Hüsnü Mahalli
30 Eylül 2020

Yeniden Karabağ


Yaklaşık iki buçuk ay aradan sonra Dağlık Karabağ’da işler yeniden karıştı.

Azerbaycan ve Ermenistan karşılıklı olarak birbirini suçlarken Ankara “Kardeş Azerbaycan’ın yanındayız” açıklamasını yaptı. Cumhurbaşkanı Erdoğan “Ermenilerin Karabağ işgaline son vermenin zamanı geldi” dedi.

Konuyla çok yakından ilgili olan İran ve Rusya her iki tarafa “Aman sakin olun” dedi.

İran; Azerbaycan ve Ermenistan’ın Güney komşusu ve İran’da 30 milyon kadar Azeri yaşamaktadır. Ayrıca İran; İsrail’in Azerbaycan ve Gürcistan ile olan askeri ve istihbarat işbirliğinden tedirgin.

Azerbaycan, Gürcistan ve Ermenistan’a komşu olan Rusya Müslüman nüfusun olduğu Çeçenistan ve Dağıstan gibi özerk bölgelerin karışabilme olasılığından tedirgin.

Bu üçgen yani Ermenistan, Gürcistan ve Azerbaycan aynı zamanda Rusya için çok önemli Hazar ve Karadeniz’e komşu.

Her iki deniz ve çevresindeki ülkeler birçok nedenden dolayı ABD için de çok önemli.

Petrol ve doğal gaz şimdilik en önemli neden, sonrasında Rusya’yı dağıtmak.

Sovyetler Birliği’nin dağıtılması gibi.

İsrail’in de kendine göre hesapları var.

İsrail; tükettiği petrolün yüzde kırkı kadarını Bakü-Ceyhan boru hattından temin ediyor.

İsrail’de bir milyon kadar Rus Yahudisi var.

Birçok Azeri Yahudisi zengin işadamı Azerbaycan, Rusya ve İsrail vatandaşı.

Bu ve benzeri veriler çoğaltılabilir ama önemli olan bu sorun neden şimdi yeniden ısındı?

Elbette her devletin kendine göre bir hesabı var ama ortada gerçek bir sorun var.

Hem de 29 yıldır.

Sovyetlerin dağılmasından sonra Karabağ’ı ele geçiren Ermeniler ayrıca çevredeki 6 Azeri kasabasını işgal etmişti.

1991-1993 döneminde o savaşa giden belki de ilk gazeteci bendim.

Adı üzerinde tümüyle “dağlık” olan ve ekonomik hiçbir zenginliği olmayan Karabağ 29 yıldır hiç kimsenin umurunda değil.

Batı; askıda yani çözümsüz kalan sorunları çok sever.

Filistin, Kıbrıs, Keşmir, Karabağ ve başkaları.

Türkiye ise dolaylı-dolaysız tüm bu sorunlarla ilgilidir.

Bu coğrafyada var olan diğer sorunlara ilgili olduğu gibi ve kadar.

Başta Suriye, Libya ve Irak olmak üzere.

Suriye’de İdlib’ten dolayı Rusya ile gergin bir dönem yaşayan Ankara; ABD ve Almanya’nın devrede olduğu Libya’dan uzak durmaya çalışıyor.

Şimdilik.

Belki de bunun için Yunanistan ve Kıbrıs’la gerginliğe son verildi.

Dün dündü yarın ne olur Allah Kerim!

Bir ülkenin dış ilişkilerini gerginlik üzerinde kurgulayıp uygulaması büyük beceri ister.

Maliyeti düşünen yok!

Bedeli kim öder hiç önemli değil!

Önemli olan hamasetle vatandaşa dertlerini unutturmaktır.

AKP bunu çok iyi beceriyor.

Kanlı Arap Baharı’ından bu yana.

Ne kadar işe yaradığı ortada.

Misak-ı Milli, Sevr, Lozan, Montrö ve benzeri kavramları tartışarak bir yere varılamayacağı ortada.

Aslında varılıyor da ama nereye!

Barış ve dostluk varken herkesin çılgınca savaştan söz etmesi her şeyi açıklıyor.

Karabağ kavgası üzerinden Ermenilerle tarihsel hesaplaşmanın içine girenler zaman zaman Kürtler konusunda da benzer hataya düşmektedir.

Ermeniler de Kürtler de bu toprakların insanı.

Belirli dönemlerin belirli politik hesapları halkları birbirine düşman edebilir ama her zaman kazanan bu halkların ortak düşmanlarıdır.

Bu ortak düşman ya da düşmanların kim olduğu ortada.

3 milyon Ermenistan’la 10 milyon Azerbeycan’ı birbirine kırdırmak hangi akıl ve mantığa sığar.

Üstelik Ermenistan’ın İsrail gibi ABD’de güçlü lobisi yok.

Üstelik Ermenistan’ın yanında Türkiye ve Türk kökenli devletler gibi destekçileri yok.

Uzatmanın bir anlamı da yok.

ABD ve Rusya birlikte istemediği sürece bu sorun çözülmez.

Yandaş medyanın hamasetiyle Türk Ordusu Karabağ’a dalar ve bu işi bir haftada çözer.

Çünkü bölgede bulunan Ermenilerin ciddi bir gücü yok.

Ama olmuyor işte.

Olmuyor çünkü bu işe Türkiye kendi başına karar veremiyor.

Verebilmiş olsaydı gidip Macron’la barışılmazdı.

Hem da o kadar laftan sonra.

Hadi Ege Adaları’nı unuttuk yoksa Sarraj da dostumuz değil artık!

Bir de şu Pompeo’nun dün Girit’e gidip orada üs kurma ve İncirlik üssünü oraya taşıma hikayesi var!

Yazarlar

Yeniden Karabağ
Hüsnü Mahalli