Bugün TBMM'ye sunulan "Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi"nin ayrıntıları netleşti.
Düzenlemenin yürürlüğe girmesi, Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGK) PKK/KCK ile bağlantılı yapıların kendisini feshettiğini, silahlarını tamamen bıraktığını ve bu durumun güvenlik kurumlarınca teyit edildiğini Resmî Gazete'de yayımlanacak kararla ilan etmesi şartına bağlanıyor.
Teklife göre, örgüt faaliyeti kapsamında kasten öldürme suçu işleyenler hiçbir şekilde düzenlemeden yararlanamayacak. Ayrıca 1 Haziran 2005'ten önce ağırlaştırılmış müebbet veya müebbet hapis cezasını gerektiren suçları işleyenler de kapsam dışında tutulacak.
Buna karşın, 2005 sonrasında ağırlaştırılmış müebbet veya müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan yargılanan örgüt yöneticileri ve üyeleri, kasten öldürme suçunu işlememiş olmaları halinde düzenlemeden yararlanabilecek.
SİYASETE DÖNÜŞÜN ÖNÜ AÇILABİLECEK
Teklifte, cezası ya da soruşturma ve kovuşturması ertelenen kişilerin belirli şartları sağlamaları halinde yeniden siyaset yapabilmelerinin de önü açılıyor.
Buna göre, ceza ve davaları 5 yıl ertelenenler iki yılın, 10 yıl ertelenenler ise üç yılın ardından oluşturulacak kurulun kararıyla siyasi partilere üye olabilecek ve aday gösterilebilecek.
AKP'DEN SİYASİ YASAK AÇIKLAMASI
AKP Grup Başkanvekili Abdullah Güler, teklifin Meclis'e sunulmasının ardından düzenlediği basın toplantısında siyasi hakların iadesine ilişkin şu açıklamayı yaptı:
"Mahkumiyet halinde TCK 53 madde kapsamında hak yoksunluğuna ilişkin karar veriliyor. Bu ne olacak? Bu özel bir ifade kullandık. 5 yıla kadar ertelenenlerde 2 yıl bir süre hak yoksunluğu devam edecek. 10 yıl olanlarda da 3 yıl. Otomatik devreye giren bir kurum değil. Kurul devreye girecek. Kurul bu konularda karar verecek. Uygun görülen bu manada, erteleme ile ilgili olumsuzluğu yoksa ilgili infaz hakimliğinden hak yoksunluğuna yönelik iadesi noktasında talepte bulunabilecek."
KURUL KARAR VERECEK
Teklife göre oluşturulacak kurul, erteleme kararlarını belirli dönemlerde değerlendirecek. Gerek görmesi halinde soruşturma, kovuşturma veya mahkûmiyet nedeniyle doğan hak yoksunluklarının kaldırılması için sulh ceza hâkimliği, mahkeme veya infaz hâkimliğine başvurabilecek.
Mahkemenin bu yönde karar vermesi halinde, cezası veya davası ertelenen kişiler için siyasi yasaklar da kaldırılabilecek.
DÜZENLEME ESKİ SİYASETÇİLERİ DE KAPSIYOR
Teklifin, Selahattin Demirtaş başta olmak üzere eski siyasetçilerin yargılandığı Kobani davası ile bu davada verilen cezaları da kapsadığı belirtiliyor.
Kanunun, MGK kararının ardından yürürlüğe girmesi halinde Demirtaş ve aynı kapsamda yargılanan diğer siyasetçilerin de düzenlemeden yararlanabileceği ifade ediliyor.
Yurt dışında bulunan eski siyasetçilerin de kanundan faydalanarak Türkiye'ye dönebileceği, cezaevinde bulunan kişilerin ise belirlenen kriterleri taşımaları halinde düzenleme kapsamına girebileceği belirtiliyor.
ÖCALAN DÜZENLEMEDEN YARARLANABİLECEK Mİ?
Teklife göre, 1 Haziran 2005'ten önce ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanlar ile bu cezayı gerektiren suçlardan yargılananlar kapsam dışında tutuluyor.
Bu nedenle Abdullah Öcalan'ın söz konusu düzenlemeden yararlanmasının mümkün olmadığı belirtiliyor.
AKP'Lİ GÜLER'DEN SİYASİ YASAK AÇIKLAMASI
AKP Grup Başkanvekili Abdullah Güler, teklifin ardından yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
"Toplama baktığımızda yaklaşık 360'a yakın bir imza ile teklifimizi meclis başkanlığımıza arz ettik. Adalet Komisyonu Başkanımız kendi planlaması çerçevesinde iş tüzük kapsamında 48 saat sonra yani cuma günü öğleden sonra saat 14.30-15 gibi inşallah komisyona toplantısı için gerekli davetlerini yapacaktır.
