Avrupa’da emekli maaşlarının yaşam giderlerini karşılama düzeyi ülkeden ülkeye önemli ölçüde değişiyor. Kuzey ve Batı Avrupa ülkelerinde maaşlar genellikle temel harcamaları karşılayabiliyor, hatta bazı durumlarda aşıyor. Doğu Avrupa ve Balkanlar’da emekli maaşları çoğu zaman bu giderleri karşılamakta yetersiz kalıyor.
Avrupa’da devletlerin ödediği emekli maaşları yaşam maliyetini karşılamaya yetiyor mu?
Bordro ve insan kaynakları şirketi Moorepay tarafından yapılan araştırmaya göre, Avrupa’daki 39 ülkenin 20’sinde emekli maaşları yaşam maliyetini karşılamaya yetmiyor. Bu hesaplamaya kira dahil değil. Kira da dahil olsaydı, bu sayı oldukça artacağı belirtiliyor.
Peki 2025 sonu itibarıyla, kira hariç tutulduğunda emekli maaşları yaşam giderlerinin ne kadarını karşılıyor?
AB üyeleri, aday ülkeler, EFTA ülkeleri ve İngiltere dahil 39 Avrupa ülkesinde bu oran, Gürcistan’da yüzde 22 ile Lüksemburg’da yüzde 225 arasında değişiyor.
Bu hesaplama, 2025 Ekim sonu itibarıyla tek kişinin yaşam maliyeti ile tek bir emekli maaşını esas alıyor.
Moorepay ortalama emekli maaşlarına ilişkin verileri Numbeo’dan aldı. Bu nedenle ortaya çıkan tablo, şehirden şehre farklılık gösterebiliyor.
Örneğin Lüksemburg’da ortalama emekli maaşı 28 bin 790 euro seviyesindeyken, yaşam maliyeti 12 bin 791 euro seviyesinde hesaplanıyor. Bu da 15 bin 989 euroluk bir fazlaya işaret ediyor. Başka bir ifadeyle, emekli maaşı yaşam maliyetinin iki katından daha yüksek.
EMEKLİ MAAŞLARINDA ÜLKELER ARASI FARK BÜYÜYOR
Emekli maaşları yaşam maliyetinin iki katından fazlasını İtalya yüzde 210, Finlandiya yüzde 208, İspanya yüzde 199, Danimarka yüzde 189 ile bu seviyeye oldukça yakın ülkeler arasında yer alıyor.
Bazı ülkelerde ise bu oran yüzde 150 ile yüzde 180 bandında değişiyor ve bu da görece yüksek bir düzeyde işaret ediyor. Bu grupta İzlanda yüzde 179, Norveç yüzde 178, Almanya yüzde 176, Belçika yüzde 170, Avusturya yüzde 165, Fransa yüzde 160, Hollanda yüzde 159 ve İsveç yüzde 158 ile sıralanıyor.
Altı ülkede ise oran yüzde 100 ile yüzde 150 arasında kalıyor. Bu ülkelerde emekli maaşları, kira hariç tutulduğunda tek bir kişinin yaşam maliyetini karşılayabiliyor ancak geriye kalan miktar oldukça sınırlı oluyor.
Bu ülkeler İsviçre yüzde 131, İrlanda yüzde 126, İngiltere yüzde 120, Polonya yüzde 112, Çekya yüzde 108 ve Yunanistan yüzde 103.
BÖLGESEL FARKLILIKLAR GÖSTERİYOR
İskandinav ülkeleri de dahil olmak üzere Kuzey ve Batı Avrupa’da emekli maaşları çoğu zaman temel yaşam giderlerini karşılıyor ya da aşıyor.
Orta Avrupa’da emekli maaşları yaşam maliyetini orta düzeyde karşılıyor. Doğu Avrupa ile Balkanlar’da ise emekli maaşları genellikle bu giderlerin yalnızca bir bölümünü karşılayabiliyor.
Euronews Business, Avrupa genelinde hangi ülkelerin en yüksek emekli maaşını sunduğunu göstermek için "yararlanıcı başına ortalama emekli harcaması" verisini hesapladı.
Bu veri, Eurostat’a dayanan brüt yaşlılık aylıklarını yansıtıyor. Ancak Moorepay farklı bir metodoloji kullandı ve haber kuruluşları da dahil olmak üzere yerel kaynaklardan veri derledi.
Avrupa’da yaşlı nüfus, gelirinin büyük bölümünü emekli maaşlarından sağlıyor.
OECD verilerine göre Avrupa’da 65 yaş ve üzerindekilerin gelirinin üçte ikisi, yani yüzde 66’sı kamu transferlerinden geliyor.
Bazı Avrupa ülkelerinde özel işyeri emeklilik sistemleri de önemli paya sahip. Euronews’un "Avrupa’da yaşlılar gelirlerini nereden elde ediyor?" yaşlı nüfusun gelir kaynaklarına daha yakından bakıyor.
Yaşlanma ve uzun yaşam politikaları üzerine çalışan International Longevity Centre UK İcra Kurulu Başkanı David Sinclair ise her ülkenin emeklilik sisteminin yapısının, maaş seviyelerini belirleyen önemli unsurlardan biri olduğunu belirtti.
