Hüsnü Mahalli
27 Ocak 2021

Suriye hem kilit hem anahtar


Washington’daki kargaşaya rağmen, Başkan Trump Beyaz Saray’dan ayrılmadan önce önemli bazı kararlara imza attı.

Trump, ABD Savunma Bakanlığı’nın (Pentagon) Birleşik Komutanlık Planı’nda değişiklik yaparak; İsrail’i, Avrupa Kuvvetleri Komutanlığı (EUCOM) yetki alanından çıkarıp Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) yetki alanına dahil ettiğini açıkladı.

Pentagon’dan yapılan açıklamaya göre, “ABD menfaatlerini korumak ve tehdit risklerini en aza indirgemek için sorumluluk alanlarının zaman zaman değiştirildiği” hatırlatıldı ve “İsrail ile Arap ülkeleri arasındaki normalleşme anlaşmalarından sonra, İsrail ile Arap komşuları arasındaki tansiyon azalmış, bu ise Orta Doğu’daki ortak tehditlere (yani İran’a) karşı bölgesel müttefikleri bir araya getirerek ABD’ye stratejik bir fırsat sağlamıştır” denildi.

İzleyebildiğim kadarıyla bizim medya, konuya hiç ilgi göstermedi.

Oysa konu dolaylı-dolaysız bütün boyutlarıyla Türkiye’yi çok yakından ilgilendiriyor.

Nasıl mı?

CENTCOM’un sorumluluk alanı, bölgemizde başta Suriye ve Irak ile 

Afrika’da Mısır, Libya, Somali ve Orta Asya’da Afganistan dahil olmak üzere ‘Geniş Ortadoğu’yu kapsamaktadır.

Yani BOP.

Bu bölgenin tümü en ince detayına kadar Türkiye’yi yakından ilgilendirmektedir.

Gelelim dolaysız ilgilendirme konusuna.

CENTCOM’un merkezi Florida eyaletine bağlı Tampa kentinde bulunan McDill Hava Üssü’nde bulunmaktadır.

CENTCOM’un bölgemizdeki komuta merkezi ise Katar’da.

Türkiye müttefiki Katar’da.

Katar, Türkiye’nin iki askeri üssünün bulunduğu ülke.

11 bin kilometrekarelik bu ülkede, ABD’nin de çok büyük iki üssü var:

el-Udeyd ve el-Siliye.

Türk üslerine çok yakın.

Anlayacağınız kardeş-kardeş geçiniyorlar.

Bu üslerde onlarca uçak ve 13 bin Amerikan askeri var.

ABD; Irak ve Afganistan’ın işgalini e-Siliye üssündeki CENTCOM Komuta Merkezi’nden yönetti.

Başka?

ABD; 2015’te IŞİD’e karşı oluşturduğu Uluslararası Koalisyon Gücü’nü de buradan idare etti.

Bu işin başında olan PYD/YPG dostu Brett McGurk, şimdi Biden’ın Ortadoğu ve Kuzey Afrika Özel Temsilcisi olarak yakında Ankara’da endam gösterecek.

CENTCOM çerçevesinde.

Başka?

ABD; Fırat’ın doğusundaki tüm operasyonlarını ve PYD/YPG’ye gönderdiği her türlü silahı el-Siliye üssünden sağlıyor ve Suriye-Irak-İran’la ilgili tüm planlarını buradan yönetiyor.

Tüm bunlar Türkiye’yi ilgilendiriyor.

Özetle CENTCOM-İsrail ilişkisi Türkiye’nin bölge politikası açısından yeni bir unsur.

CENTCOM kararından sonra İsrail, “Dostumuz Körfez ülkelerini İran füzelerine karşı savunmak için onlara savunma sistemi Demir Kubbe konusunda yardımcı olabiliriz” açıklamasını yaptı.

2012’de Malatya Kürecik’te kurulan Erken Uyarı Üssü ise İran’dan İsrail’e doğru fırlatılacak füzeleri Demir Kubbe’den 10-12 dakika önce tespit ediyor.

Her zaman olduğu gibi bölgemiz için yine ilginç senaryolar yazılıyor.

Arap Baharı, yani son 10 yılın tüm gelişmelerinden kazançlı çıkan tek ülke İsrail.

Mayıs 2016’da Bahar’ın kargaşasında İsrail, NATO’nun Brüksel’deki merkezinde temsilcilik açmıştı.

Hem de Türkiye’nin onayıyla.

İsrail, CENTCOM ve NATO ile artık Türkiye’nin ‘dost ve müttefiki’ konumunda.

Tel Aviv’le barışmak artık vacip oldu!

Her iki ülke, Biden’ın olası hamlelerini kolluyor.

Ankara, 23 Mart’ta İsrail’deki seçimleri bekliyor.

Kaybetmesi beklenen Netanyahu’suz bir İsrail’le barışmak, Erdoğan için çok daha kolay olacak.

Baksanıza İsrail, BAE’da açtığı yeni elçiliğine 2016-2018 döneminde Ankara’da elçilik yapan Eitan Naeh’ı atamış.

Trump’ın Suriye Özel Temsilcisi James Jeffrey daha önce Ankara’da büyükelçiydi.

Brett McGurk’un yerine geldiği Jeffrey, 15 Ocak’ta Foreign Affairs dergisinde yayınlanan makalesinde “Biden‘ın yeni bir Ortadoğu politikası oluşturmasına gerek yok, çünkü Trump her şeyi rayına oturttu” diye yazdı.

Jeffrey’e göre, “Trump’ın bölgesel politikasında temel hedefi İran ve Rusya’yı sıkıştırmaktı bunu da başardı hem de Suriye’de”.

Suriye ise en ince detayıyla Türkiye’yi ilgilendiriyor.

Ama daha çok İsrail’i.

Biden’ın yeni senaryolarında bu iki ülke ya barışacak ya da çatışacak.

Hem de Suriye’de.

Biraz telepati, azıcık sezi! 

Yazarlar

Suriye hem kilit hem anahtar
Hüsnü Mahalli