Ahmet Takan
5 Kasım 2021

İnternet satış fiyatına göre enflasyon rakamı!..


Türkiye’nin yıllardır, lastik patlattığı halde jant üstünde yoluna devam eden kurumlarından biri:

TÜİK diye yazılır Türkiye İstatistik Kurumu diye okunur…

Başta enflasyon ve  işsizlik olmak üzere açıkladığı rakamlar, gerçek bilimsel verilere değil de sarayın arzu ve isteklerine göre hazırlanır!.. Vekaletlerle yönetilir… Sarayın hoşuna gitmeyecek bir durum hasıl olmasın diye -ara sırada olsa-  mırın kırın etmeye kalkanların kellesi derhal koparılır. Yerine yeni vekiller atanır… Halkın altında ezim ezim edildiği değil sarayın hoşuna gidecek enflasyon rakamları açıklanır. Bu ayda aynısı oldu!..

Yıllardır, saray istatistik kurumunun gerçeklerini ve çevirdiği numaraları yazarım.

“Sen habire yazıyorsun da ne oluyor” diye sual ederseniz; ben yazmaya devam edeceğim… Karınca misali!.. Herkesin bildiği kıssadır:

Nemrut azgınlığının önünde bir engel olarak gördüğü Hazreti İbrahim’i  ateşe atarak cezalandırmak ister. Meydanın ortasına dev bir ateş yaktırır.

Ateşi gören canlıların tümü etrafa kaçışır. Ancak bir karınca müstesna.

Ağzında bir damla su ile bir karınca devasa ateşe doğru telaşla koşturur.

Onu gören bir başka karınca “Nereye böyle telaşla” diye sorar. Karınca “Duymadın mı Hazreti İbrahim’i ateşe atacakmış Nemrut” deyince. Diğer karınca alaycı bir ifadeyle, “Ateşi görmedin herhalde. Kocaman bir ateş. Kaçmaktan başka çare yok. Ağzındaki bu bir damla su ile mi o ateşi söndüreceksin” der. Bizim karınca, “Hiç olmazsa yönümüzü belli olsun” diye karşılık verir.

★★★

Saray istatistik kurumu, dövizin rekor üstüne rekor kırdığı, peş peşe zamların geldiği, ahalinin marketin yanından bile geçmeye korkar olduğu  Ekim ayında enflasyonu yüzde 2.39 arttığını açıkladı. Yıllık enflasyon rakamını da millete yüzde 19.89 diye yutturmaya kalktı. Bilinen ve yaşanan gerçek yıllık enflasyon rakamı yüzde 50…

Resmiyette adı TÜİK olan kurum,  geçen ayki mucize (!) rakamları nasıl icat edebilmiş?.. Ekim ayında kurum içinde olup bitenlere bir bakalım… Üst düzey bir kaynağım; “11-16 Ekim tarihlerinde Ankara’da bölge müdürleri toplantısı yaptılar. Ne olduysa o toplantılarda oldu. Bölge müdürleri toplantısında son ültimatom verildi “dedi.

“Ültimatom “ile enflasyon rakamları nasıl ayarlanır?.. Siz şaşırmış olabilirsiniz ama ben şaşırmadım. Dedim ya; yıllardır yazıyorum tezgahları… Bu seferki biraz farklı olmuş. Bilmenizi istedim…

Kurumdaki üst düzey kaynağım, bölge müdürleri toplantısında özellikle fiyatlar ve enflasyon konularının detaylı olarak konuşulduğu bilgisini aktardı. İddiası şöyle:

“Bu toplantıda TÜİK çalışanlarının kuruma güvenmesi gerektiği talimatı verildi. Bölge müdürleri toplantı dönüşünde grup müdürü ve takım sorumluları toplayıp, bu konuların personelle konuşulmasını açıklanan verilerin eleştirmesini yasakladı.”

Genel toplantılardan ayrı saray istatistik kurum başkanı, bölge müdürleri ile 5’li 6’şarlı gruplar halinde özel görüşmeler de yapmış. Kaynağım özel görüşmelerin içeriği ile ilgili de şunları söyledi:

Bu görüşmelerde veri kalitesinden çok beklentilerini iletmiş. Merkez Bankası’nın beklentisi ile örtüşen enflasyon çalışmaları yapılması talimatı verilmiş. Bu durum bölge müdürlerinin bazıları tarafından eleştirilen bir konuşma.

