Kuzey Denizi Brent petrolü 116 doları, ABD WTI ham petrolü ise 100 doları aşarak küresel piyasalarda endişe yarattı.
Uzmanlar, Orta Doğu’daki gerilimin devam etmesi ve Hürmüz Boğazı’nda fiili bir kapanmanın çözülmemesi durumunda, petrol varil fiyatlarının 200 dolara kadar yükselebileceğini belirtti. Bu durumun dünyayı yüksek enflasyonla birlikte ekonomik durgunluğun yaşandığı “stagflasyon” sürecine itebileceği ifade edildi.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA TARİHİ TEDARİK KRİZİ
Küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) arzının beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki kriz, tarihin en büyük tedarik kesintisini yarattı. Piyasada günde 9 milyon varil petrol açığı oluştu. Bu miktar, İngiltere, Fransa, Almanya, İspanya ve İtalya’nın günlük tüketimine eşdeğer.
TOTALENERGIES’DEN “SİSTEMATİK ÇÖKÜŞ” UYARISI
TotalEnergies CEO’su Patrick Pouyanne, arzın yüzde 20’sinin kesilmesine göz yumulmayacağını belirterek, “Bu kriz 3-4 aydan uzun sürerse, tüm dünya için sistematik bir çöküş haline gelecektir”
uyarısında bulundu.
110-116 dolar bandı şu anda zorlukla yönetilmeye çalışılıyor. Piyasalardaki asıl endişe ise fiyatların kontrolden çıkması.
ABD’li uzmanlar ve hükümet yetkilileri, fiyatların varil başına 200 dolara kadar çıkabileceği senaryolarını açıkça dile getiriyor.
ENERJİ KRİZİ STAGFLASYON RİSKİNİ ARTIRIYOR
Commerzbank analistleri, piyasalardaki asıl endişelerin artık sadece enflasyonist bir şok olmadığını, kalıcı enerji krizinin istihdamı vurması ve ekonomileri “stagflasyona” (büyümesiz yüksek enflasyon) itmesinin risk oluşturduğunun altını çiziyor.
ASYA’DA PETROL TÜKETİMİ SINIRLANIYOR
Yüksek fiyatlar ve kıtlığın etkisi pompaların ötesine taşındı. Bazı Asya ülkeleri petrolü karneye bağlayarak tüketimi sınırlıyor ve stok yapıyor. Bölgedeki talep şimdiden günlük 2 milyon varil geriledi.
Ham petrolün yanı sıra dizel ve jet yakıtı gibi rafine ürünlerin fiyatı bazı bölgelerde 200 doları geçti. Bu durum, küresel taşımacılık ve uçuş maliyetlerini de artırıyor.
TARIM VE SANAYİ TEDARİK ZİNCİRİ ZORLANIYOR
Enerji krizi ekonominin geneline yayılan etkiler yaratıyor. Petrol ve doğalgaz yalnızca yakıt değil; plastik, kimyasal ve özellikle gübre üretiminin ana hammaddeleri arasında yer alıyor.
Bahar öncesinde çiftçilerin gübre bulmakta zorlanması, gıda fiyatlarında yeni bir küresel artışın habercisi olarak görülüyor. Amerikan Petrol Enstitüsü Başkanı Mike Sommers de,“Hasarı azaltma seçenekleri ve manevra alanı hızla tükeniyor” ifadelerini kullandı.
