İş dünyasında yeniden gündeme gelen "metropol ve Anadolu şehirleri için farklı asgari ücret uygulansın" önerisine SGK Başuzmanı İsa Karakaş'tan dikkat çeken bir değerlendirme geldi. Geçmişte uygulanan sistemin büyük grevlere ve çalışma hayatında ciddi sorunlara yol açtığını hatırlatan Karakaş, bölgesel asgari ücret modelini "tatlı bir zehir" olarak nitelendirdi.
Türkiye, bölgesel asgari ücret uygulamasını 1951 ile 1967 yılları arasında şehir komisyonları aracılığıyla, daha sonra ise 6 ve 4 bölgeli sistemlerle hayata geçirdi. Ancak uygulama; büyük grevlere, işçi eylemlerine ve yargı süreçlerinde yoğunluğa neden oldu. Sisteme son olarak merhum Bülent Ecevit hükümeti tarafından son verildi ve 1989'dan itibaren tek ulusal asgari ücret uygulamasına geçildi.
2026 yılı itibarıyla işçinin eline geçen 28 bin 075,50 TL tutarındaki aylık asgari ücretin, dört kişilik bir ailenin mutfak masrafının ancak yüzde 78'ini karşılayabildiğine dikkat çekildi. Bu tablonun yalnızca İstanbul gibi büyükşehirlerde değil, Şanlıurfa'dan Anadolu'nun en ücra köşelerine kadar ülke genelinde geçerliliğini koruduğu vurgulandı.
TÜM SİSTEMİN "KİLİT TAŞI" YERİNDEN OYNAR
Karakaş, asgari ücretin yalnızca çalışanların maaşını belirleyen bir unsur olmadığını, aynı zamanda devletin birçok hesaplamasında temel ölçüt olarak kullanıldığını ifade etti. Bölgesel asgari ücret sistemine geçilmesi halinde SGK primleri, Genel Sağlık Sigortası (GSS) ödemeleri, askerlik ve doğum borçlanmaları, SGK idari para cezaları ile işsizlik, analık ve iş kazası ödemelerinin de bölgelere göre farklılaşacağını belirten Karakaş, bunun ciddi eşitsizliklere yol açacağını dile getirdi.
EMEKLİ MAAŞLARI VE TAZMİNATTA KAOS UYARISI
Karakaş'ın dikkat çektiği en önemli risklerden biri de kıdem tazminatı ve emekli maaşları oldu. Bölgesel asgari ücret uygulamasına geçilmesi halinde farklı şehirlerde çalışan işçilerin kıdem tazminatı tavanları ile ileride bağlanacak emekli aylıkları arasında büyük farklar oluşacağını belirten Karakaş, bunun yeni bir emeklilik kaosuna neden olabileceği uyarısında bulundu.
