ABD, İsrail ve İran arasındaki çatışmaların 10. gününe girmesiyle birlikte küresel piyasalarda petrol fiyatları sert yükseldi. Haftanın ilk işlem gününde Brent petrol 119 dolar seviyesine çıkarak yüzde 25’e yakın artışla açıldı. Bu yükseliş, dünyada yeni bir enflasyon dalgası endişesini de beraberinde getirdi. G7 ülkeleri ise stratejik
rezervlerin açılmasını gündemiyle acil toplanıyor.

CUMARTESİ GÜNÜNDEN BELLİYMİŞ

Cumartesi gününden belli olan ve yarın tabelalara yansıyacak zam kapsamında motorine 2 lira 14 kuruş, benzine ise 1 lira 54 kuruş artış öngörülüyor.

Ancak eşel mobil sistemi kapsamında zammın tamamı pompaya yansımayacak. Buna göre motorinde 53 kuruş, benzinde ise 39 kuruşluk artışın pompa fiyatlarına yansıması bekleniyor.

Söz konusu zam, petrolün varil fiyatının 100 doları geçmediği senaryoya göre hesaplandı. Petrol fiyatlarındaki hızlı yükseliş nedeniyle zamma yukarı yönlü bir revize yapılıp yapılmayacağı ise henüz netlik kazanmadı.

G7 ÜLKELERİNDEN ACİL TOPLANTI

Orta Doğu’da tırmanan savaşın ardından petrol fiyatlarında yaşanan sert yükseliş, küresel ekonomide yeni bir enerji krizi endişesini gündeme getirdi. Enerji piyasalarındaki dalgalanmanın büyümesini önlemek isteyen dünyanın en büyük ekonomileri harekete geçti.

STRATEJİK REZERVLER MASADA

Konuya yakın kaynaklara göre G7 ülkelerinin maliye bakanları, petrol fiyatlarındaki hızlı yükselişi ele almak için pazartesi günü acil bir toplantı gerçekleştirecek.

Toplantının, Uluslararası Enerji Ajansı koordinasyonunda yapılması planlanıyor. Görüşmeye IEA İcra Direktörü Fatih Birol’un da katılması bekleniyor.

ABD başta olmak üzere en az üç G7 ülkesinin, stratejik petrol rezervlerinden ortak şekilde piyasaya petrol sürülmesi fikrine destek verdiği ifade ediliyor.

IEA üyesi ülkelerin toplam stratejik petrol stokunun yaklaşık 1,2 milyar varil seviyesinde olduğu belirtiliyor. Yetkililer, bu rezervlerin yüzde 25 ila yüzde 30’una denk gelen yaklaşık 300 ila 400 milyon varillik bir salınımın piyasadaki arz endişelerini hafifletebileceğini değerlendiriyor.

Stratejik rezerv sistemi, petrol fiyatlarında yaşanabilecek büyük krizlere karşı ortak müdahale mekanizması olarak 1970’li yıllarda oluşturulmuştu.

EŞEL MOBİL SİSTEMİNDE SINIR NOKTASINA GELİNDİ

Geçtiğimiz hafta yürürlüğe giren eşel mobil sistemi kapsamında akaryakıt fiyatlarındaki artışlar bir süre ÖTV’den karşılanıyordu. Ancak motorinde bu sistemin aşılmasına yalnızca 5,24 TL’lik zam marjı kaldı.

Motorine 5,24 TL zam gelmesi durumunda bu artışın 1,31 TL’si doğrudan pompa fiyatlarına yansıyacak. Böylece akaryakıtta uygulanan ÖTV tamamen sıfırlanmış olacak. Bu noktadan sonra yapılacak tüm zamlar ise pompaya doğrudan yansıyacak.

BENZİN VE MOTORİNE 10 LİRAYI AŞAN ZAM BEKLENİYOR

Brent petrol fiyatının 115 dolara yükselmesi akaryakıt piyasasında tedirginliği artırdı. Mevcut fiyat seviyelerinin gün içinde korunması halinde benzin ve motorin fiyatlarına salı ya da çarşamba gecesi 10 liranın üzerinde zam yapılabileceği ifade ediliyor.

ZAMLAR SADECE AKARYAKITLA SINIRLI KALMAYACAK

Petrol fiyatlarındaki sert yükseliş yalnızca akaryakıt fiyatlarını etkilemiyor. Artan enerji maliyetleri, taşımacılık ve üretim giderlerini de yükseltiyor. Bu nedenle birçok üründe yeni zamların gündeme gelmesi ve fiyat artışlarının iğneden ipliğe geniş bir alana yayılması bekleniyor.