Dünyanın farklı bölgelerinde artan güvenlik endişeleri, ülkelerin afet ve kriz hazırlıklarını yeniden gündeme taşıdı. Avrupa'dan Asya'ya, Amerika'dan Okyanusya'ya kadar birçok ülkede vatandaşlara olası krizlere karşı evlerinde gıda, içme suyu ve temel ihtiyaç malzemeleri bulundurmaları tavsiye ediliyor.

Elips Haber'de yer alan habere göre, uluslararası basında gündeme gelen değerlendirmelerde 33 ülkenin acil durum hazırlıklarına ilişkin tavsiyeleri öne çıktı. Ancak ülkelerin tamamında aynı süreyi kapsayan veya ortak tarihte yayımlanmış bir erzak çağrısı bulunmuyor.

Avrupa Birliği, 26 Mart 2025'te açıkladığı Hazırlık Birliği Stratejisi kapsamında vatandaşların olası krizlerde en az 72 saat boyunca kendi ihtiyaçlarını karşılayabilecek durumda olmasını hedefliyor. Söz konusu strateji savaş, jeopolitik gerilim, siber saldırılar, sabotaj, salgın hastalıklar ve doğal afetleri kapsıyor.

HÜKÜMETLERİ HAREKETE GEÇİREN 3 TEMEL RİSK

Ülkelerin acil durum hazırlıklarını artırmasında üç temel risk öne çıkıyor.

İlk sırada siber saldırılar ve kritik altyapı güvenliği bulunuyor. Elektrik, su, iletişim ve gıda tedarik sistemlerinin dijital altyapılara bağımlı olması, olası saldırıların günlük yaşamı doğrudan etkileyebileceği endişesini artırıyor.

Nitekim Ekim 2026'da Fransa'da yüzlerce süpermarketin soğutma sistemleri siber saldırılardan etkilendi. Saldırganların uzaktan müdahaleyle soğutma sistemlerini devre dışı bırakması sonucu çok sayıda mağazada gıda ürünleri bozuldu. Bazı sistemlerde sıcaklık 50 dereceye kadar yükseldi. Olayın ardından İsveç, Belçika ve İrlanda'daki bazı marketlerde de benzer saldırılar yaşandığı bildirildi.

İkinci risk ise doğal afetler ve aşırı hava olayları. Deprem, sel, orman yangını, fırtına ve volkanik faaliyetler ülkelerin afet yönetimi planlarını güncellemesine neden oluyor.

Japonya, 2 Kasım 2026'da Ulusal Afet Yönetim Ajansını faaliyete geçirdi. Büyük depremler, seller ve volkanik faaliyetlere karşı hazırlık çalışmalarını koordine etmesi planlanan yeni kurum, ülkenin afet yönetiminde önemli bir rol üstlenecek. Nankai Çukuru'nda olası büyük deprem, Tokyo'da meydana gelebilecek güçlü sarsıntılar ve Fuji Yanardağı'nın patlama ihtimali Japonya'nın hazırlık planlarında öne çıkıyor.

Üçüncü risk ise Ukrayna, Orta Doğu ve Tayvan çevresindeki jeopolitik gerilimler. Bölgesel çatışmaların enerji hatları, uluslararası ticaret, ulaşım ve tedarik zincirleri üzerindeki olası etkileri de ülkelerin kriz hazırlıklarını artırmasında etkili oluyor.

ÜLKELERE GÖRE ERZAK HAZIRLIĞI SÜRELERİ

Acil durum hazırlığına ilişkin tavsiyeler ülkeden ülkeye değişiyor. Bazı hükümetler en az üç günlük ihtiyaç stoğu önerirken bazıları bir hafta veya daha uzun süreli hazırlık yapılmasını istiyor.

Öne çıkan ülkelerin tavsiyeleri şöyle:

-Almanya: Federal Sivil Koruma ve Afet Yardımı Dairesi (BBK), vatandaşların 10 günlük gıda ve içecek ihtiyacını karşılayabilecek stok bulundurmasını öneriyor. En az üç günlük hazırlıkla başlanabileceği de belirtiliyor.
-İsveç: Hanelerin elektrik, su ve marketlere erişimin kesilmesi ihtimaline karşı en az bir hafta kendi ihtiyaçlarını karşılayabilecek şekilde hazırlanması tavsiye ediliyor.
-Norveç: Vatandaşlardan bir haftalık temel ihtiyaç stoğu oluşturmaları isteniyor.
-Avusturya: Acil durumlarda kullanılmak üzere temel gıda, su ve ihtiyaç malzemelerinin önceden hazırlanması öneriliyor.
-Fransa: En az 72 saatlik acil durum hazırlığı öne çıkıyor.
-Birleşik Krallık: Üç günlük temel ihtiyaç malzemesinin hazır bulundurulması tavsiye ediliyor.
-Finlandiya: En az 72 saatlik hazırlık yaklaşımı uygulanıyor.
-Japonya: En az üç günlük, mümkünse bir haftalık temel ihtiyaç stoğu öneriliyor.

