Türkiye’de yapı güvenliğine yönelik denetimlerde yeni bir döneme girilmesi planlanıyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, özellikle binaların taşıyıcı sistemlerine sonradan yapılan müdahalelerin önüne geçmek amacıyla yeni bir düzenleme hazırladı. Bakanlığın hazırladığı yönetmelik taslağıyla, Bina Kimlik Sertifikası bulunan yapıların 5 yılda bir zorunlu olarak denetlenmesi öngörülüyor.

11 Kasım 2026 itibarıyla görüşe açılan taslağa göre, 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girmesi planlanan düzenleme kapsamında Bina Kimlik Sertifikası (BKS) bulunan binalar periyodik gözlemsel denetime tabi tutulacak. Denetimlerde özellikle bodrum ve zemin katlardaki kolonların durumu, binanın kat sayısı, taban alanı ve ruhsata aykırı değişiklikler incelenecek.

Düzenlemenin temel amaçlarından biri, özellikle ticari işletmelerin bulunduğu giriş katlarında yapılan kolon kesme, duvar kaldırma ve taşıyıcı sisteme müdahale gibi uygulamaların erken aşamada tespit edilmesini sağlamak. Milliyet'in haberinde ise Bakanlığın, geçmiş depremlerde ağır hasar alan veya yıkılan binalarda taşıyıcı sistemlere yapılan izinsiz müdahalelerin oluşturduğu riskleri dikkate alarak denetim kapsamını genişletmeyi hedeflediği aktarıldı.

KOLONLAR, KAT SAYISI VE BİNANIN TABAN ALANI İNCELENECEK

Yönetmelik taslağı kapsamında yapı denetim kuruluşları tarafından doldurulacak periyodik denetim kontrol formunda çok sayıda teknik başlık yer alacak.

Denetimlerde öncelikle binanın mevcut durumunun ruhsatına ve onaylı projelerine uygun olup olmadığı kontrol edilecek. Bu kapsamda binanın kat sayısı ve taban alanının ruhsata esas imar durumuyla uyumu incelenecek.

Dış cephedeki çıkmaların projeye uygunluğu da denetim kapsamında değerlendirilecek. Özellikle binaların bodrum ve zemin katlarında bulunan kolonların durumu ayrıntılı biçimde gözlemlenecek. Ayrıca taşıyıcı sistemde güçlendirme gerektirebilecek kritik çatlaklar ve diğer hasar belirtileri kontrol edilecek.

Denetimlerde istinat duvarlarının durumu, asansörlerin periyodik kontrol işlemleri ve binanın fiilî kullanım amacının resmî belgelerle uyumlu olup olmadığı da değerlendirilecek.

USULSÜZLÜKLER FOTOĞRAF VE VİDEOLARLA KAYIT ALTINA ALINACAK

Denetimlerin ardından hazırlanacak teknik inceleme raporlarında, tespit edilen usulsüzlüklerin yanı sıra bu değişikliklerin hangi dönemde yapıldığı ve kimlerin sorumluluğunda olduğu da belirlenecek.

Bu kapsamda raporlarda şu bilgilere yer verilmesi öngörülüyor:

  • Projeye aykırı değişikliklerin fotoğraflı tespitleri,

  • Usulsüzlüğün gerçekleştirildiği dönem,

  • Sorumlu yapı denetim kuruluşu ve şirket müdürleri,

  • Denetim sürecinde görev alan personelin isimleri ve denetçi numaraları.