Anayasa Mahkemesinin (AYM), siyasi partilerin mali hesaplarına ilişkin denetimleri kapsamında verdiği 30 ayrı karar, 15 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı. Kararlar, 26 siyasi partinin farklı yıllara ait mali hesaplarını kapsıyor.
Denetimlerde ağırlıklı olarak siyasi partilerin 2024 yılına ilişkin kesin hesapları incelenirken, bazı partilerin 2022 ve 2023 yıllarına ait hesapları da değerlendirildi. Kararlarda, mali belgelerin eksik sunulması, gelir ve gider kayıtlarına ilişkin uyumsuzluklar ve denetim için gerekli bilgi ve belgelerin ibraz edilmemesi gibi konular ele alındı.
AYM, dosyaların içeriğine göre bazı siyasi partilerin mali hesaplarına ilişkin eksiklikleri denetimin yürütülmesi açısından değerlendirdi. Bazı dosyalarda kesin hesapların kabul edilmemesine, bazı dosyalarda ise ilgili kurumlara bildirimde bulunulmasına veya suç duyurusu yapılmasına karar verildi.
30 AYRI KARAR, 26 SİYASİ PARTİYİ KAPSIYOR
Resmî Gazete’de yayımlanan 30 kararın 26 siyasi partiye ilişkin olduğu belirtildi. Bazı partilerin farklı yıllara ait mali hesapları ayrı ayrı karara bağlandı.
Milliyetçi Cumhuriyet Partisinin 2022, 2023 ve 2024 yıllarına ilişkin hesapları ayrı dosyalarda incelendi. Umuda Yürüyüş Partisi ile Küresel Adalet ve Liyakat Partisinin ise 2023 ve 2024 yıllarına ait mali hesapları hakkında ayrı kararlar verildi.
Bu nedenle yayımlanan karar sayısı ile denetlenen siyasi parti sayısı birbirinden farklı oldu.
MALİ BELGELERDEKİ EKSİKLİKLER İNCELENDİ
AYM’nin mali denetim kararlarında, bazı partilerin kesin hesaplarının yetkili organlarca incelenip kabul edildiğini ve birleştirildiğini gösteren onaylı karar örneklerini sunmadığı kaydedildi.
Bazı dosyalarda yıl sonu kasa sayım tutanakları, banka mutabakat yazıları ve il teşkilatlarının hesaplarına ilişkin belgelerin eksik olduğu belirtildi. Ayrıca mali tablolardaki gelir ve gider kayıtlarının uyumu ile denetim kapsamında talep edilen belgelerin sunulup sunulmadığı değerlendirildi.
Kararlarda, siyasi partilerin genel merkezleri ve il teşkilatlarının kira, elektrik, su, telefon ve kırtasiye gibi olağan giderlerinin mali kayıtlarda yer almaması da ele alındı. Faaliyet gösteren teşkilatların bu tür giderlerinin hesaplarda bulunmamasının olağan işleyişle bağdaşmadığına ilişkin değerlendirmelere yer verildi.
Mahkeme, her dosyadaki tespitleri ilgili mali denetim hükümleri çerçevesinde değerlendirdi.
BAZI DOSYALAR İÇİN ANKARA CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA SUÇ DUYURUSU
AYM, bazı dosyalarda mali kayıt ve belge düzenine ilişkin eksiklikleri, talep edilen bilgilerin sunulmamasını ve gelir-gider işlemlerinin hesaplara yansıtılmasına ilişkin sorunları değerlendirdi.
Siyasi Partiler Kanunu’nun 111’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında yapılan değerlendirmeler sonucunda, ilgili dosyalardaki tespitler nedeniyle yasal işlem yapılması amacıyla Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına karar verildi.
Bazı dosyalarda ise talep edilen bilgi ve belgelerin süresi içinde sunulmaması nedeniyle ilgili parti sorumluları hakkında işlem yapılması için konunun Ankara Valiliğine bildirilmesi kararlaştırıldı.
Söz konusu kararlar, ilgili dosyalarda tespit edilen hususlara dayanıyor. Suç duyurusu yapılması, tek başına ilgili kişiler hakkında kesinleşmiş bir suç veya mahkûmiyet bulunduğu anlamına gelmiyor.
MALİ DENETİME KONU OLAN 26 SİYASİ PARTİ
Resmî Gazete’de yayımlanan AYM kararlarında adı geçen siyasi partiler şöyle sıralandı:
-
Türkiye Yüzüncü Yıl Partisi
-
Kızılelma Partisi
-
Milliyetçi Cumhuriyet Partisi
-
Çağdaş Türkiye Partisi
-
Umuda Yürüyüş Partisi
-
Küresel Adalet ve Liyakat Partisi
-
As Parti
-
Kürdistan Komünist Partisi
-
İşçinin Kendi Partisi
-
Anadolu Cumhuriyet Partisi
-
Türkiye Ekonomi ve Kalkınma Partisi
-
Anahtar Parti
-
Genç Türkiye Partisi
-
Hak ve Adalet Partisi
-
Doğuş Partisi
-
Bağımsız Cumhuriyet Partisi
-
Cumhuriyetçi Aydınlık Partisi
-
Türkiye Emekliler ve Emekçiler Partisi
-
Türkiye’m Partisi
-
Cumhuriyet ve İstiklal Partisi
-
Hak ve Huzur Partisi
-
Adalet ve Demokrasi Partisi
-
Türkiye Emekliler Partisi
-
Sağ Parti
-
Anadolu Birliği Partisi
-
Ana Yol Partisi