Almanya'nın resmî BBK kurumu, özellikle elektrik kesintisi, ulaşımın aksaması ve marketlere erişimin zorlaşması gibi durumlara dikkat çekiyor. Kurum, kişi başına haftalık yaklaşık 14 litre sıvı stoğu bulundurulmasını tavsiye ediyor.

ACİL DURUM ÇANTASINDA NELER BULUNMALI?

Yetkililer, olası bir kriz durumunda yalnızca gıda ve su değil, elektrik ve iletişim kesintilerine karşı kullanılabilecek ekipmanların da hazır bulundurulmasını öneriyor.

Acil durum çantasında bulunması gereken temel malzemeler şöyle sıralanıyor:

-İçme suyu: Kişi başına günlük en az 2 litre içme ve yemek hazırlama suyu.
-Uzun ömürlü gıdalar: Konserve, kuru gıda ve bozulmadan saklanabilen yiyecekler.
-İlaçlar: Düzenli kullanılan ilaçlar ve ilk yardım malzemeleri.
-Aydınlatma: El feneri, yedek pil ve pilli radyo.
-İletişim: Şarjı dolu powerbank ve acil durum iletişim bilgileri.
-Hijyen malzemeleri: Islak mendil, sabun, tuvalet kâğıdı ve kişisel temizlik ürünleri.
-Önemli belgeler: Kimlik, sigorta ve diğer önemli evrakların kopyaları.
-Nakit para: Elektronik ödeme sistemlerinin çalışmadığı durumlar için bir miktar nakit.
-Evcil hayvan ihtiyaçları: Mama, su ve gerekli ilaçlar.

Almanya'nın resmî hazırlık rehberinde özellikle elektrik kesintisi sırasında buzdolabına ihtiyaç duymadan saklanabilen ve soğuk tüketilebilen gıdaların bulundurulması tavsiye ediliyor. Bebekler, yaşlılar ve özel beslenme ihtiyacı olan kişiler için de ayrı hazırlık yapılması isteniyor.

33 ÜLKEYİ KAPSAYAN LİSTEDE HANGİ ÜLKELER VAR?

Uluslararası basında dolaşıma giren 33 ülkeli listede şu ülkeler sıralanıyor:

-Avrupa: Almanya, Avusturya, İsveç, Norveç, İsviçre, Estonya, Birleşik Krallık, İrlanda, Fransa, Hollanda, Danimarka, Finlandiya, Letonya, Litvanya, Polonya, Çekya ve Hırvatistan.
-Kuzey Amerika: ABD, Kanada ve Meksika.
-Güney Amerika: Şili, Kolombiya, Brezilya ve Arjantin.
-Asya: Japonya, Tayvan, İsrail, Hindistan, Filipinler ve Singapur.
-Okyanusya: Avustralya ve Yeni Zelanda.
Afrika: Güney Afrika.

Ancak bu liste, 33 ülkenin tamamında aynı kapsamda ve aynı tarihte yayımlanmış resmî bir stok çağrısı olduğu anlamına gelmiyor. Ülkelerin bir bölümünde belirli süreli erzak tavsiyeleri bulunurken bazılarında genel afet çantası ve sivil savunma rehberleri esas alınıyor.

YENİ BİR DÜNYA SAVAŞININ HABERCİSİ Mİ?

Ülkelerin acil durum hazırlıklarını artırması, yakın zamanda büyük bir savaşın veya küresel felaketin yaşanacağı anlamına gelmiyor.

Avrupa Birliği'nin Hazırlık Birliği Stratejisi de yalnızca savaş ihtimaline odaklanmıyor. Doğal afetler, salgın hastalıklar, enerji kesintileri, siber saldırılar ve kritik altyapı sorunları da hazırlık planlarının kapsamında bulunuyor.

Avrupa Komisyonu, 72 saatlik hazırlık süresini krizlerin ilk aşamasında vatandaşların kendi ihtiyaçlarını karşılayabilmesi ve yardım ekiplerinin müdahale edebilmesi için zaman kazanılması amacıyla öneriyor.

Sivil savunma kurumlarının ortak mesajı ise panik yapmak yerine hazırlıklı olmak. Olası bir elektrik kesintisi, doğal afet veya tedarik zinciri sorunu karşısında temel ihtiyaçlarını karşılayabilecek durumda olan hanelerin krizleri daha kolay atlatması hedefleniyor.