Nazi savaş suçlusunu İsrail nasıl yakaladı?
Ve eski Kudüs müftüsü Emin El Hüseyni’nin rolünü anlatmıştım.
Nazi savaş suçlusu Eichmann’la yaptığı planı ve pazarlıkları anlatırken de Eizhmann’ın yakalanış hikayesini bugüne bırakacağımı söylemiştim.
Şimdi 2. Dünya Savaşı sonrasına uzanalım.
[caption id="attachment_261251" align="alignnone" width="600"]
Eichmann[/caption]★★★
Adolf Eichmann, savaş Almanların kesin mağlubiyetiyle sonuçlanınca gözaltına alındı.
Ancak mahkumiyeti uzun sürmedi. Alman Nazilerini kurtarmak amacıyla kurulan Odessa örgütü tarafından kaçırıldı. 1946 yılında birçok Nazi savaş suçlusu gibi o da Arjantin’in yolunu tuttu.
En güvenli liman orasıydı.
★★★
Buenos Aires’e yerleşerek eşi ile beraber kentin hemen dışında bahçeli iki katlı bir ev tuttu. Mercedes firmasında işe girdi. Bir dönem dünya siyasetinin en kudretli adamlarından biri mütevazı bir işçi gibi her sabah işine gidip akşam olunca eve geliyordu.
Bu arada Odessa örgütü Eichmann’a yeni bir isim ve kimlik de ayarlamıştı.
Richardo Clements!
Çalıştığı Mercedes firmasının da Nazilere yardım eden bir firma olduğunu ve yıllar içerisinde Yahudi sermayesinin eline geçtiğini de ekleyelim...
★★★
Peki 2. Dünya Savaşı sonrasında kurulan İsrail’de neler oldu?
En büyük hedefleri Nazi savaş suçlularını yakalamaktı. Gizli Servis Teşkilatları’nda buna özel bir birim ayırdılar. Isser Harel bu birimin başındaydı. Tam on beş yıl boyunca Nazilerin peşinde sürek avı yürüttü. Asıl çalışma sahası Arjantin’di. Çünkü Odessa’nın birçok Nazi savaş suçlusunu bu Latin Amerika ülkesine gönderdiğini biliyordu.
★★★
Arjantin’e gönderdiği ilk ajan Abba Eban’dı.
Eban, Eichmann’ın sahte kimlikle dolaştığını, tespit etti. Ama kaldığı evi bulmak önemliydi. Bir süre yaptığı araştırmalardan sonra Eichmann’ın kaldığı evin hemen bitişiğindeki evin kapısını çaldı. Bir İngiliz dikiş makinesi firmasından geldiğini, evin kiralık olup olmadığını sordu. Ev sahibi kadın şaşkınlıkla “Nereden çıktı, kiralamak? Burada biz oturuyoruz” dedi.
Eban ısrarla sordu. “Peki yandaki ev?”
Komşu kadın başından savmak ister gibi konuştu. “Gidin onlara sorun!”
Eban bu sefer Eichmann’ın evinin kapısını çaldı.
Eichmann’ın eşi açtı. Eichmann’ın evde olmadığını söyledi.
Artık ev tespit edilmişti.
Eichmann, akşam eve geldiğinde karısı gündüz gelen ziyaretçiden söz etti. Eichmann’ın canı sıkılmıştı. “Ne işi var İngiliz dikiş firmasının?” diye mırıldandı. “Bir işin içine İngiliz girerse bir fenalık muhakkaktır” dedi.
★★★
Eichmann artık iyice huzursuzdu. Ertesi gün iş dönüşü otobüsten indiğinde bir el sırtına dokundu.
Ve seslendi: “Uno mumo senotito senior!” (Bir dakika senyör!)
Seslenen ve omzuna dokunan kişi İsrail Gizli servis ajanı Peter Zvi Malkin’di.
Çalıların arasında Malkin’in bu hareketini bekleyen on İsrail ajanı hemen Eichmann’ın üstüne çullandılar.
Takvimler 11 Mayıs 1960’ı gösteriyordu.
★★★
Ama Eichmann’ın yakalandığı dünyaya tam on iki gün sonra duyuruldu. Eichmann 23 Mayıs’a kadar Arjantin’de bilinmeyen bir adreste sorgulandı.
İsrail Havayolu şirketi olan El-Al uçağı ile İsrail’e getirilecekti. Önce uyuşturucu iğne vuruldu, ardından El-Al Havayolu personel kıyafeti giydirildi. Uçağa öyle bindirildi.
★★★
Eichmann’ın sorgusuna daha sonradan Türkiye’nin de yakından tanıyacağı bir isim girdi.
Efraim Elrom!
(Elrom’un bu olaydan tam 9 yıl sonra Türkiye’ye tayini çıkacak ve İstanbul Başkonsolosu olacaktı. 17 Mayıs 1971 günü de Mahir Çayan ve arkadaşları tarafından kaçırılacaktı. Elrom kaçırılmasından tam 6 gün sonra 22 Mayıs günü Nişantaşı’nda bir apartman dairesinde ölü bulunacaktı.)
★★★
Eichmann’ın yargılaması tam iki yıl sürdü. Mahkemede özel güvenlik tedbirleri alındı.
Eichmann gerek mahkeme sırasında gerekse savunması sırasında bütün soğukkanlılığını korudu. “Ben sadece bana verilen görevi yerine getirdim” dedi. Ve soykırım iddialarını reddetti.
Emin El Hüseyn-i ile ilişki kurduklarını kabul etti.
“Suçun sıradanlığı” tanımı Eichmann’ın bu ünlü savunmasından sonra literatüre girdi.
Eichmann, yargılamanın ardından idama mahkum edildi. Ve cezası 31 Mayıs 1962 günü İsrail’deki Ramleh hapishanesinde sabaha karşı infaz edildi.
★★★
Eichmann operasyonu Mossad’ın ilk büyük yurtdışı operasyonuydu ama son olmadı.