Kritik eşik; terör örgütü PKK-KCK yapılanmasının silahlarının bırakılması, teslimi, imhası ve bunun süreç olarak bir mekanizmayla tespit edilmesi. Teklifimizin amaç ve kapsam bölümünü rapor doğrultusunda şöyle ifade ettik; Kanunun amacı PKK-KCK terör örgütünün ve bununla bağlantılı her türlü oluşumun fiili varlığına son verdiğinin ve kontrol altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyit edildiğine dair kararın Milli Güvenlik Kurulu kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasına dair yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar ile verilen mahkumiyet hükümlerinin infazı işlemlerinin yani tasfiye süreci ile ilgili toplumsal bütünleşmeye dair yapılacak diğer işlemlerin belirlenmesidir. Örgütün fiili varlığına son verildiğinin ilgili Resmi Gazete'de yayımlanması koşuluyla örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten adam öldürme suçu ile 2005 tarihinden önce işlenen müebbet hapis ve ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturma hariç olmak üzere diğer suçlara yönelik olarak bir düzenleme içeriyor."
ÇERÇEVE YASA'NIN ÖNE ÇIKAN BAŞLIKLARI
Kanun teklifinde yer alan detaylardan öne çıkanlar şöyle:
MADDE 1-
Amaç ve kapsam
(1) Bu Kanunun amacı, PKK/KCK terör örgütünün ve bununla bağlantılı her türlü oluşumun fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmî Gazete'de yayımlanmış olması koşuluyla, yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar ile verilen mahkûmiyet hükümlerinin infazının ertelenmesi işlemlerinin ve yapılacak diğer işlemlerin belirlenmesidir.
(2) Bu Kanun hükümleri, PKK/KCK terör örgütünü kurma veya yönetme, örgüte üye olma veya bilerek ve isteyerek yardım etme ve örgütün propagandasını yapma suçları ile bu örgütün faaliyeti kapsamında işlenen suçları ve bu örgüt lehine işlenen 7/2/2013 tarihli ve 6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanunda düzenlenen suçları kapsar.
Soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesi
(1) Örgütün fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmî Gazete'de yayımlanmış olması koşuluyla, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçu ile 1/6/2005 tarihinden önce işlenen müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar hariç olmak üzere, 1 inci madde kapsamına giren ve üst sınırı onbeş yıl veya daha az cezayı gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar beş yıl, onbeş yıldan fazla hapis cezası ile müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar on yıl süreyle ertelenir. Erteleme süresi içinde dava zamanaşımı işlemez. Bu suçlarla ilgili dosya ve suçun ispatına yarayan deliller, erteleme kararının verildiği tarihten itibaren erteleme süresince muhafaza edilir. Müsadereye konu eşya ve malvarlığı değerleri hakkında erteleme kararıyla birlikte tasfiye kararı verilir ve Hazineye irat kaydedilir. Karar, kanun yollarına başvurma hakkı bulunanlara tebliğ edilir. Kararda başvuru ve itiraz hakkı ile süresi ve mercii gösterilir.
(2) Birinci fıkra uyarınca Cumhuriyet savcısı tarafından verilen kararlara karşı kanun yollarına başvurma hakkı bulunanlar iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine başvurabilir. Birinci fıkra uyarınca kovuşturmanın ertelenmesine ilişkin mahkeme tarafından verilen kararlara karşı da iki hafta içinde itiraz edilebilir.
(3) Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasından önce işlenmiş olup da 1 inci madde kapsamına giren suçlardan dolayı bu tarihten sonra başlatılacak soruşturmaların yapılması, Kurulun iznine bağlıdır.
Koruma tedbirleri ve kanun yolu incelemesinde bulunan dosyalar
(1) 3 üncü madde uyarınca erteleme kararı verilecek suçlardan dolayı verilmiş olan tutuklama ve adli kontrole ilişkin koruma tedbirleri, soruşturma veya kovuşturmanın bulunduğu evredeki yetkili hâkim veya mahkeme ile bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay ilgili ceza dairesi tarafından değerlendirilir ve koşullarının bulunması halinde bu tedbirlerin kaldırılmasına karar verilir.
(2) 3 üncü madde uyarınca erteleme kararı verilecek suçlarla ilgili istinaf veya temyiz kanun yolu incelemesinde bulunan dosyalar hakkında bozma kararı verilir.
Erteleme kararlarının kaydedilmesi ve yeniden suç işlenmesi
(1) 3 üncü madde uyarınca verilen erteleme kararları, bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir. Bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenmesi halinde, ikinci fıkrada belirtilen amaç için kullanılabilir.
(2) Erteleme kararının verildiği tarihten itibaren erteleme süresi içinde terör suçlarından birinin işlenmesi halinde, erteleme kararı kaldırılarak soruşturma ve kovuşturmaya devam olunur. Mahkûmiyet halinde verilen cezanın infazı, 6 ncı madde uyarınca ertelenmez ve mahkûmiyet hükümlerinin tüm sonuçları doğar. Belirtilen süre suç işlenmeksizin geçirildiği takdirde kovuşturma yapılmasına yer olmadığı veya düşme kararı verilir.
