İstanbul Maltepe’de 7 katlı bir binanın alt katlarının çökmesi, bina güvenliği ve kentsel dönüşüm konusunu yeniden gündemin üst sıralarına taşıdı. Yaşanan olayın ardından vatandaşların aklındaki en önemli soru ise aynı oldu: “Oturduğum bina güvenli mi?”

Arama kurtarma ekiplerinin olay yerindeki çalışmaları sürerken, milyonlarca vatandaş da yaşadığı binayla ilgili resmi risk kayıtlarının nasıl kontrol edilebileceğini araştırmaya başladı. Bu noktada e-Devlet üzerinden ulaşılabilen tapu ve riskli yapı bilgileri önem kazanıyor.

Peki bir binanın riskli olup olmadığı e-Devlet’ten anlaşılabilir mi? Tapuda hangi kayıtlar kritik? Ekranda herhangi bir risk kaydı çıkmaması binanın kesinlikle güvenli olduğu anlamına mı geliyor?

İşte merak edilen soruların yanıtları…

E-DEVLET’TEN BİNAMIN RİSKLİ OLUP OLMADIĞINI NASIL KONTROL EDEBİLİRİM?

e-Devlet üzerinden binanın deprem dayanıklılığına ilişkin anında mühendislik testi yapılması mümkün değil. Ancak taşınmazla ilgili daha önce gerçekleştirilmiş resmi işlemler ve tapu kayıtları kontrol edilebilir.

Vatandaşlar e-Devlet’e giriş yaptıktan sonra Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü hizmetleri üzerinden taşınmazlarına ilişkin kayıtları inceleyebilir. Tapu bilgilerinde yer alan şerh, beyan ve diğer kayıtlar, taşınmaz hakkında daha önce resmi bir işlem bulunup bulunmadığı konusunda önemli bilgiler sağlayabilir.

6306 sayılı Kanun kapsamında resmi olarak tespit edilmiş riskli yapılarda ilgili kayıtların tapu siciline işlenmesi söz konusu olabilir. Ayrıca Bakanlığın riskli yapı tespitine ilişkin hizmet ve bilgilendirme ekranlarından süreç hakkında bilgi alınabilir.

TAPUDA RİSK KAYDI YOKSA BİNA KESİN OLARAK GÜVENLİ Mİ?

Burada kritik bir ayrıntı bulunuyor.

Tapu kaydında riskli yapı şerhi bulunmaması, binanın depreme karşı kesinlikle güvenli olduğu anlamına gelmez.

Çünkü e-Devlet üzerinden görülen bilgiler, binanın bütün teknik özelliklerini ortaya koyan bir deprem dayanıklılık raporu değildir. Binanın taşıyıcı sisteminin durumu, kullanılan beton ve donatının özellikleri, zemin koşulları ve yapının mevcut durumu ancak teknik incelemelerle değerlendirilebilir.

Bu nedenle yalnızca ekrandaki kayıtlara bakarak “bina sağlam” veya “bina kesin riskli” şeklinde bir sonuca varmak doğru değildir.

BİNA GÜVENLİĞİNDE BU İŞARETLERE DİKKAT!

Binalarda bazı fiziksel belirtiler uzman incelemesini gerektirebilecek durumlara işaret edebilir.

Özellikle kolon ve kirişlerde belirgin çatlaklar, betonun dökülmesi, taşıyıcı elemanlardaki hasarlar ve donatıların açığa çıkması dikkatle değerlendirilmelidir.

Bunun yanı sıra yapıda gözle görülür eğilme veya oturma, kapı ve pencerelerde daha önce olmayan ciddi sıkışmalar ve temel çevresinde dikkat çekici deformasyonlar da göz ardı edilmemelidir.

Ancak önemli bir nokta var: Her çatlak binanın çökeceği anlamına gelmediği gibi, dışarıdan sağlam görünen bir binanın güvenli olduğu da söylenemez. Yapısal risk konusunda nihai değerlendirme mutlaka uzmanlar tarafından yapılmalıdır.

BİNA DAYANIKLILIK TESTİ NASIL YAPILIYOR?

Oturduğu binanın güvenliğinden şüphe duyan vatandaşların yalnızca gözle kontrolle yetinmemesi gerekiyor.

Binanın mevcut durumunun belirlenmesi için uzmanlar tarafından teknik inceleme yapılabilir. Bu süreçte yapının taşıyıcı sistemi, beton kalitesi, donatı durumu, zemin özellikleri ve binanın mevcut performansı çeşitli yöntemlerle değerlendirilebilir.

6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı tespiti yaptırılmak istenmesi halinde ise Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş lisanslı kuruluşlara başvurulması gerekiyor.

Yapılacak incelemenin türü de önem taşıyor. Bir binanın genel durumunu anlamaya yönelik performans değerlendirmesi ile mevzuat kapsamında gerçekleştirilen resmi riskli yapı tespiti aynı işlem değildir.

MALTEPE’DEKİ OLAY SONRASI EN ÇOK BU SORU MERAK EDİLİYOR

Maltepe’de yaşanan bina çöküşü, yapı güvenliği konusunda vatandaşların dikkatini bir kez daha yaşadıkları binalara çevirdi.

Ancak uzman değerlendirmesi olmadan yalnızca binanın yaşı, dış görünüşü veya e-Devlet’teki bir kaydın varlığı üzerinden kesin hüküm vermek mümkün değil.

Evinizin güvenliği konusunda şüphe duyuyorsanız, resmi kayıtları kontrol etmenin yanı sıra yetkili uzmanlardan teknik değerlendirme almak en doğru adım olacaktır.