Barış Yarkadaş
8 Temmuz 2021

İşyerlerinin yüzde otuzu hâlâ açılamadı


Koronavirüs tedbirlerinin gevşetilmesiyle birlikte, ‘normal’ hayatımıza dönmeye çalışıyoruz. Kuşkusuz; hiçbirimizde eski rahatlık yok. Ne yazık ki; hala maske takmak, AVM’ye  girerken HES kodu göstermek ve sohbet ederken belli bir mesafeyi korumak zorundayız.

Normal hayata dönüşün en önemli izlerinden biri de şüphesiz ki; kafe ve restoranların açılmış olması… Biz her gün restoran ve kafelerin önünden geçerken, tüm işyerlerinin yeniden açıldığını ve herkesin işinin başında olduğunu düşünüyoruz… Ancak kazın ayağı hiç de öyle değil…

Bedrettin Aydoğdu

ÜZÜCÜ TABLO

Önceki gün Maltepe Sahili’nden Sabiha Gökçen Havalimanı’na doğru giderken, Turgut Özal Caddesi’ndeki birçok balıkçının ve kafenin hala açılmadığını gördüm. İşyerleri, 1 Temmuz öncesi nasıl kapandıysa öylece duruyordu.

Bu durum aslında ciddi bir krizin işareti…

Nasıl mı?

Dün öğleden sonra soluklandığım ve gazete okuduğum bir kafede Garson Kadir Güloğlu ile sohbet ederken, “İşleriniz nasıl, biraz düzeldi mi? diye sordum. Garson Güloğlu, “Bizim iyi ama çoğu arkadaşımız işine dönemedi. Çünkü birçok işyeri hâlâ açılamadı” dedi.

Garson kardeşimizin kişisel gözlemi ile benim Maltepe Sahili’nde tanık olduğum manzara, başta gıda olmak üzere bir çok sektörün en yakıcı sorunu… Bunu Türkiye’nin  yeme – içme sektörünün tanınmış isimlerinden Bedri Usta olarak bilinen Bedrettin Aydoğdu da doğruluyor.

‘KAPALI DÜKKANA KİRA ÖDEDİM’

İstanbul’da on şubesi ve 200’ün üzerinde çalışanı bulunan Bedri Usta’yla, bir arkadaşımızın doğum gününü kutlamak için gittiğimiz Kalamış’taki restoranında karşılaştık. Masamıza gelerek “Hoşgeldiniz” diyen Bedrettin Aydoğdu’ya da doğal olarak son durumu sordum.

Bedrettin Aydoğdu, “Dükkanlarım 18 ay kapalı kaldı. İşten çıkarma yasağı düzenlemesi olmamasına rağmen, hiçbir arkadaşımı işten çıkarmadım. 18 ay boyunca kiramı hiç para kazanmadan ödedim. Halbuki bununla ilgili yasal bir düzenleme yapılabilirdi. Birçok arkadaşımız bu döneme dayanamadı ve sektöre veda etmek zorunda kaldı” dedi.

Aydoğdu sözlerini şöyle sürdürdü:

“1 Temmuz günü sabah gelip dükkanımızı açtık. İşimize koyulduk. Misafirlerimiz de sağolsun geldiler ve hasret giderdik. Ama üzülerek söylüyorum, sektörün birçok işvereni hâlâ işyerlerini açamadı. Birçok arkadaşımı aradım, ‘Niye açmıyorsunuz?’ diye sordum. ‘Ağabey nasıl açalım, malzeme alacak paramız yok’ dediler. Bazılarına malzeme göndermek istedim. Bunu kendilerine de söyledim. ‘Ağabey malzeme göndersen ne olacak? Kirayı nasıl ödeyeceğiz… Taşıma suyla değirmeni döndüremeyiz’ cevabını verdiler.”

HÜKÜMETE ÇAĞRI

Bedri Usta’nın anlattıkları bununla sınırlı değil tabii… Deneyimli isim, işyeri sahiplerine bir an önce destek olunması ve derhal bir ‘Sicil Affı’ getirilmesini öneriyor. Geride kalan süre içinde birçok esnafın ‘elinde ne var ne yoksa sattığı’na dikkat çeken Aydoğdu, şöyle konuşuyor:

“Pandemi başladığından beri herkesin bankalardaki sicili bozuldu. Arkadaşlarımız kredi çekemiyor. Kredi çekemeyen esnaf ya da işletme sahibi, dükkanına nasıl malzeme alacak? Masasını sandalyesini nasıl yenileyecek? Vergisini nasıl ödeyecek? Vergi Barışı çıkarıyorsun, herkes sadece tek  taksidi ödeyebiliyor. Sonrası yok… Bunların hiç biri çözüm değil. Hükümet esnafa ve işletme sahiplerine el uzatmalı. Sektörü yeniden ayağa kaldıracak adımlar atılmalı. Kesinlikle ve acil olarak bir ‘Sicil Affı’ çıkarılarak beyaz sayfa açılmalı. Kapalı dükkanları görünce üzülüyoruz. Onların hepsi bizim arkadaşlarımız. İşsiz kalan aşçılar, garsonlar bu sektörün yükünü çeken kişiler. Bu sesi birinin duyması lazım…”

ÇALIŞANLAR HACİZ KISKACINDA

Aydoğdu’nun dikkat çektiği bir nokta da çalışanların durumu… Tanınmış usta, sektördeki durumu “Birçok işyerinde çalışanlar maaşlarının bankadan yatırılmasını değil elden verilmesini istiyor. Çünkü; binlerce kişi geride kalan sürede hacizlik oldu. Bankaların yolladığı haciz yazıları yüzünden maaşlarının tamamını alamıyorlar. İşletme sahipleri bu yüzden hergün hukuk bürolarıyla sıkıntı yaşıyor” şeklinde özetliyor.

Görüldüğü üzere, AKP hükümetinin temsilcileri TV ekranlarında aslı astarı olmayan paralardan bahsedip tüm sektörleri desteklediklerini söyleseler de bunun hayatta hiçbir karşılığının olmadığı kısa bir gözlemle anlaşılıyor.

Yazarlar

İşyerlerinin yüzde otuzu hâlâ açılamadı
Barış Yarkadaş