Barış Yarkadaş
3 Haziran 2022

130 TL’ye dürüm satan esnaf da şaşkın…


Önceki gün instagramda dolaşırken İstanbul’un tanınmış restoranlarından Bedri Usta’nın sahibi Bedrettin Aydoğdu’nun bir videosuna rastladım. Bedri Usta, İstanbul Kalamış’taki restoranının mutfağında kendi elleriyle hazırladığı dürümü yerken, personellerinden biri de kendisine takılıyor ve ‘’Usta mutfakta yemek daha ucuza geliyor galiba’’ diye espri yapıyordu. Bedri Usta da bunun üzerine “Bu dürümü müşterilerin olduğu bölümde yesem, benden 130 TL istersiniz… Allahtan korkun be… 130 TL’ye dürüm mü olur kardeşim’’ diye yarı şaka – yarı ciddi cevap veriyordu.

Bedrettin Aydoğdu

“SATIYORUZ AMA…’’

Videoyu izler izlemez hemen telefona sarıldım ve Bedri Usta’yı aradım. “Bir dürümü 130 TL’ye mi satıyorsunuz?” diye sordum.

Sormaz olaydım…

Bir dokundum bin ah işittim…

İstanbul’da bir restoranın işletmeciliğini yapan, 10 restoranın ise isim hakkına sahip olan Bedri Usta, “130 TL’ye satıyoruz. Vallahi biz de şaşkınız… 130 TL’ye dürüm mü olur Allah aşkına’’ dedi. Ardından ise yaşadıkları sıkıntıları tek tek anlattı:

“Pandemi döneminde tüm işletmeler aylarca kapalı kaldı. Birçok arkadaşımız ister istemez sektörden çekildi. Ayakta kalanlar ise her gün gelen zamlara karşı ne yapacaklarını bilemez durumdalar. Ben eti yarın kaç TL’ye alacağımı da dürümü kebabı kaç TL’ye satacağımı da bilmiyorum… Gerçekten bilmiyorum… Çünkü her gün fiyatlar yükseliyor.”

KİRALAR KONTROLDEN ÇIKTI

Kira artışlarının da esnafı vurduğunu belirten Bedrettin Aydoğdu, “Mülk sahibi, dükkana verdiğimiz kiraya yüzde yüzün üzerinde zam yaptı. Kabul etsen dert, etmesen dert… Herkes kendi açısından haklı. Paranın bir değeri kalmadı çünkü’’ ifadesini kullandı.

Çektiği başka bir videoda restoranda çalışan bir personelinin yaşadığı kira sorununa da değinen Bedri Usta’ya bunu da sordum. Bedri Usta, şöyle konuştu:

“Bir personelimiz asgari ücretle çalışıyordu. 4250 TL alıyordu. Ev sahibi 1100 TL’lik kirasını 2500 TL yapmış. Bu kirayı nasıl versin? Durumu öğrenince maaşını 5000 TL yaptık. Burada 80 kişi çalışıyor. Bu insanların yaşamı git gide zorlaşıyor. Evet biz para da kazanıyoruz. Ama kazandığımız paranın bir tadı yok. Eskiden 500 bin TL ciro yapar mutlu olurduk. Şimdi 5 milyon ciro yapıyoruz ama mutlu değiliz.”

“ARTIK FİYAT SORUYORLAR’’

Hayat pahalılığının herkesi vurduğunu belirten Bedri Usta, enflasyonla birlikte gelen krizin vatandaşı nasıl etkilediğini ise şöyle özetliyor:

“Çok değil 2 – 3 yıl önce fiyatlar henüz böyle patlamamışken, 20’li 30’lu gruplar arar yer ayırtırdı. Kimse kolay kolay fiyat da sormazdı. Şimdi 4 kişilik bir grup yemeği için arayanlar bile ‘Kaç liraya çıkarız?’ diye soruyor. Bu bile artan fiyatların herkesi vurduğunu gösteriyor.”

70’li olarak tabir edilen Yeni Rakı’yı 750’ye sattıklarını belirten Bedri Usta, “İçki gerçekten lüks haline geldi. Bu fiyata satılan rakı bile esnafa para kazandırmıyor’’ diyor.

KRİZ HERKESİ VURUYOR

Bedri Usta’nın anlattıkları, TÜİK’in açıkladığı enflasyon rakamlarının da  iktidarın çizdiği pembe tabloların da gerçekçi olmadığını göstermesi açısından önemli… Hayat pahalılığı öyle bir noktaya geldi ki; krizleri nispeten daha rahat atlatabilen orta sınıflar bile yaşam standartlarını korumakta zorlanıyor.

Dün birdenbire gündemimize giren sürtük’’, “çürük’’ lafları, sanırım biraz da bu yüzden ortaya atılıyor… Kimse mutfaktaki yangını konuşamasın ve halkın yaşadığı sıkıntılar görülmesin diye…

Turistler olmasa rakı alan yok’’

Ekonomik kriz, toplumun tüm kesimlerini etkiliyor. Bu artık tartışma götürmez bir gerçek.

Bedri Usta’nın ardından konuştuğum iki TEKEL bayisi krizi iliklerine kadar hissetiklerini ifade ediyor. Bu bayilerden biri olan Kadıköy Yeldeğirmeni’nde dükkanı bulunan Ali Rıza Çelik, “Son bir haftadır 70’lik rakı satamadım. Bir rakı 440 TL ve her gün zam geliyor. Turistler olmasa rakı alabilen kimse yok’’ diyor.

Ali Rıza Çelik

“MÜŞTERİ BİZE TEPKİ GÖSTERİYOR’’

Hem dükkan kiralarının hem de başta elektrik olmak üzere artan maliyetlerin esnafın belini büktüğünü belirten Ali Rıza Çelik, “Sattığımız malı ertesi gün yerine koyamıyoruz. İçkiye, sigaraya neredeyse her gün zam geliyor. Müşterilerin bazıları da zamları sanki biz kafamıza göre yapıyoruz sanıyor ve bize tepki gösteriyor’’ şeklinde konuşuyor.

YAŞAM KALİTESİ DÜŞÜYOR

Görüldüğü üzere, AKP’nin yarattığı ekonomik buhran, hiç kimsenin ağzında bir tat bırakmadı.  Yanlış ekonomi politikaları, halkın yaşam standardını aşağılara çekti. Tüm sektörler, ekonomik buhran yüzünden önünü göremez oldu.

Başta CHP olmak üzere muhalefet partileri bu krizden çıkışın formülünü bir an önce ortaya koymalı ve halkı bu formüle inandıracak adımları atmalıdır. Memleketin temel sorunu ekonomik buhran ve halkın verdiği yaşam savaşıdır.

Yazarlar

130 TL’ye dürüm satan esnaf da şaşkın…
Barış Yarkadaş