İşsiz kalan çalışanların en önemli güvencelerinden biri olan işsizlik ödeneğinde başvuru süresine dikkat edilmesi gerekiyor. İş akdi sona eren çalışanların, yasal süre içerisinde başvuru yapmaması halinde hak ettiği ödenekte kesinti yaşanabiliyor.
Habertürk yazarı Ahmet Kıvanç’ın aktardığı bilgilere göre, İşsizlik Sigortası Kanunu kapsamında iş akdi feshedilen çalışanın, sözleşmenin sona erdiği günü takip eden 30 gün içinde İŞKUR’a başvurması gerekiyor.
Başvurular şahsen veya elektronik ortamda yapılabiliyor. Vekâletname aracılığıyla avukat ya da üçüncü kişiler tarafından yapılan başvurular ise kabul edilmiyor.
30 GÜNLÜK SÜREYİ KAÇIRANIN ÖDENEĞİNDEN KESİLİYOR
İşsizlik ödeneğine hak kazanan çalışan, 30 günlük başvuru süresini geçirdiğinde gecikilen süre kadar hak kaybıyla karşılaşabiliyor.
Örneğin, 10 ay yani 300 gün işsizlik ödeneği alma hakkı bulunan bir çalışan, işten çıkarıldıktan 45 gün sonra başvuru yaparsa ve gecikme için geçerli bir mazereti yoksa, 15 günlük süre toplam hak sahipliğinden düşülüyor.
Bu durumda çalışanın alacağı ödenek 300 gün yerine 285 gün oluyor.
Sürenin son gününün resmi tatile denk gelmesi halinde ise başvuru süresi takip eden ilk iş gününün sonuna kadar uzatılıyor.
İŞSİZLİK MAAŞI ALMA ŞARTLARI NELER?
İşsizlik ödeneğinden yararlanabilmek için çalışanın kendi istek ve kusuru dışında işsiz kalması gerekiyor. Bunun yanı sıra son üç yıl içerisinde en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödenmiş olması ve işten ayrılmadan önceki son 120 gün boyunca hizmet akdine tabi olarak çalışılması şartları aranıyor.
Prim gününe göre işsizlik ödeneğinin alınabileceği süreler ise şöyle:
- 600 gün prim: 6 ay
- 900 gün prim: 8 ay
- 1080 gün prim: 10 ay
İŞSİZLİK MAAŞI NE KADAR?
İşsizlik ödeneği, çalışanın son dört aylık prime esas kazançları üzerinden hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının yüzde 40’ı oranında belirleniyor.
Ancak hesaplanan tutar, brüt asgari ücretin yüzde 80’ini aşamıyor.
Verilen hesaplamalara göre:
- Son 4 ay asgari ücretle çalışan: 13.111,72 TL
- Son 4 ay ortalama 55 bin TL brüt ücret alan: 21.833,02 TL
- Son 4 ay ortalama 66.060 TL ve üzeri brüt ücret alan: 26.223,44 TL
Bu rakam işsizlik ödeneğinde ulaşılabilecek tavan tutarı ifade ediyor.
HANGİ DURUMLARDA SÜRE AŞIMI KESİNTİYE YOL AÇMIYOR?
Bazı zorunlu durumlarda 30 günlük başvuru süresinin aşılması halinde gecikilen süre için hak kaybı uygulanmayabiliyor.
Mücbir sebep kapsamında değerlendirilebilen durumlar arasında eş, çocuk, anne, baba veya kardeşin vefatı, doktor raporuyla belgelenen hastalık, deprem, yangın ve sel gibi doğal afetler bulunuyor.
Bunun yanı sıra ulaşımın imkânsız hale gelmesi, askerlik, gözaltı, tutukluluk, karantina ve işe iade davası gibi durumlar da belirli şartlar altında mücbir sebep kapsamında değerlendirilebiliyor.
SAĞLIK PRİMLERİ DE FONDAN KARŞILANIYOR
İşsizlik ödeneğinden yararlananların yalnızca gelir desteği değil, sağlık güvencesi de devam ediyor. Ödenek alınan dönem boyunca çalışanın ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin Genel Sağlık Sigortası (GSS) primleri İşsizlik Sigortası Fonu tarafından karşılanıyor.
Başvuruların izleyen ayın sonuna kadar sonuçlandırıldığı, hak kazananların ödemelerinin ise her ayın 5’inde hesaplara yatırıldığı belirtiliyor.
İşsiz kalan çalışanların hak kaybı yaşamaması için en kritik nokta ise iş akdinin sona ermesinden sonraki 30 günlük başvuru süresini kaçırmamak.
