Kurban Bayramı tatili kamu çalışanları için 9 gün olarak ilan edilse de özel sektörde süreç farklı ilerliyor. SGK Başuzmanı İsa Karakaş, bayramda çalışacak vatandaşların haklarını ve alacakları çift yevmiye detaylarını paylaştı.
ÖZEL SEKTÖR UYGULAMASI
Kurban Bayramı tatilinin 9 güne uzatılması kamuoyunda geniş yankı uyandırırken, özel sektör çalışanlarının bu süreden aynı ölçüde yararlanamayacağı ifade edildi. Sosyal Güvenlik Başuzmanı İsa Karakaş, mevcut uygulamada özel sektör için bayram tatilinin uygulamada 4,5 gün olarak kabul edildiğini belirtti.
Karakaş’ın açıklamalarına göre, özel sektörde işverenin onay vermesi durumunda çalışanlara 9 günlük tatil imkânı sağlanabiliyor. Ayrıca çalışanların aradaki günleri yıllık izinlerinden kullanabileceği ya da İş Kanunu kapsamında telafi çalışması uygulamasının devreye alınabileceği ifade edildi.
İŞCİNİN İZNİ OLMADAN ÇALIŞTIRMAK MÜMKÜN DEĞİL
İş Kanunu’na göre, iş sözleşmesinde veya toplu iş sözleşmesinde aksi bir düzenleme bulunmadığı sürece, işçinin rızası olmadan bayram günlerinde çalıştırılması mümkün olmadığı ifade edildi.
Mevzuata göre işçinin yazılı onayı olmadan bayramda görevlendirilmesi hukuka aykırı sayılıyor. Onayı olmadan işe gitmediği gerekçesiyle işten çıkarılan çalışanların kıdem tazminatına hak kazanabileceği belirtiliyor.
Ayrıca zorla çalışma talebinin işçi açısından “haklı fesih” nedeni oluşturabileceği ifade ediliyor. Önceden verilen onayın ise 30 gün önceden yazılı bildirimle geri çekilebileceği kaydediliyor.
KURBAN BAYRAMI MESAİ ÜCRETLERİ NASIL HESAPLANIR?
Resmi tatil günlerinde yapılan çalışmalar, normal iş günlerinden farklı şekilde ücretlendirilir.
Çalışmayan işçi: Tam günlük ücretini alır
Çalışan işçi: Günlük ücret + 1 günlük ek ücret (çifte yevmiye)
45 saati aşan çalışma: Çifte yevmiye + yüzde 50 fazla mesai ücreti
Örnek hesaplamaya göre günlük 4 bin TL kazanan bir işçi, bayramda çalıştığı her gün izin 4 bin TL ek ücret alarak günlük 8 bin TL kazanır. 4,5 günlük süresince tam çalışan bir işçi toplam 18 bin TL ek gelir elde edebilir.
ÜCRET YERİNE İZİN TEKLİFİ
İşverenlerin en sık başvurduğu "Bayramda çalış, sonra bir gün izin kullan" yaklaşımının hukuka aykırı olduğunu belirten Karakaş, "Kanun nettir: Bayram mesaisinin karşılığı sadece paradır, izin değildir" dedi.
Ayrıca, bayram günü haftalık 45 saatlik çalışma süresi aşılırsa, işçiye çifte yevmiyenin yanı sıra %50 zamlı fazla mesai ücreti de ödenmesi gerekiyor.
