Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, İran savaşı kaynaklı artan piyasa oynaklığına karşı Türk lirasını korumak için yeni adımlar atmaya hazırlanıyor. Konuya yakın kaynaklara göre Merkez Bankası, devasa altın rezervlerini kullanarak Londra piyasasında altın-döviz takas işlemleri yapmayı planlıyor. Merkez Bankası yetkilileri konuya ilişkin resmi bir açıklama yapmadı.
Türkiye son on yılda dolar varlıklarını azaltmak amacıyla yoğun altın alımları gerçekleştirdi. Mart ayı başı itibarıyla Türkiye’nin altın rezervleri yaklaşık 135 milyar dolar seviyesine ulaştı. Bloomberg’e konuşan JPMorgan Chase ekonomisti Fatih Akçelik “Türkiye bu rezervlerin yaklaşık 30 milyar dolarını İngiltere Merkez Bankası'nda tutuyor. Merkez Bankası bu miktarı lojistik kısıtlamalar olmaksızın döviz müdahalesi amaçlı kullanmaya karar verebilir" dedi.
ALTIN REZERVLERİ DEVREYE GİRİYOR
Türkiye petrol ihtiyacının tamamını ithal ediyor. İran’daki savaşın uzaması ise enflasyon üzerinde yeni şok risklerini artırıyor. Yetkililer şubat ayında yüzde 31,5’e çıkan enflasyonu kontrol altına almaya çalışıyor. Merkez Bankası’nın stratejisi Türk lirasının reel olarak değer kazanmasına odaklanırken, savaş sonrası azalan rezervler bu politikayı zorlaştırıyor.
Artan ithalat maliyetleri istikrarlı kur hedefini güçleştirirken, kur istikrarını korumak her geçen gün daha maliyetli hale geliyor. Enerji fiyatlarındaki yükseliş iç piyasadaki baskıları artırırken ekonomik dengeler dış gelişmelerden daha fazla etkilenmeye başladı. Para politikasının alanı daralırken cari dengeye ilişkin endişeler yatırımcıların odağında kalmaya devam ediyor. Finansal istikrarı sağlamak amacıyla yeni mekanizmaların devreye alınması bekleniyor. Bu mekanizmalardan biri de altın rezervlerinin kullanılması olacak.
ORTA DOĞU KRİZİ MERKEZ’İN REZERVLERİNİ ERİTTİ
Orta Doğu’daki kriz petrol fiyatlarını 100 doların üzerine taşırken ekonomi yönetimi likiditeyi sıkılaştırarak karşılık verdi ve lira fonlama maliyetleri yükseltildi. Bu süreçte kamu bankaları da piyasaya müdahale etti. Merkez Bankası rezerv yönetimi kapsamında yabancı ülke tahvillerini satmaya başladı.
Son haftalarda yaklaşık 16 milyar dolarlık ABD hazine tahvili elden çıkarıldı. Böylece Türkiye’nin ABD tahvili varlıkları 17 milyar doların altına geriledi. 2015 yılında bu miktar 82 milyar dolar seviyesindeydi. Yabancı yatırımcılar da Türk devlet tahvillerini hızla elden çıkarıyor. 13 Mart haftasında rekor satışlar kaydedildi. Sermaye çıkışları piyasadaki sıkışıklığı artırırken tahvil satışları faizleri yukarı çekiyor. Finansal sistemdeki stres göstergeleri artış gösteriyor. Rezerv yönetimi stratejisi kapsamında likit varlıklar nakde dönüştürülüyor.
MERKEZ BANKASI’NDAN FAİZ ARTIŞI BEKLENTİSİ
Piyasa baskısı Kapalıçarşı’da daha net görülmeye başladı. Döviz satıcıları doları bankalararası kura kıyasla daha yüksek fiyattan satıyor. Yerel döviz talebi artış gösterirken küresel çalkantı faiz beklentilerini de değiştirdi. Yatırımcılar gelecek ay yaklaşık 100 baz puanlık faiz artışı bekliyor. Politika faizi şu anda yüzde 37 seviyesinde bulunuyor.
Merkez Bankası mart ayı başından bu yana politika faizinden fonlamayı durdurdu ve yüzde 40 maliyetli fonlama penceresini kullanmaya başladı. Türk lirası salı günü dolar karşısında 44,35 seviyesine geriledi. Para birimi yıl başından bu yana günlük ortalama yüzde 0,05 değer kaybediyor.
Piyasa oyuncuları yeni müdahale araçlarını yakından izlerken, yatırımcı güvenini yeniden sağlamak için atılacak adımlar kritik önem taşıyor. Döviz piyasasındaki hareketlilik makroekonomik hedefleri zorlamaya devam ediyor.
