Dar gelirli ailelere yönelik yeni sosyal yardım modeli için çalışmalar sürüyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından yürütülen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) kapsamında 2026 yılında ihtiyaç analizleri ve pilot uygulamalar gerçekleştiriliyor.
Kamuoyunda “vatandaşlık maaşı” olarak ifade edilen sistemle, hanelerin gelir durumu ve temel ihtiyaçları dikkate alınarak daha kapsamlı bir destek mekanizması oluşturulması planlanıyor. Sisteme ilişkin etki analizinin ekim ayında tamamlanması, pilot uygulamaların ardından GETAD’ın 2027 yılında tüm illerde yaygınlaştırılması hedefleniyor.
VATANDAŞLIK MAAŞI NE ZAMAN VERİLECEK?
GETAD kapsamında 2026 yılı boyunca il ve ilçe bazında ihtiyaç analizleri ile pilot çalışmalar yürütülüyor. Sistem için hazırlanan etki analizinin ekim ayında tamamlanması bekleniyor.
Analizlerin ardından düşük gelirli hanelere yönelik desteklerin hangi bölgelerde ve hangi başlıklar altında uygulanacağına ilişkin çerçevenin netleştirilmesi planlanıyor.
Pilot uygulamaların tamamlanmasının ardından sistemin 2027 yılında Türkiye genelinde uygulanması hedefleniyor.
VATANDAŞLIK MAAŞI NE KADAR OLACAK?
“Vatandaşlık maaşı” olarak adlandırılan GETAD kapsamında yapılacak ödemenin miktarı henüz kesinleşmedi.
Yeni sistemde tüm hanelere aynı tutarda ödeme yapılması yerine; ailenin gelir durumu, hane yapısı ve yaşanılan bölgenin ekonomik koşullarının dikkate alınması planlanıyor.
Mevcut sosyal yardım programlarında kullanılan gelir kriterlerinin GETAD kapsamında da değerlendirilmesi bekleniyor. Ancak vatandaşlık maaşı için kesin gelir sınırı ve ödeme tutarı henüz açıklanmış değil.
VATANDAŞLIK MAAŞINDAN KİMLER YARARLANACAK?
Sistemin öncelikli hedef grubunu düşük gelirli ve ihtiyaç sahibi haneler oluşturuyor.
Değerlendirmede hanenin toplam geliri, çocuk sayısı ile ailede engelli veya yaşlı birey bulunup bulunmadığı gibi kriterlerin dikkate alınması planlanıyor.
GETAD kapsamında desteğin aile bazlı olması öngörülürken, hanelerin temel ihtiyaçlarının bölgesel farklılıklara göre değerlendirilmesi planlanıyor.
VATANDAŞLIK MAAŞI ŞARTLARI NELER OLACAK?
Yeni sistemde ailenin gelir durumunun yanı sıra hanede çalışan bir kişinin bulunup bulunmadığı da değerlendirme kriterleri arasında yer alacak.
Modelin yalnızca gelir desteği sağlamakla sınırlı kalmaması, aynı zamanda ailelerin istihdama katılımını desteklemesi hedefleniyor.
Vatandaşlık maaşının belirli bir süre verilmesi ve bu süreçte hanenin gelir durumunun takip edilmesi planlanıyor. İş bulma, işe yerleştirme ve meslek edinme destekleriyle ailelerden en az bir kişinin çalışma hayatına katılması amaçlanıyor.
Haneden bir kişinin istihdama katılmasıyla gelir desteğinin sona ermesi öngörülüyor.
SOSYAL YARDIMLARDA YENİ DÖNEM
GETAD’ın hayata geçirilmesiyle mevcut sosyal yardım programlarının da yeniden düzenlenmesi planlanıyor.
Bazı sosyal yardım uygulamalarının tek bir sistem altında toplanması ve hanelerin ihtiyaçlarının daha bütüncül şekilde değerlendirilmesi hedefleniyor.
Sistemin 2026 yılındaki pilot çalışmaların ardından 2027’de tüm illerde uygulanması planlanıyor.
