatırımcıların endişelerini artıran unsurlardan biri oldu.

Bir diğer iddia ise MSCI'nın Türkiye piyasasına ilişkin olumsuz bir karar alabileceği yönündeydi. Her iki konu da sosyal medyada ve piyasa çevrelerinde gündeme gelirken, yatırımcıların risk iştahının zayıflamasına neden olan faktörler arasında gösterildi.

FONLARDAKİ ÇIKIŞLAR BORSAYA YANSIDI

Piyasadaki ikinci önemli başlık ise yatırım fonlarında yaşanan likidite sorunu oldu.

SPK'nın 28 Ağustos'ta yatırım fonlarına ilişkin kurallarda yaptığı kapsamlı değişikliklerin ardından bazı fonlarda pozisyonların yeniden düzenlenmesi ve çıkışların hızlanması piyasa üzerinde baskı oluşturdu.

Pusula Portföy'ün bazı yatırım fonlarında geri ödeme taleplerinin karşılanamadığını ve temerrüt yaşandığını açıklaması da endişeleri artırdı. Gelişmenin ardından benzer sorunların başka portföy yönetim şirketlerine yayılabileceği yönündeki kaygılar fonlardan çıkışları hızlandırdı.

Yatırım fonlarındaki yüksek tutarlı çıkışlar, fonların ellerindeki varlıkları nakde çevirmek için satış yapmasına neden olurken, bu satışlara diğer yatırımcıların da katılması Borsa İstanbul'daki baskıyı artırdı.

Piyasa uzmanlarının değerlendirmelerine göre, bazı fonların belirli hisselerde yüksek ve yoğun pozisyon taşıması, satış sırasında likidite sorununu daha görünür hale getirdi. Alıcıların yeterli olmadığı hisselerde satışların yoğunlaşması, fiyat hareketlerini daha da sertleştirdi.

28 AĞUSTOS'TAKİ SPK KARARI SONRASI DENGELER DEĞİŞTİ

SPK'nın 28 Ağustos'ta yatırım fonlarına ilişkin rehberde yaptığı değişiklikler, piyasanın son dönemdeki önemli dönüm noktalarından biri oldu.

Yeni kuralların ardından fonların portföylerini düzenlemeleri ve belirlenen sınırlara uyum sağlamaları gerekiyor. SPK'nın güncel düzenlemesinde bazı portföy sınırlamaları için uyum takvimi 31 Aralık 2026'ya kadar uzanıyor.

Düzenlemelerin ardından bazı hisselerde yaşanan satışlar ve fonların pozisyonlarını yeniden yapılandırması, piyasalardaki oynaklığı artıran unsurlar arasında yer aldı.

YATIRIM FONLARINDAN 210 MİLYAR LİRALIK NET ÇIKIŞ

28 Ağustos'tan sonraki dönemde yatırım fonlarında önemli miktarda para çıkışı yaşandı. Verilen rakamlara göre TEFAS'a açık ve kapalı yatırım fonlarında toplam net çıkış 210 milyar 255 milyon 818,9 bin liraya ulaştı.

Aynı dönemde yatırım fonlarının toplam portföy büyüklüğü 9 trilyon 912,8 milyar liradan 9 trilyon 578,5 milyar liraya geriledi. Böylece portföy büyüklüğünde 334,3 milyar liralık düşüş görüldü.

Net para çıkışında ilk sırada Pusula Portföy'ün Para Piyasası Fonu yer aldı. Bu fondaki net çıkışın 96,5 milyar liraya ulaştığı belirtildi.

İkinci sırada Garanti Portföy İkinci Para Piyasası Fonu bulunurken, bu fondaki net çıkış 61,6 milyar lira olarak kaydedildi. Tera Portföy Birinci Serbest Fon'da ise aynı dönemde 59,5 milyar liralık net çıkış gerçekleşti.

En yüksek para çıkışının yaşandığı ilk 10 fonun 6'sını para piyasası fonları, 4'ünü ise serbest fonlar oluşturdu.

İBRAHİM TURHAN HAKKINDA SORUŞTURMA BAŞLATILDI

Öte yandan eski Borsa İstanbul Başkanı ve eski TCMB Başkan Yardımcısı İbrahim Turhan hakkında da İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturma başlatıldığı bildirildi.

Başsavcılık, sermaye piyasası araçları hakkında yatırımcılarda korku ve paniğe neden olabilecek nitelikte paylaşımlar yaptığı değerlendirilen İbrahim Mustafa Turhan hakkında resen soruşturma başlatıldığını açıkladı.

ATLAS PORTFÖY'DEN FON ÖDEMELERİNE YENİ DÜZENLEME

Pusula Portföy'ün yatırım fonlarında temerrüt yaşandığını açıklamasının ardından Atlas Portföy de bazı fonlarında ödeme ve değerleme takvimine ilişkin değişikliğe gitti.

Atlas Portföy'ün KAP'a yaptığı açıklamada, SPK'nın 28 Ağustos tarihli kararı doğrultusunda fonların likidite yapısı, portföyde bulunan varlıkların piyasa koşullarındaki işlem hacmi ve katılma payı iade taleplerinin fon portföyü üzerindeki etkilerinin birlikte değerlendirildiği belirtildi.

Açıklamada, düzenlemenin fonun likidite riskinin etkin şekilde yönetilmesi, yatırımcıların iade taleplerinin sağlıklı biçimde karşılanması, varlıkların yatırımcıların aleyhine olabilecek piyasa koşullarında elden çıkarılmasının önlenmesi ve fon katılma payı sahiplerinin menfaatlerinin korunması amacıyla yapıldığı ifade edildi.

Yeni uygulamaya göre daha önce her iş günü hesaplanan fon birim pay değeri ayda bir kez, ayın 15'inci iş gününde hesaplanacak. Katılma payı satım talimatları her iş günü kabul edilecek ancak işlemler değerleme gününde hesaplanacak birim pay fiyatı üzerinden gerçekleştirilecek.

Satım bedellerinin ise ilgili değerleme tarihini takip eden beşinci iş gününde yatırımcılara ödeneceği bildirildi.

Atlas Portföy, yeni uygulamanın 16 Eylül 2026 tarihinde TEFAS kuralları kapsamında saat 13.30'daki valör atlama saatinden itibaren iletilecek katılma payı satım talimatları için geçerli olacağını açıkladı.