Bir kaç bölge müdürü ise kurum başkanına, ‘Başkanım, sizin elinizde Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile müjdeli haberler vereceksiniz diye sevinmiştik ama bize emir talimatları çıktı’ diye sitem etti. Kurum başkanı bu müdürleri şöyle haşladı:

‘Sayın reisimiz Cumhurbaşkanı ile 2 saate yakın değişik konuları konuştuk. Bilgi verdim. Sizler hiç aklıma gelmediniz’. Buna kızan müdürlerden bazıları ve bazı başkanlar, ‘Vekiliz diye bizi hamal niyetine kullanıyorlar’ diye homurdandı. Başkan bunu duyunca ‘Siz kendi derlemiş olduğunuz veriyi kontrol etmeyi öğrenin’ diye azarladı. Sonra, daha vahimi ‘Fiyatları siz analiz için topluyorsunuz biz zaten bunları internetten derleyip enflasyonu açıklıyoruz’ dediler. Sizin hiç bir özelliğiniz yok demek istediler. Bölge müdürleri de bunu personel duymasın diye grup müdürü ve takım sorumlularını uyardılar.”

Gördünüz değil mi, saray iktidarı öncesinde devletin en güvenilir ve sağlam kurumlarından biri olan Devlet İstatistik Enstitüsü’nün (AKP iktidarından önceki saygın ismi) hal-i pürmelalini!..

★★★

Kaynağımın, aktardıklarıyla devam edelim:

“Son gün bölgelere, giyimlerde aşırı artışları yaklaşık bazı bölgelerde 100 bazılarında 250 maddeye tekrardan baktırdılar. Bölgelerde, fotoğraf ve konum bilgileri ile birlikte bilgilerde ısrar etti, bazıları düzeltme yaptılar. Burada aşırı artan akaryakıt fiyatları gündeme gelince metodolojide olmayan bir şekilde  ‘Alın nasılsa biz onların harmonik ortalaması ile Pø sıfır düzeltme yapılacaktır’ deniyor. Yani, aylık sadece akaryakıtta meydana gelen yüzde 2’lik enflasyon etkisi düşürülüyor. Çünkü ekmek zammı enflasyonu yüzde 2 artırırsa toplamda yüzde 4 gibi bir artış hesaplama yapılıyor sonra bütün bilgileri internetten alınan fiyatları devreye giriyor, bunları endeksi hesaplama formülü olan laspeyres fisher formülüne girmeden istatistik harmonik ortalaması ile standart fiyatlar hesaplamaya dahil edilerek enflasyonu kontrol altına alınıyor. Oysa mağazada ürün fiyatı ile aynı ürünün internet fiyatları farklı olabiliyor. (Tabi bu itirazları dinlemiyorlar bile)  Sene sonu Merkez Bankası’nın hedeflerine nasıl ulaşabilinir konusu böylece açığa çıkıyor.  Kanunsuz bir şekilde fiyat derleme yapılıyor, oysa bölgelerin aldığı ve fotoğrafları ve işyeri konumları ile derledikleri fiyatları sadece analizde kullanıyorlar.  İşte yanlış burada; zincirleme endeks sepeti alanda yüz yüze derlenmiş olan maddelerin tamamından oluştuğu için internet fiyatları asla karşılaştırma yapılmaması gerekir.

Örnek; bir tişört A mağazasında yeni sezon ürünü fiyatı 175 lira iken internet siparişlerde aynı ürünü 120-140 TL fiyatla alınabiliyor. İşte birde 2 alana bir bedava deniyorsa internette o zaman fiyat daha da düşüyor. Kısaca, milletin enflasyonu farklı TÜİK yöneticilerinin enflasyonu farklı olabiliyor.”

Daha ne numaralar duyacağız, göreceğiz bakalım!..

★★★

Ulu Tanrı, tüm şehitlerimizle birlikte Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal ATATÜRK ve onun kahraman silah arkadaşlarına rahmet etsin. Nur içinde yatsınlar. Mekanları cennet olsun.

Yazarlar

İnternet satış fiyatına göre enflasyon rakamı!..
Ahmet Takan