Mahkûmiyet hükümlerinin infazının ertelenmesi
(1) Örgütün fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmî Gazete'de yayımlanmış olması koşuluyla, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçundan mahkûm olanlar ile 1/6/2005 tarihinden önce işlenen suçlar nedeniyle müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm olanlar hariç olmak üzere, 1 inci madde kapsamına giren suçlardan;
·a) Toplam onbeş yıl veya daha az hapis cezasına mahkûm olan hükümlülerin cezalarının infazı beş yıl süreyle,
·b) Toplam onbeş yıldan fazla hapis cezası ile müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm olan hükümlülerin cezalarının infazı on yıl süreyle,
infaz hâkiminin kararıyla ertelenir. Bu fıkranın uygulanması, müsadere kararlarının yerine getirilmesini engellemez. Erteleme süresi içinde ceza zamanaşımı işlemez.
(2) Birinci fıkra uyarınca infaz hâkimi tarafından verilen erteleme kararlarına karşı itiraz edilebilir.
(3) Birinci fıkra uyarınca verilen erteleme kararları, 5 inci maddenin birinci fıkrasına göre oluşturulan sisteme kaydedilir. Bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenmesi halinde, dördüncü fıkrada belirtilen amaç için kullanılabilir.
(4) Erteleme kararının verildiği tarihten itibaren erteleme süresi içinde terör suçlarından birinin işlenmesi halinde, infaz hâkimi tarafından erteleme kararı kaldırılarak cezanın infazının devamına karar verilir. Belirtilen süre suç işlenmeksizin geçirildiği takdirde verilen ceza infaz edilmiş sayılır. Erteleme kararlarının takibi Cumhuriyet başsavcılıklarınca yapılır.
Takip, koordinasyon ve uygulama
(1) Bu Kanun kapsamındaki faaliyetlerin uygulanmasının takibi ve değerlendirilmesi; Kanunun Resmî Gazete'de yayımlanmasını müteakiben, Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında Adalet Bakanı, Dışişleri Bakanı, İçişleri Bakanı, Milli Savunma Bakanı, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterinden müteşekkil Kurul tarafından yapılır. İhtiyaç halinde Kurul tarafından; alt komisyonlar oluşturulabilir, bakanlık, kurum ve kuruluşların temsilcileri ile gerekli görülen kişiler Kurul ve komisyon toplantılarına davet edilebilir.
(2) Kurul tarafından, sürecin örgüt nezdindeki ilerlemesini sağlamak üzere alt komisyonlarda görevlendirme yapılabilir.
(3) 1 inci maddede belirtilen Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasını müteakiben bu Kanunun amacı ve kapsamı doğrultusunda; örgütün tamamen tasfiyesi ve bu duruma ilişkin gözlem raporları uyarınca dönemsel olarak Kurul tarafından değerlendirme yapılabilir. Kurulun gerekli görmesi halinde adlî, idarî ve yasal düzenlemeler konusunda talepte bulunulur.
(4) Bu Kanun uyarınca verilen erteleme kararları, 1 inci maddede belirtilen Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasını müteakiben dönemsel olarak Kurul tarafından değerlendirilir ve gerekli görülmesi halinde;
·a) Soruşturma ve kovuşturmalar nedeniyle doğan hak yoksunluğunun tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılması, sulh ceza hâkimliğinden veya mahkemesinden,
·b) Mahkûmiyet hükümleri nedeniyle doğan hak yoksunluğunun tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılması, infaz hâkimliğinden,
Kurul tarafından talep edilir. Talep hakkında ilgili mercii tarafından karar verilir. Bu kararlara karşı itiraz edilebilir. Bu fıkranın (b) bendi uyarınca talepte bulunulabilmesi için beş yıl olarak verilen erteleme kararları bakımından kararın verildiği tarihten itibaren iki yıl, on yıl olarak verilen erteleme kararları bakımından ise üç yıl geçmiş olması gerekir.
(5) Kurul, çalışmaları hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisini düzenli olarak bilgilendirir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığınca bu Kanun kapsamındaki faaliyetleri izlemek üzere İzleme Komisyonu kurulur. İzleme Komisyonu, bu Kanun kapsamındaki faaliyetleri izler ve tavsiyelerde bulunabilir.
(6) Kurulun sekreterya hizmetleri Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği tarafından yerine getirilir.
Silah ve malzeme teslimi
(1) Bu Kanun kapsamındaki örgüt mensuplarının beraberinde getirdikleri yahut beyan ettikleri silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve her türlü malzeme kayıt altına alınır.
(2) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, güvenlik kurumlarının görüşü alınarak İçişleri Bakanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı tarafından belirlenir.
Süre
(1) Bu Kanun hükümleri, 1 inci maddede belirtilen Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasını müteakiben altı ay içinde bu Kanun hükümlerinden yararlanmak istediğini bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya Kurul tarafından görev verilen kurumlara yazılı olarak bildirenlere uygulanır.
Görev ve sorumluluk
(1) Bu Kanun kapsamında verilen görevler, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca ivedilikle yerine getirilir.
(2) Bu Kanunun amaç ve faaliyetleri kapsamında verilen görevleri yerine getiren kişilerin bu görevleri nedeniyle hukukî, idarî veya cezaî sorumluluğu doğmaz.
MADDE 11- (1) Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 12- (1) Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.
