Türkiye genelinde ATM’lerde sessiz sedasız uygulamaya alınan yeni banknot düzeni, vatandaşın nakit paraya erişimini zorlaştırmaya başladı. Bankalar, ATM haznelerinin kapasitesini daha verimli kullanabilmek amacıyla önce 5, 10 ve 20 TL’lik banknotları sistemden kaldırırken, şimdi de birçok cihazda 50 TL’lik banknot kullanımını büyük ölçüde sona erdirdi. Çok sayıda ATM’de en düşük para çekme limitinin 100 TL’ye yükselmesi ise günlük yaşamı doğrudan etkilemeye başladı.

Özellikle hesabında düşük bakiye bulunan vatandaşlar, küçük kupürlü para çekemedikleri için mağduriyet yaşamaya başladı. Günlük harcamalarını düşük tutarlarla yapan vatandaşlar, ATM’lerden istedikleri miktarda nakit çekememekten şikayet ediyor.

SEMT PAZARLARINDA PARA ÜSTÜ KRİZİ

Nakit alışverişin yoğun olduğu semt pazarları ve mahalle esnafı da yeni uygulamadan olumsuz etkileniyor. Cepteki en küçük kullanılabilir banknotun fiilen 100 TL’ye çıkması, küçük tutarlı alışverişlerde para üstü sorununu büyüttü.

Pazarcılar, bakkallar, marketler, tekel bayileri ve eczaneler gün içinde müşterilere para üstü verebilmek için bozuk para arayışına girerken, bazı işletmeler güne çevredeki dükkânlardan para bozdurarak başlıyor. Özellikle küsuratlı alışverişlerde yaşanan sıkıntılar zaman zaman vatandaş ile esnaf arasında tartışmalara yol açıyor.

EN BÜYÜK ETKİYİ DAR GELİRLİLER HİSSEDİYOR

Yeni ATM düzeninden en fazla öğrenciler, emekliler ve dar gelirli vatandaşların etkilendiği belirtiliyor. Günlük ihtiyaçlarını küçük miktarlardaki harcamalarla karşılayan vatandaşlar, düşük bakiyelerine erişmekte güçlük çekiyor.

Ekonomistler ise yaşanan durumun temelinde yüksek enflasyonun bulunduğuna dikkat çekiyor. Artan işlem tutarları nedeniyle bankaların ATM’lerde daha çok 100 ve 200 TL’lik banknotlara yer verdiği belirtilirken, bunun sokaktaki ekonomik dengeyi bozduğu ifade ediliyor.

Uzmanlara göre küçük kupürlerin piyasadan çekilmesi, fiyatların yukarı yuvarlanmasına neden olurken, bu durum dar gelirli vatandaşın cebine dolaylı bir maliyet olarak yansıyor. Nakit akışındaki dengesizliğin devam etmesi halinde özellikle küçük esnafın ödeme sisteminde daha büyük sorunlarla karşılaşabileceği değerlendiriliyor.