İran ile Türkiye arasındaki enerji trafiğinde yeni bir kriz yaşanıyor. İran’ın Güney Pars doğalgaz sahasında meydana gelen saldırı sonrası Türkiye’ye gönderilen doğal gaz akışı durduruldu. Teknik ekiplerin sahada inceleme yaptığı belirtilirken, gaz akışının ne zaman yeniden başlayacağı ise henüz bilinmiyor.
SALDIRI SONRASI BÖLGESEL ENERJİ KRİZİ
Bloomberg'in haberine göre İsrail, 18 Mart tarihinde İran’ın devasa Güney Pars gaz sahasını hedef aldı. İran yönetimi ise bu saldırıya Basra Körfezi’ndeki Arap ülkelerine ait enerji tesislerini vurarak karşılık verdi. Bu misillemeler kapsamında Katar’daki, dünyanın sıvılaştırılmış doğal gazının (LNG) yaklaşık beşte birini üreten Ras Laffan tesisleri de hedef alındı.
Karşılıklı saldırılar enerji piyasalarını da etkiledi. Avrupa’da doğal gaz vadeli işlem fiyatları son üç yılın en yüksek seviyesine çıktı. Fiyatların, savaş öncesi seviyelerin yaklaşık %66 üzerinde olduğu belirtiliyor.
TÜRKİYE’NİN ENERJİ ARZINDA SON DURUM
Türkiye Doğal Gaz Dağıtıcıları Birliği verilerine göre Türkiye, geçtiğimiz yıl doğal gaz ihtiyacının yaklaşık %14’ünü İran’dan karşıladı. Sevkiyatın durmasıyla birlikte Türkiye; Rusya ve Azerbaycan’dan gelen gaz akışına ve elindeki stratejik gaz stoklarına yöneldi.
Konunun hassasiyeti nedeniyle isimlerini açıklamak istemeyen yetkililer, Türkiye’nin elinde kullanılabilecek önemli miktarda gaz stoku bulunduğunu belirtti. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ise konu hakkında henüz resmi bir açıklama yapmadı.
TÜRKİYE’NİN GAZ DEPOLARI VE TÜKETİM
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, geçtiğimiz Kasım ayında yaptığı açıklamada Türkiye’nin 6,3 milyar metreküplük gaz depolama kapasitesinin tamamen dolu olduğunu söylemişti. Geçen yılın Mart ayı verilerine göre Türkiye günlük ortalama 230 milyon metreküp gaz tüketiyor. Mevcut stokların ve diğer boru hatlarından gelen gazın, kesintinin etkisini bir süre dengelemesi bekleniyor.
GÜNEY PARS’IN STRATEJİK ÖNEMİ VE IRAK ÖRNEĞİ
Güney Pars sahası, İran için hem elektrik üretimi hem de ihracat gelirleri açısından büyük önem taşıyor. Saldırı sonrası İran sadece Türkiye’ye değil, Irak’a gönderdiği gazı da kesti. Irak Elektrik Bakanlığı Pazartesi günü yaptığı açıklamada, Irak’a gaz akışının kısmen yeniden başladığını duyurdu.
İran, normal dönemlerde bile özellikle kış aylarında artan iç talep veya teknik arızaları gerekçe göstererek Türkiye’ye gaz akışını zaman zaman durdurabiliyor. Ancak bu kez kesintinin askeri bir saldırı sonrası yaşanması, enerji arz güvenliği konusundaki endişeleri daha da artırmış durumda.
