Barış Yarkadaş
25 Kasım 2021

Gençler AKP’yi üzecek CHP’yi sevindirecek…


2023 yılının Haziran ayında yapılması beklenen cumhurbaşkanlığı ve milletvekilliği seçiminde yaklaşık 7 milyon genç ilk kez oy kullanacak. CHP’den İYİ Parti’ye, AKP’den MHP’ye, Deva’dan HDP’ye dek tüm partiler bu seçmenlerin peşinde. Partiler, gençlere ulaşabilmek ve sempatilerini kazanabilmek için olmadık atraksiyonlar yapıyor.

‘Z KUŞAĞI’NA SORULDU

Peki partilerin ve liderlerinin gençlere yönelik attığı adımlar karşılık buluyor mu? Gençler, Türkiye siyaseti hakkında ne düşünüyor? Ekonomiyi nasıl değerlendiriyor ve geleceklerine ilişkin hangi planları yapıyor? “Z KUŞAĞI’’ olarak da adlandırılan bu gençler, ilk seçimde kime ve neden oy vermeyi düşünüyor?

KAPSAMLI BİR ÇALIŞMA

İstanbul Üniversitesi Öğretim Üyesi, Pazarlama Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Süphan Nâsır başkanlığında bir araya gelen, Dr. Onur Şahin, Doktorant Erdeniz Erdem ve Araştırma Görevlisi Merve Kır işte bu soruların cevaplarını bulmak için kapsamlı bir araştırma yaptı. 18 – 28 yaş aralığına mensup 7435 gençle yapılan araştırma, üniversiteyi hiçbir şekilde bağlamıyor.

BİLİMSEL YÖNTEMLER KULLANILDI

Ancak çalışma yapılırken, İstanbul Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Etik Kurulu’ndan “Etik Kurul Onayı’’ alınmış. Araştırma yapılırken, Türkiye genelini temsil yeteneği olan örnekleme ulaşabilmek için 2016 yılından beri Türkiye Üniversite Memnuniyet Araştırmasını [TÜMA] gerçekleştiren Üniversite Araştırmaları Laboratuvarı’nın [ÜniAr] veri tabanı izinli olarak kullanılmış. Araştırma, gençlerin siyasi pozisyonlarını, siyasi kimliklerini ve siyasi aidiyetlerini ve eğilimlerini tespit etmeyi amaçlıyor.

GENÇLER NE DÜŞÜNÜYOR?

Şimdi gelelim çalışmadan çıkan sonuçlara:

Türkiye nüfusunun yüzde 39’unu oluşturan ve Z KUŞAĞI olarak adlandırılan gençlerin gençlerin % 76,82’si kendilerinin ve ailelerinin ‘’ortanın altında ekonomik duruma’’ sahip olduklarını ifade ediyor.

Araştırma grubunun başkanlığını yapan Prof. Dr. Süphan Nasır, “Z kuşağının Türk siyasal yelpazesinin uç noktalarından uzak daha merkezi siyaset anlayışına yakın’’ olduklarını dile getiriyor. Araştırma sonuçlarına göre genç seçmenlerin %21’i kendilerini merkez, %17’si merkez sağ ve %36’sı kendilerini merkez solda konumlandırıyor. Gençler arasındaki en güçlü eğilim olarak ise “merkez sol” öne çıkıyor.

HANGİ PARTİLERE YAKINLAR?

Bu kapsamlı çalışmaya göre, Z kuşağı gençlerin kendilerini “fikren ve duygusal olarak en yakın hissettikleri parti”ler ise şöyle sıralanıyor:

2870 genç, 38,6 oranıyla CHP’yi, 1280 genç, 17,21 oranıyla AKP’yi, 1212 genç, 16,3 oranıyla İYİ Parti’yi, 1098 genç, 14,6 oranıyla MHP’yi, 624 genç, 8,39 oranıyla HDP’yi, 351 genç ise 4,72 oranıyla diğer partileri kendisine yakın görüyor.

GÖRÜŞLERİ SABİT DEĞİL

Araştırmadaki bir başka ilginç sonuç ise şu:

Genç katılımcıların siyasi partilere duydukları fikri ve duygusal yakınlık seviyesi, 2018 genel seçimlerinden oldukça farklılaşmış…  Araştırma sonuçlarına göre, gençlerin %32,32’si oy verdikleri partiye tekrar oy verme konusunda kararsız… Bir kısmı ise daha önce oy verdiği partiye yönelik olumsuz bir düşünce taşıyor.

Araştırmaya katılan genç seçmenlerin oy verme nedenlerine ilişkin sonuçlar incelendiğinde, Z kuşağının %16,35’i alternatifsizlik sebebi ile oy verdiklerini, %17,03’ü ise oy verdikleri siyasi partiler ile duygusal yakınlık kurmasalar dahi ideolojik olarak karşı durdukları partileri engellemek amacı ile oy verme eğiliminde olduklarını ifade ediyor. Bir başka ifade ile katılımcıların %17,03’ü kendilerini ‘’stratejik seçmen’’ olarak tanımlıyor.

ATATÜRK SEVGİSİ

Z kuşağının siyasal eğilimlerine yönelik sonuçlar incelendiğinde, %18,12’si kendilerini Atatürkçü, %17’si milliyetçi, %13’ü ise muhafazakar olarak ifade ediyor. Gençlerin %12,23’ü kendilerini demokrat, %12,07’si ise ulusalcı olarak konumlandırıyor. Gençler, yüzde 18,12 oranıyla en çok Atatürkçülük düşüncesine ilgi gösterdiklerini ortaya koyuyor.

GENÇLER MUTSUZ

Bu çok kapsamlı araştırmada, doğal olarak ekonomiye ilişkin görüşler de sorulmuş. Gençlerin genel olarak kendilerini mutsuz olarak ifade ettikleri, ekonomide yaşanan tablonun da ayrı bir mutsuzluk kaynağı olarak öne çıktığı görülüyor. Gençlerin yüzde 72,76’sı kendisini ‘’mutsuz’’ olarak tanımlıyor. Z kuşağının %74,32’ü de “ekonominin gidişatından mutsuz oldukları’’nı dile getiriyor.

PARTİLER SONUÇLARI NASIL OKUYACAK?

Ayrıntılarının önümüzdeki günlerde kamuoyu ile paylaşılacağı bu araştırmadan başta CHP olmak üzere, tüm siyasi partilerin çıkaracağı önemli sonuçlar var. 7435 gençle yapılan araştırma, Türk gençlerinin mutsuz olduğu, geleceğe dair büyük bir kaygı taşıdığı, siyasi gelişmeleri yakından izlediği ve gerektiğinde görüşlerini değiştirebilme yeteneğine sahip olduğunu gösteriyor.

Bu sonuçları doğru okuyan partiler, yapılacak olan ilk seçimde 7 milyona yakın genci etkilemeyi başaracaktır. Ancak bunu yapabilmenin bir yolu da gençlerin kendilerini siyasi partilerde ifade edebileceği zeminleri yaratmaktan geçmektedir.

Yazarlar

Gençler AKP’yi üzecek CHP’yi sevindirecek…
Barış Yarkadaş